<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="tahtol2" audio_filename="Chilc_Botan_RMM302_tsotsokaxiwit-poopohtsiin-Rubiaceae_2008-09-11-j" version="3" version_date="110905">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Rubén Macario Martínez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Jonathan D. Amith" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="185.912">
<Turn startTime="0" endTime="78.796" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Nejó:n se: xiwtsi:n,
<Sync time="5.092"/>
mono:tsa tsotsokapahxiwit.
<Sync time="7.367"/>
Wa:n kipia o:me taman ito:ka:y, kiliah tsotsokapahxiwit wa:n kiliah po:pototsi:n.
<Sync time="12.957"/>
Po:pototsi:n *porque** ata kipia se: i..., n' ixiwyotsi:n
<Sync time="17.245"/>
n' ixiwyotsi:n ma:we:weyak.
<Sync time="19.581"/>
Wa:n ixo:chiotsi:n *medio, medio naranjadito** ixo:chiotsi:n.
<Sync time="24.591"/>
Wa:n yo:n *servi...**, yo:n semi kwalts..., semi kwali para pahti,
<Sync time="28.605"/>
para tsotsokameh.
<Sync time="30.691"/>
Pero tehwa:n tikto:ka:ytiah tsotsokapahx..., tsotsokapah
<Sync time="33.386"/>
*porque** tsotsokapahxiwit, *porque** kwaltia para n' tsotsokameh.
<Sync time="36.162"/>
Pero kipia o:me to:ka:it kiliah po:pototsi:n.
<Sync time="38.915"/>
Po:pototsi:n *porque** kipia ne:n i..., ita:kilotsi:n.
<Sync time="42.089"/>
Ita:kilotsi:n,
<Sync time="43.781"/>
*cuando** pe:wa chika:waya n' ita:kilotsi:n,
<Sync time="46.163"/>
tapa:ni.
<Sync time="48.68"/>
Tapa:ni wa:n ki:sa n' ie:wayotsi:n.
<Sync time="50.913"/>
Entó:s de ki:sa n' ie:wayotsi:n,
<Sync time="52.789"/>
ne:n i..., i..., i..., n' ipo:pototsi:n kiliah, yo:n tein tikiliah po:pototsi:n,
<Sync time="57.231"/>
pata:ni no:, ke:meh eskia kwi:ka n' ehekat.
<Sync time="59.101"/>
Yehwa tehwa:n tikiliah po:poto:ni,
<Sync time="60.834"/>
po:po..., po:pototsi:n *porque** poto:ni ne:n ixiwyo n' iteyo, n' i...,
<Sync time="64.426"/>
*bueno**, mah tikihto:ka:n [i]ta:kilotsi:n no:.
<Sync time="66.447"/>
Pero yo:n kito:ka:ytiah tsotsokapahxiwit
<Sync time="69.383"/>
wa:n po:pototsi:n, tehwa:n tikto:ka:ytiah.
<Sync time="71.971"/>
*Sea** kipia o:me, o:me to:ka:it kipia.
<Sync time="75.048"/>
*Este**, a:mo nikmati xa: teisá: talna:miki:lis tikpias, tatsi:ntokalis,
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk1" startTime="78.796" endTime="80.52">
<Sync time="78.796"/>
<Who nb="1"/>
¡x'ne:chtatsi:ntoki!
<Who nb="2"/>
¿Pero ke:no:n ...?
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk1" startTime="80.52" endTime="83.859">
<Sync time="80.52"/>
<Who nb="1"/>
Ke:ní:w, ke:ní:w se: ki..., kikwi. 
<Who nb="2"/>
Ah, ne: kikwih,
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="83.859" endTime="185.912">
<Sync time="83.859"/>
ne:n i..., ikowyotsi:n *o** ixiwyotsi:n.
<Sync time="86.656"/>
*Primero** se: kixole:wa ne:n kokot,
<Sync time="89.425"/>
ne:n tsotsokat.
<Sync time="91.151"/>
Se: kixole:wa n' tsotsokat,
<Sync time="93.031"/>
*hasta** mah eski:sa.
<Sync time="94.837"/>
De pe:wa eski:sa n' tsotsokat,
<Sync time="96.91"/>
se: kikwi a ne:n ixiwyotsi:n ne: wa:n kipia mahyá:, mahyá: icho:kilotsi:n,
<Sync time="101.158"/>
yo:n icho:kilo se: kiohohsa ne:n kokot, ka:mpa ne:n tsotsokat.
<Sync time="105.581"/>
Se: kiohohsa *hasta** te:kokoh, *hasta** mahyá: yo:n chichinaka se: kimachilia.
<Sync time="109.9"/>
Pero yo:n a:mo *porque** chichinaka *porque** ke:yeh, yo:n chichinaka
<Sync time="113.155"/>
[ke:]meh eskia ki:x..., ki..., ki:xtila:na ne:n, kokot.
<Sync time="116.969"/>
Ki:xtila:na yehwa ne:n icho:kilotsi:n yehwa ne: xiwit.
<Sync time="119.704"/>
A:mo moneki se: kimanas.
<Sync time="121.499"/>
*Mismo** ka:mpa onkak ke:meh ne:, ka:mpa i:..., ka:mpa onkak
<Sync time="124.693"/>
mah se: kiteki komo se: kipia yo:n tsotsokat,
<Sync time="127.275"/>
mah se: ki..., mah se: ki:xxohxole:wa, mah se: kiteki yehwa ne:n,
<Sync time="130.362"/>
wa:n mah se: kixakwalo ika.
<Sync time="132.385"/>
Wa:n kwaltsi:n, no: semi kwali *porque** neh nimitsilia *porque** neh nikitaka no:.
<Sync time="136.533"/>
Nikitaka neh ke kwali pahti *porque**,
<Sync time="139.827"/>
no:, se:, se:, se:, sepa neh ika nimopahtihka neh.
<Sync time="143.497"/>
*Por eso** nimitsilia ke kwali pahti para sekimeh.
<Sync time="146.107"/>
Nikpiaya no:, nikpiaya n' tsotsoka, se: tsotsokatsi:n wa:n yehwa ika n' ika nikpahtih,
<Sync time="150.177"/>
wa:n poliw, aha.
<Sync time="152.24"/>
Pero a:mo moneki se: kimanas,
<Sync time="153.576"/>
kwaltia ke:meh ne: ka:mpa onkak, i...,
<Sync time="155.674"/>
ixta:wat *o** ohti ka:mpa tikahsis,
<Sync time="157.948"/>
wa:n komo tikpia yo:n kokot,
<Sync time="160.073"/>
yo:n tsotsokat, xiki:xxole:wa wa:n x'ta:lili n' icho:kilo. Semi kwali pahti yehwa nejó:n,
<Sync time="164.892"/>
Yehwa sah nejó:n, a:mo moneki *más**,
<Sync time="166.884"/>
a:mo moneki tikmolo:ntihtoskeh, a:mo moneki tik...,
<Sync time="168.901"/>
tikmantoskeh. Yo:n sayoh xikteki n' ka:mpa onkak wa:n
<Sync time="171.801"/>
ika x'pahti a ne:n tsotsokat. Mm.
<Sync time="175.397"/>
A:mo nikmati xa: oksé: tatsi:ntokalis tikpias porque neh, *[bue]no** neh nikmattok *hasta** ompa sah, nejó:n neh nikmattok kwaltia. Mm.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
