A:man xite:chtapowi yo:n xiwitsi:n tein tikwa:lkwi mo..., ekintsi:n ne: ..., Ke:ní:w ito:ka:i ka:ni mochi:wa, toni kipahtia, ke:níw: se: kichihchi:wa ne:n komohkó:n pahti. A: i:n nimitstapowi:ti ekintsi:n de n' kwali ke nante:chiliah se:, ihkó:n se: ite:iskaltihka:wa:n de que se: imomá:n *o** ihkó:n, pos i:n xiwtsi:n kiliah ne:n totopo:nxiwit, tehwa:n tikiliah totopo:nxiwit, nehí:n no: semi kwali *cuando** yo:n se: ... Te:kwi yo:n opochehkat, yo:n se: yo:lsawa:ni. Se: yolsawa:ni, kikwitih tepitsi:n refini:toh wa:n ki..., kikwih seki kimanah nejó:n se:, se: tai, ihkó:n yo:ka, mah a:mo kipia yo:n refini:toh. Entó:s *cuan...,** mah se: tai wa:n *después** yehwa ya i:n kima:xakwalowah no: wa:n te:ta:liliah nika:n se: iyo:lpan iwa:n ne:n refini:toh, kita:liliah se: tema..., se: ... Kima:xakwalowah kwaltsi:n, kwaltsi:n ihko:ni, pero no: sayoh ne:n n' i..., n' i..., ixiwyotsi:n, mah a:mo kwi:ka ikowyo *porque** ikowyo takwa:wak, takwa:wak ikowyo. Wa:n i:n a:..., i:n a:mo chichi:k, i:n kwaltsi:n sah i:n, i:n xiwtsi:n, in semi no: kwali, *cuando** yo:n se: ihsi:ka, se:, se: ihsi:ka yo:n ke:ní:w, se: mosa:sama:wa nochi nika:n se:, nika:n se: ipoxko, nochi nika:n se:, itech se: ipox *hasta** nika:n se: iye:lpan tehko pos i:n kwali i:n te:..., te:ta:liliah, pos yehwa yo:n no: kikwih wa:n seki no: ika te:altiah . No: ika te:altiah, no: te:altiah wa:n yehwa i:n kima:xakwalowah pero nochi n' ima:..., n' ima:xiwyotsi:n sah, a:mo, a:mo kikwih n' ikowyotsi:n, ta: nochi ima:..., ima:xiwyotsi:n sah para pos kwaltsi:n no: moka:wa, pero i:n a:mo poso:ni, i:n a:mo poso:ni i:n, i:n ihko:ni sah, sioh kokotoka. Yo:n kokotoka nochi ika te:..., no: te:..., kaltia wa:n no:, no:, no: seki te:kwihkwi pero i:n kachi kikwih ne:n yehwa ya te:ch..., te:ta:liliah nochi se: ikechkochi:ka:n wa:n nika:n se: iye:lpan wa:n nochi ka:mpa se: sahsa:liwtok te:..., te:ta:liliah pero ihkwi:kwi:n. Oholo:ch se:, se: *bolita** ihko:ni te:..., te:..., te:ta:liliah nika:n, kisowah. Kisowah nika:n, kita:liliah *primero** nejó:n, ihkwí:n *bolita** kikwih, nika:n kikwih se: ihkó:n ololtik, ololtik kikwih wa:n te:ta:liliah nika:n, nika:n ya kisowah, se: iyo:lpan. Nika:n kisowah ya wa:n ke:mah 'kwitih se: teisá: xiw..., se: xiwtsi:n wa:n kipanta:[li]liah, ke:masá: kikwih yo:n, ke:ní:w mono:tsa, yo:n xiwtsi:n de yo:n tikiliah ne:n a:ko:kohxiwit wa:n ika te:sowiliah nika:n, a:ko:kohxiwit yo:n de n' selik. Tein selik a:ko:kohxiwit te:..., te:..., 'kwitih sikie:ra o:me, o:me, o:me. O:me taman wa:n kit..., ki..., te:ta:liliah ya nika:n, nika:n se: iye:lpan wa:n nika:n se: i:ka:n, entó:s kwaltsi:n kisowah ihkó:n *después** kaxa:ntiw a, kaxa:ntiw yo:n kilia opochehkat yo:n se: ihsi:ka, ke:mah. I:n kwali semi no:, tikiliah tatopo:nxiwtsi:n, pero i:n pos nejó:n yehwa i:n tehwa:n tikmattokeh te:chne:xtilia:yah ne:n tote:iskaltihka:wa:n, ke:mah. I:pa soyoh yehwa yo:n kokolis kipahia yo:n tatopo:nxiwit. A: i:n, i:n, i:n, nejí:n, i:n o:me taman te:pahtia, i:n *cuando** te:kwi yo:n tikiliah toto:nik, toto:nik tikiliah, yo:n nochi se: toto:nik[ti] wa:n yo:n se: pané yo:n se: mo..., motihtila:na, ihkó:n se: sekwi wa:n te:kwi toto:nik, pos i:n no: ika te:..., te:..., te:altiah, i:n o:me taman, i:n kwali para te:..., te:na:miki i:n xiwtsi:n. Yo:n ke:masá: se: sehsekwi *o** se: toto:nik[kwi]ti pos no: ika se: te:pa:kah nochi, kwaltsi:n wa:n nochi se: i:xkwa:ko wa:n kaxa:ntiw toto:nik, *porque** toto:nik nochi te:kwi *hasta** nika:n se: imetsko, [se: i]mehmetsko, nochi se: ima:ko *hasta** mokehketsa i:n se: ihwiyotsi:n pero *después cuando** te:ka:wtiw a yo:n mosohsowa ya se: ih..., ihwiyotsi:n, a:mo, a:mo te:..., a:mo te..., a:mo se: kimachilia ok ox te:..., *Porque** yo:n toto:nik te:kwinochi se: toto:nia *hasta** i:n se: ie:wayo, ie:wayo, nika:n se: ... Se: ie:wayo nochi de i:n se:, ka:mpa se: pi:ktok nochi, nochi mosohsowa yo:n ihwitsitsi:n, ke:mah, de sepa se: pahti a ihkó:n, kwaltsi:n no: mo..., mosowa ya kwaltsi:n, ke:mah, yehwa yo:ni. Entó:s i:pa yehwa sah i:n o:me taman kokolis ne:n kipahtia, a:mo tikelna:miki oksé:. Pos neh ... A:mo, neh, neh, yehwa sah i:n de nik..., nik..., nikmattok, ne:chilia:yah ne:n nota:tahwa:n, mm. Ne:chilwi ke:ní:w moto:ka:i. Neh Anastacio Nicolás Damián, mm.