<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="tahtol2" audio_filename="Chilc_Botan_RMM302_moosoot-Asteraceae_2008-09-11-b" version="8" version_date="140827">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Jonathan D Amith" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Rubén Macario Martínez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="311.520">
<Turn startTime="0" endTime="3.14" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
¿Mm. ¿kwa:ko:n mo:so:t?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3.14" endTime="153.888">
<Sync time="3.14"/>
*Este**, n' mo:so:t onkak e:yi taman
<Comment desc="Esto es, mi:lahmo:so:t, kwomekamo:so:t kostik ixo:chio y kwomekamo:so:t ista:k ixo:chio. No está claro cual es este último."/>
.
<Sync time="5.941"/>
Nika:n tik..., nika:n tein tikitstoyah yekin mi:lahmo:so:t.
<Sync time="9.017"/>
Yo:n mochi:wa *solamente** ka:mpa tato:kah itech mi:l.
<Sync time="12.136"/>
Ka:mpa kito:kah mi:ltsi:n, kito:kah n' tao:ltsi:n, ompa panki:sa nejí:n kiliah mi:lahmo:so:t.
<Sync time="16.782"/>
*Por eso** tikiliah mi:lahmo:so:t, *porque** ke:yeh mochi:wa itech, mochi:wa itech n' ta..., ka:mpa tato:kah, ka:mpa kito:kah n' tao:ltsi:n, ompa ixwa nejó:n kiliah mi:lahmo:so:t.
<Sync time="25.99"/>
*Por eso** tikto:ka:ytiah mi:lahmo:so:t.
<Sync time="29.46"/>
Nejó:n mi:lahmo:so:t *solamente** kwaltia para ..., n' ixo:chitsí:n tikita ista:k, n' ixo:chiotsi:n kwaltsi:n.
<Sync time="36.408"/>
Yo:n *solamente** kikwih para kikwah, *este**, kikwah, *este**, piomeh, kikwah, *este**, kwa:koweh, kwa:..., kwa:kweh, *caballo**, kikwa n'..., kikwa n..., nejó:n xiwtsi:n.
<Sync time="48.502"/>
Yo:n tikwih *solamente** sayoh para yehwa nejó:n para kikwah ne:n ...,
<Sync time="51.6"/>
A:xka:n oksé: onkak, onkak oksé: o:me taman, oksé: taman ompa onkak sepa kiliah kwomekamo:so:t.
<Sync time="58.114"/>
Yo:n kwomekamo:so:t yeh kiliah kwomekamo:so:t *porque** mowila:na, mahyá: kwomekat. 
<Sync time="64.882"/>
*Entonces** yeh n' ixo:chio, ixo:chio *más**, *más** pisi:ltik, *más** tsikitsitsi:n. Wa:n mota:lia kwe:chtik n' ixo:chio, yo:n kiliah kwamekamo:so:t. 
<Sync time="74.228"/>
Yo:n onkak o:me taman, onkak n' tein ista:k n' ixo:chio wa:n onkak n' tein kostik n' ixo:chio.
<Sync time="79.603"/>
Yo:n, yo:n kwaltia, kwaltia ke:meh i:n para kikwih tein mokokowah, *este**, pi:piltsitsi:n, pi:pil tein kipiah, *este**, cha:wis.
<Sync time="88.938"/>
Kikwih wa:n ika kina:ltiah.
<Sync time="90.975"/>
Entó:s yo:n para ika kina:ltiah nejó:n no: pahti, yehwa ne:n kwamekamo:so:t,
<Sync time="96.109"/>
kwamekamo:so:t kiliah wa:n yehwa nen ista:k wa:n tein kostik. Yo:n nochi kwaltia para n..., para n..., para mah tikihto:ka:n kina:ltiah ika n' pi:piltsitsi:n tein mokokowah.
<Sync time="105.546"/>
Yo:n mono:tsa, yo:[n] mono:tsa yo:n, kikwih, yo:n kilwiah, kilwiah xiwtanechiko:l.
<Sync time="109.889"/>
Pero a:mo sayoh yehwa sah yo:n kikwih ne:n mo:so:..., kwomo:so:t wa:n ye:k..., *este**, n' ye:kmo:so:t sanoke kikwih miak taman xiwtsitsi:n, kiliah... *por eso** kito:kaytiah xiwtanechiko:l.
<Sync time="119.903"/>
Onkak okseki *más** ampó:n tikpias..., n' ampó:n tikpiaskeh, n' ampó:n, *este**, itech n' tai:xkopi:n
<Comment desc="Parece un neologismo quizá algo idiosincrático para 'foto'"/>
 tein kikwih xiwtsitsi:n para n..., para ika kina:ltiah n' pi:piltsitsi:n tein cha:wistih.
<Sync time="129.874"/>
N' ampó:n tikitstia:tih, tikitstia:tih nejó:n wa:n *después** nimits..., nimitsye:kilwis a, toni wa:n toni n' kikwih para n..., para nejó:n pahti.
<Sync time="138.233"/>
*O sea** yo:n nochi yo:n mo:so:t *parejo** kwaltia, tein mi:lahmo:so:t wa:n kwamekamo:so:t nejó:n kinisenelowah, nochi kwaltia para pahti nejó:n... nejó:n e:yi taman.
<Sync time="147.989"/>
Nochi kwaltia para pahti.
<Sync time="149.198"/>
*Aparte** kikwah para n' tapialmeh wa:n *aparte** kwaltia para pahti.
<Sync time="152.848"/>
Yehwa nejó:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="153.888" endTime="155.755">
<Sync time="153.888"/>
<Who nb="1"/>
¿kwamekamo:so:t no:?
<Who nb="2"/>
kwamekamo:so:t.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="155.755" endTime="157.177">
<Sync time="155.755"/>
No: kwaltia para yo:lka:meh,
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="157.177" endTime="158.174">
<Sync time="157.177"/>
<Who nb="1"/>
Para eh ...,
<Who nb="2"/>
okwilimeh?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="158.174" endTime="207.795">
<Sync time="158.174"/>
Para okwilimeh, para kikwa:skeh n' tapialmeh. *Por ejemplo**, kikwa ne:n ...,
<Sync time="161.505"/>
Mahyá: tikihtowah tehwa:n kikwa n' *caballo**, kikwa kwa:koweh wa:n kikwah, *este, hasta** piomeh,
<Sync time="166.873"/>
nejó:n xiwtsi:n.
<Sync time="168.422"/>
Wa:n kwaltia para pahti.
<Sync time="170.183"/>
Mm.
<Sync time="171.223"/>
*O** no: kwaltia ke:meh yo:n ka:mpa se: mo..., se: mo:..., se: moteki, se: mo:..., *a veces** se: moteki de ika, ika n' tepos,
<Sync time="178.237"/>
se: moteki, wa:n para a:mo eski:sas nejó:n mah se: kikwi wa:n mah se: kima:xakwalo n' ixiwyo n' kwomekamo:so:t kiliah.
<Sync time="185.599"/>
Mah se: kima:xakwalo wa:n mah se: kita:lili ne:n *cor...**, ka:mpa se: moteki,
<Sync time="190.609"/>
ka:mpa se: momo..., se: moteki mah ompa se: kita:lili n' ia:yotsi:n yehwa yo:n xiwit para motsakwilia n' esti.
<Sync time="196.21"/>
Yehwa nejó:n nochi kwaltia.
<Sync time="198.247"/>
Nochi kwaltia yo:n e:yi taman, ye:k... mi:lahmo:so:t wa:n kwomekamo:so:t nejó:n nochi kwaltia para n... para timo... para se: moteki *pues**, para a:mo eski:sas para motsakwilia n' esti.
<Sync time="206.458"/>
Yehwa nejó:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="207.795" endTime="210.044">
<Sync time="207.795"/>
¿I:n para okichpi:pilmeh?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="210.044" endTime="218.043">
<Sync time="210.044"/>
Para nochi:n, para se: siwa:pil *o** se: okichpil komo motekik. Nejó:n kwaltia para a:mo eski:sa. Mmm. *O sea** kipahtia niman nejó:n xiwtsi:n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="218.043" endTime="222.711">
<Sync time="218.043"/>
Mmm. ¿Pero tikihtowa no: kwali, no: kwaltia para pati?
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="222.711" endTime="225.322">
<Sync time="222.711"/>
<Who nb="1"/>
Para ika ma:lti:skeh. Ke:mah no: kwaltia.
<Who nb="2"/>
Ihwa:k se: ..., uhuh, ki..., kima:lti:s...,
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="225.322" endTime="237.602">
<Sync time="225.322"/>
Para ika se: ma:lti:s, *por ejemplo** ke:meh tein tikihtowah tehwa:n tein timokokowah, tein cha:wistih.
<Sync time="229.709"/>
Komo ticha:wistih, tikwih ke:meh eskia para ika timo:..., ika tima:ltiah.
<Sync time="234.356"/>
Pero a:mo sayoh yehwa. Moti..., mokwi *más** okseki xiwtsitsi:n *más**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="237.602" endTime="238.366">
<Sync time="237.602"/>
¿Tli:no:n oksé:? 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="238.366" endTime="275.35">
<Sync time="238.366"/>
Oksé: ke:meh itskwinpahwits, pi:na:wits, yehwa n' kwomo:so:t, mi:lahmo:so:t, ne:n, a:tsi:tsika:s, tehtsonkil
<Comment desc="El dice tehtsonkil aunque la mayoría dice tehtsonkilit"/>

<Sync time="251.166"/>
Tehtsonkil wa:n ne:n, yo:n kiliah, *este, tor..., este**, ne:n, te..., texokowits.
<Sync time="258.804"/>
Nejó:n texokowits no: semi kwali para pahti. Texokowits wa:n, ne:n, *este**, ne:n, ....
<Sync time="268.542"/>
*Bueno** miak taman kikwih xiwtsitsi:n, mono:tsa xiwtanechiko:l.
<Sync time="272.507"/>
Nochi n' tein nimitsto:ka:ytilih ekintsi:n yehwa nejó:n nochi kikwih.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="275.35" endTime="276.602">
<Sync time="275.35"/>
<Who nb="1"/>
Kito:ka:ytiah xiwtanechiko:l.
<Who nb="2"/>
¿Se: kima:na?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="276.602" endTime="307.813">
<Sync time="276.602"/>
Se: kimana wa:n mah se: kiketsa kalampa mah se:wi.
<Sync time="280.357"/>
Entó:s de tami se:wi a n' ompa ke:mah kikwih wa:n para ika ma:ltiah ya
<Sync time="283.306"/>
Nejó:n para n' *es...**, nejó:n kwaltia para nem..., para n' cha:wis tein yo:n cha:wistih pi:pil. ¡Mah ika kina:lti:ka:n! *Hasta** se: yehwa no: ma:ski no:, mah ika se: malti no: te:..., te:na:miki.
<Sync time="293.035"/>
Te:na:miki.
<Sync time="293.958"/>
*O sea** para kokolis, *pues**. Yehwa nejó:n, ke:mah.
<Sync time="297.48"/>
¿Se:, oksé: tatsi:ntokalis, ta:ká:n tik..., tikneki *más** tine:chtatsi:ntoki:s?
<Sync time="302.169"/>
Teisá: ihkó:n a:mo tikahsika:matik, pos xine:chili toni..., toni n' tik..., toni.... *Bueno** toni tine:chtatsi:ntoki:sneki.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="307.813" endTime="311.520">
<Sync time="307.813"/>
Mm. *Después**. Mm. Tehwa.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
