*Este** mëti ëëts ëxyääj nnëmatyä'äkwanypy mëti ëxyäm yëktëëtëp yëkamtootëp yë uu'nk yë unä'äjk. Ja äpmatyä'äky ujk ja ja äpyë'yën. Määj yääj ..., ëxyääj yä'tnäxwii'nyët txëëwë Kujtsääyjyi'ijy, *porque** jaatën 'yijty ja tsääy tëëyëp tëëyëp. Ka'ap ja tëë n'ijxy ka'apts ja tëë nnëjäwë nayëte'n. *Pës** ja majää'ytyëjk jate'n ja tëë tjääknëmatyä'äktë. *Pës** määj yä'ät yääj tëë yyë'ëtyë tëë nyäxtë ja majjää'tyëjktë, ku jate'n 'yijty ja ajuu'yën akäpxën tmëët'ättë. Wënäjktëp yääj ja kään wënäktëp yääj ja moojk, *refreskë, meskal, servesë** tsu'utsy. Tijaty tmëwënäktë. Kuts jam ja 'yatswënpettë jam Päntëkupäjkp, Mikyëjxp. Jëts ja *kafe** tmëpajtkojmëtë. *Pës** mayjyää'y yääj 'yijty yääj määtëp poo'kxtëp. Ëxäm ëxem tu'uk jë tsä'änk, kajaaj wenp *perë** ka'aj yë myajatä'äky. Tum yääj ja në'ääjy tuu'ääjy ja jyënu'nk ja tyejku'nk tyëk'ëyëtë. Nëkxtëp ëxejp'amypy, ëxajp Jojk'ajpy 'yakupäjkypy. Määj jajp yë yë wa'aj yë *eskwelëjtëjk**, yë'ëj 'yanëjkijxy. Jajp 'yijty tyäntë ja ja *Mitlenyostë**, ja akätsjää'tyë. Ja'atën may'ampy ja *buurë** myëët'äjtëp, *kapääy** myëët'äjtëp. Kuts jajp kyajtänë jëts jam nyäj... nyëjkxtë jam Mää'nytyun'akë'm. Jamtsën tyäntë. Jamts tsyoo'nkojmëtë, jëts jam Tuknëë'm tyëkjä'ätë ja *kafe**. Jamts ja tnëmeenypyëjknëtë ujk jamts ja ttoo'knë ujk jamts ja pyujx ja tta'ajujkënyëtë, pënë sutsë jam tyëktuu'yë'ëytyë. Pë jate'n ja tëë wye'ey tëë tyuu'yë'ëyy ujk jate'ntsën ja tëëj 'yity ja tunk ja pëjkk tëë tyëkyë'ëtyë ja majää'ytyëjktë. Jate'n ja tëë jyujky'attë, tëë tyëknäxtë ja xëëw ja *tyëmppo**. *Pës** jate'nts yä'ät ëxyäm nnëmatyä'äky yë'ëpëj'ääw yë'ëpëj'ayuujk, yë'ëpëjwënmää'ny. Ëxyämts yä'ät ëjts nnëmatyä'äky. Wa'aj jë nxëëw'ajtypy Octaviano Martínez Vásquez.