Pos nika:n kwali nika:n ti..., timona:mikkeh, pos kwali tinechilis katí:n tik..., kox tiki:xmati yo:n chichi:kpahxiwit... Chichi:kxiwit. Aha n'chichi:x... Chichi:kxiwit. kwali tinechilis ke:ni:n itokay *o** kwali... Keniwki, to:nika te:..., tepahtiah. Ke:mah pos chichi:kxiwit niki:xmattok *porque** seki kwa:lkwih n' tokni:wa:ntsitsi:n parahko kwalkwih ki... Ke:man domingo kinamakah Cuetzalan *o** jueves se: kitati ne: kampa ki..., tanamakah n' tokniwan kwalkwih de parahko witseh. Kwalkwih miak taman tanamakakih ompa e..., kwalkwitewah yo:n xiwit ne:, ma:ika:nehnextik wa:n tepitsi:n mohmoloxtik. Wa:n nejó:n yekma:..., mahyá: ma:pihpitsa:wak sah pero yekmiak n'ima:y mochi:wa ke..., ke:meh sempowalxo:chit pero tel..., telmiak xiwit kipia. Wa:n nejó:n ma:ika:n..., [ma:ika:n]nextik wa:n moloxtik n' ima:y Wa:n kitekih ihkwikwintsitsí:n sah kwalkwih a:mo n'mati ke:ní:w wehkapan mochi:wa ne: ka:mpa kwalkwitewah. Ihkwi:kwini wa:n se..., semi kwali pali..., pahti para *bilis** kimanah n' siwa:meh ke:meh yo:n seki ihtioli:nih *o** kinkokowa inihtik kiliah *bilis**, yehwa n' momaniliah wa:n taih wa:n k'kotonilia n' kokolis. Yehwa yo:n, yo:n nejó:n kwali pahti para yo:ni nik..., nikmati. Wa:n no: nikahkwí:n no: onkak n' tehwan ne:pa ihkatok se: *mata** yo:n xiwit, no: yehwa pero no:... Yeh a:mo ma:i:ka:nnextik yeh ne: xoxoktik sah wa:n ke:meh eh..., kemeh mo:so:t ne:n imaxiwyo. No: i..., iwki n'imay yek m..., ma:..., mahyá: telmiak n'imaxiwyo wa:n ma:mahmaxaltik semi. No: no: tamah. Ke..., wa:n nejó:n, yeh moskaltia ihkwí:n sah ke:meh se: o:me; e:yi *cuarta de** wehkapah. Ke:mah yehwa n' onkak miak ne: kaltsi:ntan se: *mata** nikitak wa:n mopa:pachanih ya pero, pero a:mo moi:x..., moi:xto:ka *sino que** yetok n' itaktsoyo wa:n mo..., wetsi ihkó:n ompa de ompa chikawaya ompa wa:ki a, neli ye:kwela:man selistok no: se..., seki chika:wayak a pero selistok ne:n kowtsitsí:n n' ixiwyo. No: kwali para *bilis, porque**... De wetsiti a, ompa selia ya. Ke:mah *porque** kwali no: para *bilis** yo:n *mismo** yehwa, sayoh ke nika:n no: taman mochi:wa wa:n ne: ahkwa:kopa no: taman kwalkwih. Pos neh nikita *de que** nika:n neh... No: kwali a timomatiltiah pos nika:wí:n neh a:mo kanah nikita. Kanah. Nikita ne: kwalkwih ke:masá: ke:meh in 'kwitih ne: kinkokowa ninihtik wa:n 'kowah wa:n ki..., kikwitih maski wa:kik ya wa:n kimanah. Yo:n kiliah ne:n ki..., kinkokowa ninihtik yo:n ke:masá: mokwala:ntiah wa:n kin... Ke:meh eskia ne:n mo..., *latido** yo:n kinahsi wa:n pos kin..., motetsilowa ninihtik wa:n ika yo:n pahti yo:n xiwtsí:n kimanah kita:liah miak n' a:tsí:n wa:n motokotsowa wa:n tsikilitsi:n ne:n taih. Ke:mah. Pero yek chichi:k. Chichipahtik Chichi:k nejó:n xiwtsí:n pero yo:n semi kwali kit. Ke:mah yo:n... No: semi kwali wa:n in nimitstahtania nika:wí:n kox no:... Kox onkak neh nikita nika:wí:n okseki ne:n no: chichi:k pero okseki no: tamah. Ke:mah ne:pa tehwa:n onkak *porque** t'to:kkeh ke:meh i:n wi:tseh... kwalkwih ne:n xiwit No: tamah de nika:n. wa:n tikto:kkeh se:..., se: imatsi:n wa:n neli... Se: kowtsí:n wa:n ke:mah seliak, ekintsi:n moweita:lih yo:n xiwit. Wa:n neh n'mattok no: *porque** t'temakakeh se: tokniw no: ihtioli:nik *por** ika n' *ibilis** wa:n tai:k wa:n kina:mik. Yehwa tmattokeh ke te:..., te:..., te:na:miki para *bilis** no:. wa:n yo:n *bilis** wa:lewa de tawe:l ke dee..., se: mokwala:ntia wa:n *de tanto** kwala:ni a:mo, a:mo wel cho:ka pos yehwa yo:ni moch..., mo..., iihtik mo..., takwawaya wa:n ahkkotsikwi:ni kit yehwa n' kiliah *bilis** a, ke:mah. *Porque** neh nikmattok seki nechiliaya ne:n, noman ke ke:meh eskia yo:n tsikwini inihtik tak yo:n in, inyo:lo, niyo:lo tsikwi:ni yo:n pe:wa ya nin..., ninihtik. Kinkokowa ya. Kinkokowa ya wa:n n' ka yo:n pahti ki..., kikwitih yo:n xiwtsí:n wa:n a:mo n' mati neh kox kwali se: [ki]kowaskia nejó:n de n' selik wa:n se kito:kaskia xa:, xa: mochi:was. Selia. Xa: selias. Selia wa:n yo:n kwaltia maski wa:kik a ke:meh, ke:meh chichi:k kwaltia maski wakik a. kwaltia ma:ski wa:kik ya. kwaltia ma:ski wa:kik, ke:mah. Pero pos yehwa nijó:n ne:n, timomatiltiah pos no: kwalia *de que** no:..., no: tikmattok wa:n ekintsin no: nimitstahtanihtok *porque** neh pos nika:n, no: tikmattokeh pero no: taman. Ke:mah. No: taman ne:n, no: onkak, no: onkak seki pahti chichi:k nika:n pero no: taman *de, de** n' xiwtsi:n a:mo tikmatiah. No: taman, no: taman. Ke:mah. Pos kwali tinechilwis ok *más** ta:ká:n *más** tikmati. A:mo i:pa ihkó:n sah yehwa sah nikmattok yehwa sah yo:n xiwtsí:n ke sayoh para, para tein... Para *bilis** kimpahtia momaniliah wa:n yehwa sah yo:n nikmati, pero *más** a:mo nikmati toni okseki pahti pané:..., pané: se: taman sah ika, ika m..., mopahtiah. Ke:mah. Ke:mah. Pos neh no *igual** sah sayoh para ne:n... *Bilis** ne:n... *Latido** kiliah de yo:n mokwala:ntiah wa:n yehwa sah. Taih. Ke:mah. A:mo teh *más** tinech..., tinechilia a:mo *más** tikmati. A yehwa sah, yehwa sah nikmati de xiwit yehwa sah. Pos kwali tinechilis moto:kay ke:ní:w nohi wa:n ka:ni n' tiwa:lew. Ke:na:mo neh nimono:tsa niErnesto Vázquez niwa:lewak San Miguel Tzinacapan. A *bueno** neh nimono:tsa Anastacio Nicolás Damián no: niwa:lew ne: San Miguel Tzinacapan. A: *bueno**.