Wa'ats ëxaaj nnëmatyä'äkwanypy yë tsäxoj. Yë tsäxoj, wa'ay yë jyäw[ë] tyijpy, nijka'aj yë ëy yikxon tyimyyëknëjäwë ku yë tsääj... tsäkijxy 'yity mää të'ëtstuujy, ëy ë mää'ët ntej 'yejtkëjy, ka'a yë ttyimytysëky mä'ët yë nääjx yikxon xixynyääjx, ejtpts yë tsä'akujky, të'ëtstuujy; määj të'ëts, ka'ap yë nëëj yë ëy ttsëky. Jëts (wa'aj *este**) 'yëjkypy yë tsaj[p]kääj yë 'yääy nayëte'n, ku yë 'yuu'nk'aty yë 'yääy yë'ëts yë 'yëjkypy yë tsaj[p]kääj. (Kuts yë wya'anë...,) kuts yë tyi'itsy jëts yë jyä'äxy'aty, jëts yë yëkju'utyë'ëty; ka'aj yë tii ëy wyä'äny, ka'a yë *mueble** xyëk'ëyët. Jate'n yë ja'ayë tyuntë ku yë yyëkjä'äxy'ättë jëts tsuj yë tyëytyë. Yë'ëyëts ja'ayë ëxaaj nnëmatyakypy. (Wa'ats jë...,) wa'ats jë nxëëw "Anatolio Martínez Jiménez" Yë wa'ats ëxaaj nnëmatyä'äk[w]anypy yë tsäxoj ku yë atëk'ëjtujy 'yity, amääy yë'ëj, ka'ap yë ëy ë mää 'yity, [ë]xaayë tsäwiiny tsä'akujky, ka'ap yë ëy ë mää 'yity, ka'ap yë jaa 'yity mää tsa[j]pkääj jëyujk yyë'ëyy jaa yë 'yity mää (yë) amääy yë et. Jëts ja'a yë wyä'äny jä'äxy, ka'ap yë ë tii wyä'äny ujk o[y]ts xyëktu'nt *për** tsep yë ëy, amääy yë'ëj, ka'ap yë ëy myayë yë 'äk, yë wya'a yë... jajtunp yë 'äk yë'ëj *per** ku yë (x)po'okoo'tspë yë xmo'ot, *për** ka'ats yë ëy myayë, amääy yë'ëj. Yë'ëts yë ëxaa jate'n nnëmatyakypy ku yë ntejn yë 'yääy ja ojkëp yë tsaj[p]kääj yë nay[ë]te'n, oy yë xyëktu'nt, tsaj[p]kääj xmo'ot jä'äxy yë ja'ayë wyä'äny, ka'ap yë ë tii wyä'äny, nyëyjyate'nyë tyuny. Jëts wa'a jë nxëëw Teodosia (Maj....) Jiménez Pacheco. Ejemplar 39003 familia fagaceae, género Quercus, árbol de 12 metros