[Ëxaaj] nnëkäjpx[w]ä'äny nnëmatyä'äk[w]ä'äny yë ääy yë ujts, yë tä'äm'ujts. Ja'aj yë yyëktijy tä'äm'ujts, ja'akëjxp ku yë tä'äm yëkxon tyany këjkëjxp ku yë ntajmo'[oj]tsa'ënt. Ku nnëxäja'ënt ku ntoo'nënt yë tä'äm'ujts. Määj yë 'yity? Nyëjyaa tuupa'ääjy, natëk'ëjtuujy, natspëk'ëjtuujy, jaaj yë jëne'ekë jäwë nyëjpyääjtënt. [Ee...,] nay[ë]te'n ëxaaj nnëkäjpx[w]ä'äny nnëmatyä'äk[w]ä'äny ku wa'aj yë wyä'äny ujtstsëëy. Wa'aj yë ..., wa'aj yë'ëj, yë jotpety'ë yë jotputy'ë, ja'ayë tsyëëy'ajtypy. Jate'n yë yyëktijy yyëkkajpyxy yë ujtstsëëy, ëxaaj yë tä'äm'ujts. Jate'n yë n'ajot'äjttënt, jate'n yë majjää'tyëjk yë tyëkwëkë'ëtë. Ej ku nyëyjyate'nën, ku tuktsemën n'uk'uujkënt ja nëëj, jate'n n'uknatsjää'wä'ënt jëtsëtën tëkëëkën, tëkëkkipy ujk ja ..., tëkëkkipy, jëë' jate'n yë nkukoo'na'ënt amuum, ka'aj yë sääj yyik... yyëktuny, ka'ap yë yyëkwëje'eky, ka'ap yë tiij, jate'nyë nyëkwëkëë'ënt. yë'ëts nwë'uujkëm[p]. Jate'nts yë tyuny. Jate'nts yë ëxaaj nnëkäjpyxy nnëmatyä'äky yë tä'äm'ujts. Xëëw: José Pérez Vásquez Yä'ät nnëmatyä'äk[w]anypy yë jäm'ujts mëti jääm, poop jë pyijy jëts tsäjpts jë tyeky. Wa'aj yë'ëj, tsëëy yë'ëj. Jotpety'ë jotputy'ëjtsëëy. Tëts jë nmëku'uk yë t'uuky, jats tyëkwënkëtä'äky, tëkëkxëëw t'uuktë jëts jë pëjkpë änpë nyaxy, jëts twe'ey ..., tëkëkxëëw t'uuky, jëts jate'nyë ntejn ja pä'äm tyëkëyy yäm 'yäm jyotp, yäm *kyorasonkkëjxp**. *wënë**, *pës** yë'ëts jë nnëkäjpyxypy yë'ëts jënnëmatyakypy nay[ë]te'n, ääy tsëëy yë'ëj. [Ë]xyämts jate'n ja ntukmatëy nay[ë]te'n. [...] jëts ja tyëky tsäjpts, poop jë pyijy. *Për** tsëëy yë'ëj, tëkëkxëë yë yyëk'uuky, yë'ëpëj. Alberto Torres López Ejemplar 39037, familia Asteraceae, yerba de 40 centímetros con flores de lígulas blancas y flores del disco amarillo pálido.