<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="Admin" audio_filename="Tlawi_MatCl_GJN634-VVM633_Construccion-de-casas_2022-10-20-a" version="18" version_date="241101">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Victorino Vįsquez Martķnez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Gildardo Jiménez Nuńez" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="3474.077">
<Turn startTime="0" endTime="50.853" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
Teety, wan t'ukmatyääjkyėn.
<Sync time="6.25"/>
Eej, meti'ij ėxaaj yė ääw ayuujk mujkp
<Sync time="9.643"/>
ujk yyėk..., yyėk..., yyėkjaamyukwänp ujk yyėkkäjpxmukwä'äny.
<Sync time="14.054"/>
Mėti'its ja jaaj tėė nkajpyxy nnėmatyä'äky
<Sync time="16.493"/>
Ku ja .... Oy ja n'uktapatsoo'ntääjkėm[t] ja jėėn ja tėjk.
<Sync time="20.531"/>
Sutsooj ja jėėn ja tėjk ijty kyėjy?
<Sync time="23.58"/>
Yämpė tėkäjtsnėp, kaxė'kp tėkäjtsnėp. Nay[ė]te'ntsėtėn ja ääy ja ujts ja tyunk ja pyėjkk tyėkäjtsnė.
<Sync time="31.562"/>
Jate'nts ėėtsėn ėxaaj ujk jate'nts ėxaaj n'ukyėktsoo'ntääjkėm[t] ja kajpyxy ja matyä'äky.
<Sync time="37.758"/>
Mejts ja m'ääw m'ayuujk m'ukkėyäkp jėts ja nay[ė]te'n nkäjpxjėmpejtėm[t] nkäjpx'atsoo'ėm[t]. Jate'nx[ė] yė ėxaaj 
<Sync time="44.23"/>
yė matyä'äky tyuu'yė'ėwyä'äny ujk jate'ntsėtėn yė jyayėktsėky jėts yė nkäjpxėm[t] nmatyääjkėm[t].
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="50.853" endTime="1718.553">
<Sync time="50.853"/>
Jate'n uu'nk.
<Sync time="53.969"/>
*Pės** wan yė'ėj t'ukyėkmatyä'äky ja ja tety'amėjta ja majjää'tyėjkta ja tsyėnää'yėn. Säätėn ja ojts jyujky'ättė sän ja ojts tyėknäxtė ja tsyėnää'yėn? 
<Sync time="67.018"/>
Ja jyėėn ja tyėjk, Sutsooj ojts tyėk'ėyė tyėkpäätė? Määj ojts tsyėėnė määj ojts jyujky'ättė?
<Sync time="73.679"/>
*Porque** jėėn tėjk yė'ėj mėj, ku tiij wėnmää'ny njajpääjtėnt *pės** jėėn tėjk.
<Sync time="79.541"/>
Määj njä'äjtėnt määj ntsoo'nėnt?
<Sync time="81.809"/>
Sutsooj ja nyėk'ėė'ya'ėnt? Tin.... Tiij tsojkėp?
<Sync time="86.012"/>
Myėtu'uk, 
<Sync time="88.307"/>
*pės** ja tėjk yėk'atäjtėp ja tėjk yyėk'ejxkuk'ėp. Män ja ntėjk nkojėnt? [T]'atäjtėtė. Tyäjtė wyo'omtė.
<Sync time="96.51"/>
Kuts ja tyėk'ėyėjyėxtė 
<Sync time="99.211"/>
jėts ja kipy t'ejxtė.
<Sync time="101.045"/>
Tikipy tyajxėnyėtėp? Tikipy pyoottėp?
<Sync time="105.89"/>
Tėė ja t'ejxtė tėė ja tkowtė ja et ja näxwii'nyėt määj ja ääy määj ja kipy.
<Sync time="111.518"/>
Jėts ja tpoottė ja xeny. 
<Sync time="115.22"/>
Ja'aj ntejn myėtu'uk ja xeny mėti yėktajpo'kxp.
<Sync time="118.463"/>
Myėmajtsk, kujkäp. 
<Sync time="122.387"/>
Kujkäp tėė ja t'ejxtė wėnääk ja tsyėky'ė.
<Sync time="128.607"/>
Jats jė .... 
<Sync time="130.688"/>
Kuts tėė ja kujkäp t'ejxtė jats ja jatu'uk tpoottė, tenypyė.
<Sync time="140.82"/>
Tenypyė tpoottė jats ja päx.
<Sync time="146.267"/>
Tiij tyajpäxtėp?
<Sync time="148.191"/>
Tum tėė ja tnė'ejxtė tku'ejxtė, ...ja ttanėjpäättė. Ku ja päx tyėk'ėė'[yė]nyėtė, ten[y]p[yė] tpėktäknėtė jėts ja pyäxtė.
<Sync time="158.775"/>
*Kum[ė]** jats ja ujts jats ja kipy mėti'ij tyejtėp tsen'ääy, ja'ats[ė]nė tyėjtėp ja'ats[ė]nė tyanėjkuuptėp. Ja'anė pyėktä'äktėp jėts ja tėjk tyėk'ėyėtėt, tsėn'ätyėjk.
<Sync time="171.35"/>
Jate'n[y]ė, pė nukė xenyė. Ka'aj nnėė'mėnt kun ja pėtsy ku ja muutsy, nijtiij, nukė xeny.
<Sync time="177.895"/>
Nayė kipy pyoo'tėp ku ja tyėk'ėė'yėkyėxtė, tėė ja tnėjkuuptė tėė tyėknėjtuktė
<Sync time="184.177"/>
jėts nayė kipy tpoottė ja'ats tyanajwää'ptėp.
<Sync time="187.902"/>
Kipynyawääpy, jate'ntėn ja ttejtė ja tyėjku'nk.
<Sync time="191.745"/>
Jėts ja .... Kuts ja 'yėė'yėkyixy *pės** [ė]xaatsėtėn ja t'ejxtėt ja käm ja tuu'
<Sync time="200.669"/>
jėts yyu'utėt tyu'ntėt, tyäjtėt wyo'omtėt
<Sync time="203.643"/>
jėts ja myoojk jėts ja jyii'kyxy nėjkx tpėktä'äktėt, 
<Sync time="207.925"/>
...tne'eptėt tpėktä'äktėt. Tija[t]y'ujtsėtėn yyėkjėė'kxp? 
<Sync time="213.989"/>
[Ja] moojk ja xėjk, [ja] moojk ja tse'ej. Jate'ntėn ja majjää'tyėjk.
<Sync time="222.23"/>
Kuts ja jate'n tne'epkėxtė ttunkėxtė .... 
<Sync time="226.415"/>
Tits pyawėnmaatyėp?
<Sync time="228.747"/>
Ku ja *tyėmppė** 'yawėtity ku ja *tyėmppė** tpääty, 
<Sync time="232.012"/>
ja moojk myujxnė ja moojk pyėtsėmnė, *pės** ja nėėj ja tuuj myiny
<Sync time="238.087"/>
jėts ja moku'nk myuxy ja moku'nk yyėny 
<Sync time="242.193"/>
*pės** [ė]xats ja wėnmää'ny ..., 
<Sync time="245.457"/>
[ė]xaaj wye'ey xyontä'äktė. Jam pyėtsimy ja ääy ja ujts, 
<Sync time="249.755"/>
jam pyėtsimy ja jii'kyxy, tijaty'ėtėn yėkjėė'kxp.
<Sync time="254.278"/>
Jamėnet ja nėmatsytyėjkyxy jamėnet ja tsajptsi'ipy pėnė tijaty'ėtėn jii'kyxy'äjtp, tyajxontäktėp ja'aj.
<Sync time="264.479"/>
Ujk miny tėė tne'eptė *pės** [ė]xam ja miny'ääyėnet, tumjii'kyxy.
<Sync time="270.643"/>
Kuts ja jate'n ja *tyėmppė** tpääty, ja mok..., ja mokkėyuu'ėn, tėė ja moojk yyonnė tėė ja moojk 'yää'mnė *pėr** [ė]xam ja jyii'kyxytyė.
<Sync time="280.439"/>
Tyėk'ėtė mokkėyuupė, tyėkwä'ätstė ja myoojk, [ė]xam ja tsyajptsi'ipy, [ė]xam ja nėmatsytyėjkyxy. Jate'n ja txėmo'otė ja ääy ja ujts.
<Sync time="289.771"/>
Ja'ats ja yyėkkėėtėp. Ja'ats ja kyaatyėp tyojkxtėp.
<Sync time="294.866"/>
Tyuntė pyėktė, tyėkwä'ätstė ja nyėėj ja myoojk.
<Sync time="298.274"/>
*Wenė**. Jamts jatu'ukmė. Sääj ja tuu'nėn sääj ja pėjkėn, jate'n ja majjää'tyėjk yyėk'ayowėmtė.
<Sync time="306.526"/>
Jaaj 'yijty ja ja pujxja'ajp tyėėkyė.
<Sync time="309.722"/>
Ku ja pyujxja'ajp kya'ettė ėy jėts ja pujxja'ajp kuwänė t'atsjuytyė.
<Sync time="315.658"/>
*Kumė** ka'ajtsėtėn ja meeny ėy, tin ja meeny ..., määj ja meeny tsyoont. O[y]kėn ja poyjyi'iky, tum ja jemypyė ntajtuu'nėnt.
<Sync time="324.828"/>
*Ajpenė** ja t'atsjuytyė ujk t'anuu'kxtė, sääj 'yijty ja majjää'tyėjk nyatyunyėtė.
<Sync time="329.884"/>
Ja tyunpajt t'anuu'kxtė ku kya'ity ja meeny.
<Sync time="332.895"/>
Jate'nts ja myoku'nk tyėkwä'ätstė, tkėjyu'utė tkėjtuntė, t'ejxtė *tkwenttė'ättė**
<Comment desc="En esta oración se puede observar una secuenciación de verbos conjugados en forma dependiente en la marca de persona y aspecto. Se interpreta que el adverbio de modo jate'nts impacta en todos los verbos"/>
.
<Sync time="338.484"/>
Ja myoojk ja xyėjk ja janytsy tsuj tyėėmėtė pyėjtė *pės** jate'nėn ja t'ejxy'ettė *tkwenttė'ättė**.
<Sync time="345.323"/>
*Pės** [ė]xam ja jyėėn jamts ja tyėjk.
<Sync time="347.457"/>
Jamts ja kya'ėyė jamts ja tyėtswä'kxnė ja tsen'ääy, 
<Sync time="352.031"/>
*pės** kuwän[ė]ts ja tyėk'ėyė, nayjya'ay[ė]pė tta'akuuptė. Jate'nts ja n'ijxy txėmo'otė. Määj tsyuny jėts ja nayė tsen'ääy tta'akuupėtė.
<Sync time="359.349"/>
*Wenė**, *pės** tėts ja 'yėyė tėts ja pyäätė ja nėėj ja moojk. Ja *tyėmppė** 'yawėtejtnė.
<Sync time="364.883"/>
Tėė jotkujk tyėkwä'ätstė, [ė]xam ja miny tėė myajay [ė]xam ja miny tėė jyootė, ja miny ja ttäjtė.Tse'ej tėė tyėėmė, tse'ej tyėkkė'ėtė.
<Sync time="374.066"/>
Xėjk tėė tyėėmė.
<Sync time="375.898"/>
Ja tse'ej tyėkkė'ėtė jėts ja xėjk ja ttakujtsektė.
<Sync time="379.349"/>
Jate'ntėn ja majjää'tyėjk 'yijty nyänykyjyii'kyxyėtė
<Sync time="382.644"/>
ujk xė'ėxy t'atstėjtė, xė'ėxy tyėkkė'ėtė. 
<Sync time="386.027"/>
Nayjyajp tse'ejėtypy tpėktä'äktė. *Byenėn** ja 'yijty nyänykyjyii'xyėtė ja majjää'y. Jate'n ja jyujky'äjtėn ja t'atsyėknäxtė.
<Sync time="392.361"/>
Kun ja jate'n tėė tyėtskėjxnė [jė] moojk jėts ja tpėjkmujknėtė.
<Sync time="396.345"/>
Mäts ja tpėktä'äktėt? Nayjyajp ja t'akonė t'anukėtė mätėn ja ja tyėjku'nk tėė tyėk'ėyėtė.
<Sync time="402.765"/>
Jate'ntėn ja tėjk tyuny jate'n ja tėjk tsyopääty kun ja japyeen 'yėyė.
<Sync time="407.22"/>
Akujk jotkujk ja myoojk ja jajp ja tnu'ukjė'knė ku tėė ja *tyėmppė** tpääty: ja tsek'ääts.
<Sync time="413.608"/>
Jate'nts yė'ėpė jyėpkixy, yė'ėpė tu'k..., *tukkosetsy'ėpė*, ja majjää'tyėjk ja tsyoo'ntääjkėntė.
<Sync time="420.693"/>
Säts ja myiny säts ja yyė'ėyy ja xėėw ja jumėjt?
<Sync time="424.086"/>
*Pės** jate'n, säyėmtėn ja [ė]xyäm yyė'ėyy, *pės** ku ja amajtsk'äjtėn *kasäät'äjtėn**
<Sync time="430.058"/>
*pės** jam ja uu'nk jam ja unä'äjk ja yėkjujky'äjtpė xmėė'yėnt.
<Sync time="433.665"/>
*Pės* mäts ja jyä'ätt tsyoont? Jam ja jyėėn jam ja tyėjk, [ė]xam ja myoojk. Tėė tyėk'ėyėtė ja jyėn ja tyėjk.
<Sync time="438.62"/>
Mėjėp kajaa'ėp ja tunk, mėjėp kajaa'ėp ja nääjx ja käm mää ja tyu'uy tyuntė. Tiij jyėė'kxtėp.
<Sync time="445.062"/>
*Pėr** jam ja jyėėn jam ja tyėjktė, tjääkyėk'ėy[ė]tė ja'atė.
<Sync time="448.915"/>
Jajp jatu'uk, nayė tėjk.
<Sync time="451.603"/>
Ku jaanė ja 'yuu'nk 'yunä'äjk tpätnėtė, jya..., kyaxė'knėtė unä'äjk, *pės** kuwänėts ja jėėn ja tėjk tsyojknėyė.
<Sync time="458.625"/>
Kuwänė ja jėėn ja tėjk mėjjäwė ujk apiky jatu'uk: jam jė matääjk, jam jė jėntėpyajt, jam määj jė kaaky määj jė tojkx 'yėyėt.
<Sync time="468.916"/>
Kuts jatu'uk jate'n ja ääy ja ujts jaamė, tnė'ejxtė tku'ejxtė.
<Sync time="473.394"/>
May ja wėnmää'ny may ja nay[ė]te'n pyėtsimy ja tuu'nėn.
<Sync time="477.961"/>
Jaaj jatu'uk ja kipy. Nayė tėjk jate'n tyėk'ėyėtė nayė tėjk jate'n tpawėnmaytyė, t'atäjtėtė.
<Sync time="484.024"/>
Jajpts jatu'ukėnė
<Comment desc="los sufijos no decifran bien"/>
 kyaxė'ėkt ja tėjknėjpėk. Kaxė'kp jatu'uk pė nayė kipy.
<Sync time="490.31"/>
Wa'ats ja'amė ku nay[ė]te'n ..., nay[ė]te'n txenyėtė, nay[ė]te'n tnawääptė. Ka'an ja .... Ka'ap ja tyėkatsy nay[ė]te'n, nayjya'apė tėjknawääpykyipy.
<Sync time="499.288"/>
Tija'ayė tėkäjtsp? Ja nėjpėk.
<Sync time="502.145"/>
Päjpkkipy ja txėmo'otė ja majjää'tyėjk 'yijty, päjpk.
<Sync time="506.98"/>
Nay[ė] ėxaaj ja ääy ujts ėxyäm.
<Sync time="509.337"/>
Ja'ats 'yijty 'yakmėtėp.
<Sync time="511.859"/>
Oypyėtėn ja'apė, ėypyėjtėjkėn ja 'yėyė ja'apėjpäjpk'äk, t'aaktė.
<Sync time="516.809"/>
Ja'ats ja tėjk tyanėjpėjktėp, ja'ats ja tėjkėtėn tyuktaj'ėė'yėtėp.
<Sync time="521.359"/>
*Mäs'ėy mästsuj, mästė'ėts** jėts *mäsėjėnts**. Ka'ap ja 'yatupaky ka'ap ja myujy, ka'ap ja tiij.
<Sync time="530.667"/>
*Byenėn** ja ttajxontä'äktė ku ja'apėjkipy tpėktä'äktė. 
<Sync time="534.272"/>
*Byenėtėn** ja wenkpė ja t'ėyjyäwė, ttsuj'ijxy ku ja tsuj ja jää'y ja päjpk'äk tėė ttajnėjkėny ja tėjk.
<Sync time="541.694"/>
Jate'ntėn ja majjää'tyėjk ja jyėėn ja tyėjk tyėk'ėyėtė.
<Sync time="545.904"/>
Jatu'uk, nayė tėjk.
<Sync time="549.511"/>
Jaaktyimytyėkäjtsp, jajp jatu'uk ja mää'yėn ja täjėn tpätmėtė.
<Sync time="554.042"/>
Jėts ja wenkpė tnė'ejxtė tku'ejxtė. _Tiij kumts ėjts yė ntėjk nay[ė]te'n n'ukyėk'ėyėt?
<Sync time="559.068"/>
_Tiij säätėn yė jää'y jė tyėjk tėė tyėk'ėyė?
<Sync time="561.693"/>
_Wa'ats jyäwė n'ukyėk'ėė'yėmyėp, 
<Sync time="564.258"/>
nayė kipy. [Ė]xaxė mėjkipy, [ė]xaaj mėjtseen, yė'ėj n'uk'ejxmätsp, yė'ėj n'ukyojkėm yė'ėj n'ukpo'ojtėm.
<Sync time="571.872"/>
_Tiy ėjts jyäwė n'ijxy, tiy. Yė'ėj n'ukwa'ėm ..., n'ukmėtapyääjtėm
<Sync time="578.269"/>
jėts yė'ėj yė tėjk ntajnėjpėkt, yė mėjtseen ėxeej tyanė, tiy jė n'ijxy.
<Sync time="582.868"/>
_Ku n'ukyojkėnt jėts yė'ėj nkė'ėjtsėnt. 
<Sync time="585.858"/>
Jats ja jatu'ukmė ..., tnėwä'äkėtė ja'aj. Tėė t'ijxy tėė tkėy, tėė jyäwė t'ejx[t]iy ku ja kipy tiy. Tsuj ja tseen tyanė tsuj ja kipy kyaxi'iky.
<Sync time="596.171"/>
Kuts ja tyoktė jėts ja tyėkwojtė, wėne'nėn ja t'a'ejxė, tukjä'äxywyojėn.
<Sync time="601.809"/>
Pė jam[ė]n ja *tukmėttrėn** yyėnyė pė nyėyjyate'nėntėn ėjts nnatsjäwė 'yijty. Kipy'äktėjk ja ttejtė.
<Sync time="607.881"/>
Jėts ja tyėkwojtė, mėjtseen yikxon tyėwojtė.
<Sync time="610.997"/>
Jėts ja .... Ja'ats 'yaktėp, ja'aj tsa'kxtėp, yikxon ja tkėėtstė.
<Sync time="617.069"/>
Ja'ats ja tyėjk tyanėjwojptėp ja'ats ja tyėjk tyanėjpėjktėp
<Sync time="621.1"/>
jėts ja tyėkxėpattė kipy kipy'äktėjk, kipytyėjk, jate'n ja tyyimyxyėmo'otė.
<Sync time="626.301"/>
*Pėr** kė'm ja tkėėtstė, kė'm ja kipy jate'n tyėk'ėyė tyėkpäätė, ttėjk'ättė.
<Sync time="631.532"/>
Tėn ja ttėjk'ättė ja majjää'tyėjk jate'n kun ja jate'n tmėtapyäättė kė'm, *kumė** ka'ap ja tėjknėjpėk määj.
<Sync time="638.636"/>
Tiij ja ėypyėjtėjk ntuktaj'ėė'y[a']ėm?
<Sync time="640.712"/>
Tumkipy jate'n yyėktunkpättėp 
<Sync time="642.894"/>
jėts nay[ė]te'n tėė tnawääptė *pėrėj** ja kipy'äktėjk.
<Sync time="646.596"/>
Nay[ė]te'n tnawääptė ja tyėjk, tumkipynyawääpy.
<Sync time="649.779"/>
Mäts jatu'uk jate'n jėnėjkx ja wėnmää'ny mayayė, jėnėjkx ja wėnmää'ny yyė'ėyy.
<Sync time="655.315"/>
_Tiij kumts ėjts yėte'n n'uktapyäätt. Ka'ats jyäwė yėte'n ntusj'ijxy yė tėjknawääp.
<Sync time="660.089"/>
Jajp jatu'uk jėnėt. _Pė [ė]xats jė kipy ėxeej, jate'n jė ntėjk nyėk'ėė'yėntėt. Tiij wan yė kipy jate'n ttunkpääty.
<Sync time="666.721"/>
Jatu'uk wyėnmaakyakmė ku ja tėjk jate'n tyėk'ėė'ynyė, xee yäänė nyapya'ijxyėtė.
<Sync time="672.63"/>
Jėts ja jatu'uk ja wėnmää'ny tpääty: _Wa'aj n'ukyėk'ėė'y[a'ė]m, wa'aj jė ntsėjkypy. Yė kipy yėte'n npo'ojtėm, kipy yėte'n npo'ojtėm [...] jėts yė n'ajanmujkėnt. Jėts yė ....
<Sync time="688.782"/>
Jate'nts ja wėnmää'ny tyėkatsy jėts ja tsa'xpootė tyėkxėpajtmėtė, tsa'xpootėjkipy.
<Sync time="695.09"/>
Oypyėjtėjkėn ja nay[ė]te'n tkäjpxkaknė kun ja jate'n tumkipy ttėjk'ättė, tumkipy t'ėtyuntė.
<Sync time="701.876"/>
Määj pė yyėk'ėė'yėxė ja ..., tsujkonė tėė tyėk'ėyėtė.
<Sync time="705.505"/>
Jats ja kėjxp tpėktäkmėtė ja kipy, jats ja txė..., txėmėėmyėtė tanėjtėjk, mėktėjk. Jate'n.
<Sync time="715.798"/>
Tits ja pyėktäktėp? *Pės** nayė tsen'ääy.
<Sync time="720.075"/>
Ujk jats jatu'uk ja jii'kyxymyė mėti 'yijty tyejtėp *ariin**, *ariin'ujts**. Ja'ats muum wyėjmėtėp. Ja'ats may'amypy ja tyeky pyėjkjė'ktėp, 
<Sync time="730.828"/>
ja'ats ja tyėjk tyanėjpėjkmėtėp.
<Sync time="732.022"/>
Nayė paxy ja'amė, nayė paxy 
<Sync time="735.614"/>
jėts ja wa'aj tpėktäkmėtė *ariinteky**. Jėts ja wa'aj ..., nayė kipy ja ttanäxtsumtė,
<Sync time="741.291"/>
jėts ja txėmėėmyėtė ja näx..., tanäxtsuu'm: *pasetsy'ė**. Jate'n ja txėmo'otė 
<Sync time="747.188"/>
mėti tyam..., tyanäxkäjptėp jėts tmėtsumėtė jėts ja ka'aj kyatsyetsy. 
<Sync time="750.912"/>
Jate'n. Kuts ja tnäxtusmkixy tuknaxy jėts ja wenkpė tjaaktapatsoo'nkojmė, nayėte'n ttapanijkyxy.
<Sync time="755.776"/>
*Pės** nay[ė]te'n [t]näxtsumy. Jėnėjkx jate'n tyėkkupattė.
<Sync time="758.689"/>
Jėts jate'n txėmo'otė ja'aj, näxwėėn näxtsum: *pasetsy'ė**.
<Sync time="762.72"/>
_Tėė y[ė] myetsy, wants ja *pasetsy'ė** ttėjk'ė: Jate'ntėn ja nyakyajpxyėtė ja majjää'tyėjk.
<Sync time="768.144"/>
Jate'ntsėn ja tyėjk ja 'yijty tyėk'ėyėtė ja majjää'tyėjktė.
<Sync time="771.439"/>
Jate'n ja ..., kėja'ats ja wyėnmää'ny tyėkpėtsėmnėtė. Jate'nts[ė]n ja t'atstajjujky'ättė.
<Sync time="777.077"/>
Jatu'uk, nayė ujts, 
<Sync time="780.982"/>
ku ja wyantijpyė kyaj'ity ja tėjknėjpėk, määj kipy amääy.
<Sync time="786.89"/>
Amääy ja kipy, *ajpenė** ja xyeny tyėk'ėyėtė, *ajpenė** ja kyujkäp tpäättė ja tyenypyė tpäättė.
<Sync time="793.609"/>
Jėts jė .... *Kumė** jats ja wa'amė ..., ėxam yė jaak'ėxmä'ätsytsyääjts mėti ėxaaj yėk..., yė keetsytsyääjts.
<Sync time="801.055"/>
*Pėr** määtėn yė jää'y yė twėkaatstė, määj yė jää'y yė tėė tmatstutnėtė jėts ja twėtsuktė ja tsäts'ääy.
<Sync time="809.314"/>
Ja'ats pyėjkmujktėp jėts ja ttanėjpėjkmėtė ja tyėjk: tsäts'ätyėjk txėmėėkyojmėtė. Tėė ja xyėėw tyėktėkäjtskojmėtė: tsäts'ätyėjk.
<Sync time="820.287"/>
Jate'ntėn ja tėjk kawėnääk. Jate'ntėn ja majjää'tyėjk nėtu'uj janėtu'uk ja jyėėn ja tyėjk tyėk'ėyėtė.
<Sync time="826.403"/>
*Pėrėj ja'atsėtėn japyeen
<Comment desc="G. Jiménez asķ lo pronuncia, deberķa de ser: jawyeen"/>
, ja jėėn ja tėjk jėtsėn ja käm tnėwä'äkėtė
<Sync time="830.635"/>
jėts xeej yääj ja kyäm ttuntė tpėktė. 
<Sync time="834.081"/>
Jyėyujk ja tsyaj[p]kääj muum tmėtsėėnėtė, sääjaty ja majjää'tyėjktė 
<Sync time="838.269"/>
*pėrėj** jam ja tėjk, jam ja jyä'ättė jam ja tsyoontė, kyaaky ja tyojkx ....
<Sync time="844.488"/>
Japom japom ja jyėyujk ja tsyaj[p]kääj ja tpatsoontė.
<Sync time="849.167"/>
*Pėrėj** jate'ntėn ja jėėn ja tėjk japyeen 'yėyė pėnė määj awä'äts määj ja *lugar**,
<Sync time="854.161"/>
jamts ja t'ejxkuk'ėtė määj ja kyäm määj ja nyääjx ujk mäts ja ääy ja ujts, 
<Sync time="860.753"/>
jamts ja tsaj[p]kääj 'yoktė jamts ja tsaj[p]kääj wyetettė.
<Sync time="864.501"/>
Jate'ntsėn ja majjää'tyėjk 'yatsjujky'ättė.
<Sync time="867.472"/>
Jate'n ja pyėktä'äky mėėt t'ats..., t'atsyėknäxtė sääjaty[ė]n ja tu'uk jatu'uk 'yatsjujky'ätt[ė] ja jää'y.
<Sync time="873.354"/>
Jate'nts yė'ėpėj ėxaaj yė jėėn yė tėjk jyėpkixy, jate'n yė'ėpėj jėėn tėjkėtėn ja majjää'tyėjk t'atsyėk'ėyėtė.
<Sync time="880.399"/>
Sääj ėxaaj tėė nnėkajpyxy: tumkipy, tum'ääy tum'ujts.
<Sync time="886.015"/>
Näxwii'nyėt ttsėmy'ity, tum'ääy tum'ujts tėė yyėny jėts jate'nėn t'atstajjujky'ättė.
<Sync time="892.122"/>
Jėts yė moojk jėts yė xėjk, sääjaty ntejėn ja namay'äjtk tėė jyaa'äjtmė.
<Sync time="899.454"/>
Wa'axė ja majjää'tyėjk 'yijtyė, nėwaanėtė; tum'apäk ja et, tum'äyjyoojt tum'ujtsjoojt.
<Sync time="906.075"/>
Wėne'nėn ėxaaj ..., exėm Jojk'äm yyėtijy; Joknėjotp, jate'ntėn ja majjää'tyėjk txėmo'otė, Joknėjotp
<Sync time="912.093"/>
jėts yė kė'm yė unä'ktėjk tyėknėpajtnėtė, Jojk'äm. Jate'n.
<Sync time="918.089"/>
[Ja wa'aj 'yijty ....] Kuk ojts ja majjää'y t'apoo'tu'uttė ja majjää'y, 
<Sync time="923.204"/>
nukėk ja 'yijty yootsėn ja jok jam pyėtsimy yė nėėj mää yė nėėj [ė]xyäm pyėtsimy, ėxyäm.
<Sync time="929.467"/>
Nukė jok, jate'nėm ja jam t'ejxy'ettė yootsėn kyaxi'iky *pėrėj** yė nėėj jate'n pujxykyėp jam pyėtsimy.
<Sync time="935.271"/>
Patyėk[ė]n ja 'yijty ttejtė Joknėjotp.
<Sync time="939.191"/>
Kuts jate'n tėė tyėkäjtsnė, nyamay'äjtnėtė jėts[ė]n yė Jojk'äm tėė yyėkxėmėėnyė: Jojk'äm.
<Sync time="947.084"/>
Nėė' tuu' tėė 'yėyėnyė. Tėė, tėė ntejn ja käjp xeej yääj nyamay[ė]nyė 
<Sync time="953.184"/>
jėts jė mėjtuu' jate'n tėė 'yejtnė sääj 'yijty jė mėjtuu' [ė]xem, Päätwenp yyėktijy. 
<Sync time="958.048"/>
Tuknėė'm jyä'äty jėts jė akäts myėnnėtė akäts jyä'tnėtė. Tėė ja Xaam nyamay[ė]nyėtė.
<Sync time="964.736"/>
Jėts jė akäts nyäjxnėtė yääj jėts [ė]xam pyajtėk'ėtė, [ė]xem määj atėm ntijyėntė ..., 
<Sync time="968.486"/>
wa'aj jam 'yijty yyėktijy *rancho Tejas**. Jate'n.
<Sync time="972.116"/>
Jam 'yijty jė *teejėstėjk**, tėts ja nwėn'ijxy.
<Sync time="974.629"/>
Jamts jė 'yijty ja wa'aj yyėkwėntsė'ėkėtė ja ..., ku ojts wėntsėn jyä'äty ..., nyäxkėtä'äky Mikyėjxp.
<Sync time="981.058"/>
Ku ojts *Distrittė** nyäxkėtä'äky Mikyėjxp.
<Sync time="984.353"/>
[Ė]xem ..., pė tiij *mil** ja'aj? Ka'ats ja njää'myetsy ja'apėj. 
<Sync time="987.694"/>
Jeky'ėp ja'anė.
<Sync time="990.304"/>
Jamts ja tpättsowtė ja mikyėjxpėt ja wėntsėn. Kum ja Mikyėjxp tsyėėny jėts ja kutunk ja twa'atė ..., t'awejxtė jam Pat'ėx'äm.
<Sync time="999.715"/>
Jėts ja tyėkmuktė jė tutk, tyėkmuktė kaaky, tyėkmuktė moojk, tyėkmuktė xėjk, niiy kään. *Wenė** pėnė tijaty tu'uk jatu'uk ....
<Sync time="1010.067"/>
Pėnė ka'ats pyėktä'äky ja tyäktė jats ja myeeny .... Pė wėne'n ja myeenyu'nk ja tyäktė?
<Sync time="1014.656"/>
Pėnė ka'ats je meeny, pėn kaa'tsp, keetsy ja yyäktėp. Jate'n ja kutunk ja tyėkmuktė.
<Sync time="1019.5"/>
Ja'ats ja wėntsėn yyėkta'awejxp jam.
<Sync time="1022.014"/>
Jamts ja 'yukpėė'kyxy jamts ja t'ukwėntsė'ėkėtė jėts ja nyax jėts ja Wäjkwenp nyijkyxy.
<Sync time="1026.621"/>
Nayė kajpyxy juunė wyėnpet[t] juunė jyä'ät[t]. Nayė [ė]xaaj yyėk'awejxkojmė, nayjyam.
<Sync time="1034.567"/>
Jate'ntėn [...] ja majjää'tyėjk tyėktsoo'ntä'äktė.
<Sync time="1038.026"/>
[Ė]xats tėė nnamayėntė nnamayėntė, tėė Xaamkėjxpėt nyamay[ė]nyė, t[ėė] yawätskėjxnė tukki'iyė, tumkämnė tumtuu'nė, tumjaanė. 
<Sync time="1043.965"/>
Tėė ja jėėn tėė ja tėjk tyė..., tyėkäjtsnė.
<Sync time="1047.669"/>
*Pėrėj** ja'apėtėn jate'n tėė myėjtėk'ė ja'aj kipy'äktėjk.
<Sync time="1051.544"/>
Tėts tyėkäjtskėjxnė tėė tyėkėėkyėjxnė, ka'anėp ja'anė.
<Sync time="1054.691"/>
Wyėnmaakyaknė jėts jė mo'nts tėė tyėk'oo'nėpėjkėnyė unä'ktėjk pėntė[n] kujk wėn'ėjxwä'kxnėtėp.
<Sync time="1061.379"/>
Nyėjää'wėnyėp, tyėktėkätswännėtė, jo'kx'äjtėnnė.
<Sync time="1064.713"/>
Kuts ja muutsy tėė tyėkkojkaknėtė jėts ja muutsytyėjk tėė 'yėė'yėnyė. Yė'ėts tėė myėjtėk'ė ėxaaj.
<Sync time="1070.517"/>
Jėts ja ojts kyaxi'iky ja tėjknėjpėkmė, *Karton, kartonk'äk kartonktėjk**. Ja'aj ojtsėn janytsytyimytsyuj yyėkjawė. 
<Sync time="1079.921"/>
Ja'aj ojts tjuy'ukwä'antė.
<Sync time="1082.048"/>
Ja'aj oj .... May may [...] ojts ntejn ja'apėj 'yuktsopääty.
<Sync time="1086.236"/>
Kuts ja kya'ėyė, ku tyu'uy jėts ja xyoo'knaxy jėts ja ..., mujp ja'aj. 
<Sync time="1092.699"/>
Ku tėtst 'yijty myiny jėts ja tyajkä'tstu'utyė ja *karton**.
<Sync time="1099.552"/>
Ėxats jatėkoojkkėjym[y]ė, tyėkäjtskojnė jate'n, tumjate'n ja wijy'äjtėn kyaxė'knė.
<Sync time="1105.668"/>
Ojts kyaxi'iky ja *lįmina** mėti jyäwė tsy..., *atbesė** xyėmėėtyėp.
<Sync time="1112.958"/>
Ja'aj ojts pyėtsėmkojmė jatėkoojk, ėx'oojk.
<Sync time="1117.556"/>
Ja'atsėtėn 'ėypyė tėė 'yukyėkkäjpxkojmė, ja *asbesėlaminė**
<Comment desc="El  mismo hablante hace diferentes pronunciaciones"/>

<Sync time="1123.685"/>
Ka'ap ja myujy ka'ap ja sääj jyaty, ėypyė ja'aj.
<Sync time="1126.877"/>
Tėė, tėė tyėkatsy, tėė myayėnyė.
<Sync time="1129.601"/>
Jaanė ėjtsnė, ku yė tėė t'ejxpätmė, *asbesėlaminė** ojts jyä'äty. Jaanė ėjtsėte'nnė.
<Sync time="1136.489"/>
[...] Ojts Tėk'ämjää'y tkoj'ukwä'äntė.
<Sync time="1141.869"/>
Pė kumeenytsėn ja jää'y pėn ja ojts tjuk'ukwä'äny.
<Sync time="1145.722"/>
Wenkėn ja yyėkjäwė kun ja ojts ja['aj] tyėjk ttajkoj'ukwä'äntė, Tėk'äm.
<Sync time="1150.11"/>
Tėn ja jyääk'ity jate'n, 
<Sync time="1152.253"/>
*ajpenė** tėė tsyoo'ntä'äky *ajpenė** tsyoo'ntä'äky. Pėntėn ja myeenyu'nk jajp jėts[ė]n ja jate'n tjuytyė, tyėjku'nk tyėk'ėyėtė.
<Sync time="1159.303"/>
[Ė]xats jatu'ukmė, pėntėn 'yijty jyäjtmėp, ja *yėkteejėskojpė**.
<Sync time="1166.15"/>
Ja'atėn ojts jya'ukwe'ey ..., tja'ukyėk'ė[ė']yė kė'mkėjmyė. Nayė xaamkėjxpėttė, kė'm ja *tyeejės** tyėk'ėyėtė, *teejėstėjk**.
<Sync time="1174.544"/>
Jėts ja .... Ja'atsėn ja tyėjk'äjtėp Tėk'äm, ja'ėn jė jää'y tyajtėjkkojtėp Tėk'äm.
<Sync time="1181.657"/>
Jamyė ja tyėk'ėy[ė]tė jamyė ja tyėkkojtė: ja *tejas**.
<Sync time="1185.697"/>
Jėts ja jam .... Jate'n ja 'yijty kyanėpäätė, pėn ja tsyėky'ajtypy, ...tpawä'äntė.
<Sync time="1190.544"/>
[Kyata....] Tseptäkp ja nay[ė]te'nmė, wentėm ja *yyėkteejėskojpė** namay.
<Sync time="1196.001"/>
Nėjäwė ja'aj pėntėn ja jyäjtėp. Pėntėn ja'aj .... Sutsooj ja ojts tnė'ėxpėjkėmyėtė, pė määj ja tpėktė ja wyėnmää'ny.
<Sync time="1202.77"/>
Jėts ja .... Jate'nts ja tėė nyaxy ja *teejėstėjk**.
<Sync time="1207.116"/>
Tėn ja tyuny tėn ja jeky ja majjää'tyėjk ttajtsėėnėtė. 
<Sync time="1210.888"/>
Jate'nėn ja tėė tkäjp'ättė Tėk'äm, *tumteejėstejk**. Ėypyėtėn ja yyėkkajpyxy, ja'apėj.
<Sync time="1216.231"/>
Tėts[ė]n yė *laminė** jate'n, ka'ap ja tėė jyeky ėy ja *asbesė**. Tėn ja nyäjxkojmė.
<Sync time="1221.79"/>
Jėts ėxats yė pujx'äk tėė kyaxi'iky ėxyäm, nayė ka'aj tėė tsyopätmė, jekyk[y]ėjmyė.
<Sync time="1226.72"/>
[Ė]xaaj jėnäjxp, tėė unä'..., uu'nk unä'äjk wyejnė ėxyäm, ėxaaj nay'ejxnėy[ė]tė.
<Sync time="1231.074"/>
Jėts jė *koläätė** 'yėė'yėkyaknė.
<Sync time="1233.311"/>
Tėė, tėts tyėkatsy, yė'ėts ėxyäm mėjtėjkėnyėp. Tumyė'ėpėnyė, ė[y] määnė: *tumkoläätėnė**.
<Sync time="1240.227"/>
Ėxayėmts ja käm ėxayėmts ja tuu', jate'nyėm yė 'yity, sän ja majjää'tyėjk ojts tyuntė pyėktė: ja jujky'äjtėn.
<Sync time="1247.281"/>
Tits ėxyäm jaaktėkäjtsp?
<Sync time="1249.772"/>
Ku ja namay'äjtėnė, ka'anėp ja käm, ka'anėp ja ääy ka'anėp ja ujts ukjate'nnė.
<Sync time="1255.39"/>
Sämtėn ja majjää'tyėjk 'yijtyė. Tėė 'yamäätyäkkėjxnė.
<Sync time="1260.633"/>
Ääy ujts ääy kipy, tukki'iyė ėxaaj tėė 'yamutskėkyėjxnė.
<Sync time="1265.333"/>
Jatėn'amypyts tyėkäjtsnė.
<Sync time="1267.148"/>
Jaymė ja tuu'nėn jaymė ja yuu'ėn,ja täjėn ja wo'mėn,[ė]xaymė jate'n, ka'aj kyutėkėy.
<Sync time="1272.297"/>
Tiij ja'ayė ėxnijkyxy'äjtnėp ku ka'ap ja ääy ja ujts ukjate'nnė.
<Sync time="1277.868"/>
Ėxyääyė näxwiinyėt, ėxyä..., ėxyätėn nmatyääjkyėntė: 
<Sync time="1281.445"/>
äyjyoojts ujtsjoojt ėxyääyė. Tėtsėn n'ijxy [ku]n nmutsk'aty, wėne'n jyėptä'äky [ė]xyaaj apatkė'm'et.
<Sync time="1286.993"/>
Jaaj 'yijty ja ..., [ė]xaaj yė ääy yė ujts n'ukkäjpxm[a']ėnt: ja tsenjoojt ja xojjoojt, ja ..., 
<Sync time="1293.233"/>
Jaaj 'yijty ja paktsek jatu'ukmė, paktsek yyėktijy.
<Sync time="1296.823"/>
Janytsy tėėmėp ja'aj, jaay majaty janytsy tii'ėn tyėėmė. Tsajpna'äkupäjkėn ja muum yikxon ja kyujtsarey, ėy ėėts ja 'yijty ntakuyaty: nmutsk'aty.
<Sync time="1304.422"/>
Jate'n ėėts ja .... Janytsy pä'äk ja'aj ku ja yikxon tsyä'äm.
<Sync time="1307.429"/>
*Pėr** tėėmėp ja tsäjptsko'onė, tuktsėnpä'tk.
<Sync time="1310.513"/>
Pė jaatėn ja 'yijty ..., ėė ntajxontakypy *pėrėj** ėxyäm mämts ja x'ukpėjknė ja'aj.
<Sync time="1315.294"/>
Jėts ja ääy jėts ja jėyujk jėts ja wyėtėttė ja joon. Ja'ats ja jyėė'kxtėp.
<Sync time="1319.69"/>
Jaaj ja tsyä'ämy: *abrilė mäyė**. Ja'apėj, paktsek, paktsekkipy.
<Sync time="1329.98"/>
Kuts ja jate'n ja ėė ntsėk'ijxy jėts ja joon ja paktsektsä'äm yikxon tjanytsyjyėė'kxtė. Ėėts jate'n tuktsenpä'tk ja ntsaj[p]kääj n'ijxy, ja ntety'amėj ja ja tsyaj[p]kääj n'ijxy.
<Sync time="1342.704"/>
Jėts jė ..., ja jeyujk jate'n ėėts jate'n mėėt nnakyä'ätsė, ėėts ja mėėt nta..., ntakuyaty.
<Sync time="1350.237"/>
Kuts ėėts ja ja paktsektsä'äm nkupėky jėts ėėts[ė]n ja nwėtuky kumė tsėk'ejxp ėėts.
<Sync time="1355.068"/>
Jaaj ėėts ja ntsaj[p]kääj tuktsenpä'tk wyėtity.
<Sync time="1357.697"/>
Tits ja tsaj[p]kääj, tsen'ääy tin ja 'yėjkypy? Pė jajpxė ja yiin waan; ujts'äätsu'nk pė ja'axė ja 'yojkmujktėp.
<Sync time="1362.852"/>
Jate'n ėė nwėtity mėėt jė ntsėkumjakyoopė, jate'nts[ė]n ja ėė ntsėk'ijxy.
<Sync time="1367.704"/>
*Kumė** ja'atsėn ja yyėktapawėtejtp mäjatyėtėn amääy ja et mäjaty ja 'yatstsėkė'ijxy. Jate'n ėėts ja ntsaj[p]kääj ja jyii'kyxy ntapawėtity.
<Sync time="1376.489"/>
Ja'akėjxpts[ė]n ja ääy ja ujts jate'n n'ijxy ku jate'n tsyä'ämy.
<Sync time="1379.87"/>
Jaaj jatu'uk, jaak [ė]xääj muum jyäwė ja ujtsmė, wa'aj ja tejmėtė: o'ojts.
<Sync time="1387.784"/>
Ää ..., sutsooj txėmo'otė? Tėė njää'tyėkėėnyė: o'ojts, o'ojts'ääts.
<Sync time="1395.025"/>
Jate'n, O'ojts'ääts. Tėėmėp ja'amė, nayė jyii'kyxypy jė joon ja'aj.
<Sync time="1400.192"/>
*Byen** jė joon ja ttajko'omuktė mätėn ja tsyä'ämy.
<Sync time="1403.348"/>
Wa'ats ja wyä'äny ku ja tijy twa'amėtė ja ujtsteem ..., wyėtujktėp ja majjää'tyėjk ja'amė.
<Sync time="1409.903"/>
Jėts ja .... Jats jė wa'amė ..., nayė päjpkėn ja ujts t'ijxy: waaky ja ttejtė, waakykyipy.
<Sync time="1416.63"/>
Nayėte'n sääj yė päjpk, tyimynyayėdte'n t'ijxy. Waaky ja txėmėėmyėtė.
<Sync time="1421.338"/>
Mäts ja 'yejtmė? Apä'äjt, määj jo'kx'et. Jam ja 'yity.
<Sync time="1425.319"/>
Jamts ja jate'n tyėktsoo'nmė pėnė sun ja tmėtapyätmėtė. 
<Sync time="1428.983"/>
Jėts[ė]k ja tyėkwėkė'ėtė, jėts[ė]k ja ..., uu'pykyėk ja yikxon wyėki'iy, uu'pykyėn.
<Sync time="1434.613"/>
Jėts ja tyėkkomėtė awėnyjyėtypy pėnė sutsė ja 'yijty tmėtapyätmėtė *pėrėj** nyėyjyate'n jė nnėjäwė awėnyjyėtypy.
<Sync time="1439.507"/>
Ku ja tjėnpėk'ėtė jėts ja yikxon wyė'uupy ukyėn jėts ja jajp ja 'yaxa'kxė awėnyjyėtypy.
<Sync time="1443.628"/>
Ja'atsėk ja tya'oo'tsmėtėp.
<Sync time="1447.348"/>
Kun jė majjäätyėjk yyėkkajpyxy, oo'tstėpėk 'yijty ėjts jė ntety'amėj.
<Sync time="1450.373"/>
Ku ayuujk ja yyėkmatėy, oo'tstėp, janytsy jate'nts ja'aj.
<Sync time="1453.919"/>
Janytsy oo'tstėp, *pėrėj** ja'apėk yyėktsopättėp ja'ajp ja kipyt[y]ė.
<Sync time="1458.474"/>
Tnėjtėytyė jėts ja uu'pyky tijy yikxon tėė 'yakomė.
<Sync time="1461.57"/>
Ja'ats myėtsoo'ntėp jėts ja kojpkwenp tmėnėjkxtė määj jė joon määj jė nėėj, nėkojpk, *tyemppė de kwaresmė**.
<Sync time="1469.145"/>
Jėts ja ja joon jam ttajmuky ja nėėj. Kutėn ja et 'yany jėts ja joon 'yuuktė.
<Sync time="1478.689"/>
Pė [ė]xamts jė nėėjėtėn tėė yyėknėj'ėėtsy jėts ja o'ojts jajp tuknėpää'. Kun ja joon jyä'ätt, tumjamyėts ja joon tyänkėxtė.
<Sync time="1485.256"/>
[Ė]xamėn ja t'a'ejx[t]uky kuuyė tėė jam tyä'tspiky ja joon jėts ja jamyė tyėk'ooktė tyėk'ooktė.
<Sync time="1490.957"/>
Jate'ntėn ja majjää'tyėjk ttunk'ättė *pėrėj** ja o'ojts ..., o'ojtsėtėn jate'n tsopätp, ja ääy ja ujts ujtstėėm.
<Sync time="1497.648"/>
Jate'nts[ė]n yė ääy yė ujtsėtėn tėė 'yity.
<Sync time="1501.985"/>
Kuts ėxyämnė, ka'ap määj n'uk'ejxnė ja ujts, ka'ap määj n'uk'ejxnė ja'apėj'ujtstėėm.
<Sync time="1508.41"/>
Ėjxėm ėxaaj ja paktsek, nėmääj nka'uk'ejxnė ja'aj. Nėmäänė, tėė kyutėkėėkyėjxnė ja ujts.
<Sync time="1515.084"/>
Paty yė joon ėxyäm myėnnė, jėnnėmennėp tėjknėmennėp.
<Sync time="1520.702"/>
Tiij njyėė'kxp jaaj ujtsjėėjty, [...] tumkämnė tum..., tėė ja kipy 'yoo'kkėjxnėtė.
<Sync time="1526.194"/>
Paty jaaj jėn'aki'ijy tėjk'aki'ijy, mäjaty ja pėktä'äky jaaj, tumyė'ėj tyamäjtsnėtėp kum[ė] ka'aj nėjtiinė ja jii'kyxy.
<Sync time="1533.295"/>
[Ė]xats tumjate'n ja jäjtknė, *tanttės** ja jää'y tėė 'yakėjxėnyė ja kyäm ja tyuu', ja 'yääy ja 'yujts, *tanttės** ja jėyujk nay[ė]te'n ka'anėp ja jyii'kyxy.
<Sync time="1540.28"/>
Jate'ntsėn ėxaaj yė jujky'äjtk ėxyäm ntejėn tyėkäjtsnė, myennė pyajtnė;
<Sync time="1545.839"/>
tu'uk tu'uk [ė]xaaj ntejn mäjaty ėxaaj nyėwyėnkon käjp nja'ijxy.
<Sync time="1549.998"/>
*Mäsė** jakam tėė n'ijxy määj ntejn tyimyjyakam, jääk'ämääy.
<Sync time="1553.682"/>
Wa'an ja jää'y jajp, kanamayėp ėytyė kajkämtuntėp ėytyė.
<Sync time="1558.366"/>
Ėjx[ė]m atėmėn, ka'ap ja ääy ujts 'yukyėkmaa'kxnė, tumkipy tumjä'äxynyė.
<Sync time="1562.414"/>
Jääkjėnäjxp, ja tsenjoojt yyėknėwä'äjkėnyė, kutėkėy'atėtsp ja kipy.
<Sync time="1567.171"/>
Jyääkjayėkni'ipy kė'm, [ė]xaaj tun'aki'ijy, tsuj nja'ijxy ku tėė yyėkni'ipy
<Sync time="1572.505"/>
*pėrėj** nayė ka'apėtėn jate'n yyėny säm ja kė'm ja näxwii'nyėt tjakyėpy, yėk'ejxp.
<Sync time="1577.625"/>
Ka'aj 'yukyonė ka'ap ukjate'nnė säm[ė]n ja ääy ujts kė'm ja näxwii'nyėt jyakyėpy'ėyė,
<Sync time="1582.175"/>
sääj kė'm yyėny sääj kė'm myajaty'ė tseen.
<Sync time="1586.5"/>
Majatyėts ja n'ejxpääty majatyts ja tsėėn tyanė *pėrėj** [ė]xyäm ka'aj määnė.
<Sync time="1591.364"/>
[Ė]xamts jyayėkni'ipy tun'akė'm, tėm ja jate'n nukė wyä'k'ėė'yėnyė nijka'aj jyäwė 'yukyaa'knė.
<Sync time="1596.353"/>
Jate'ntsėn ja *tyėmppė** tyėkatsy jate'ntsėn ja *tyėmppė** 'yijty, jaaj ääy jaaj ujts.
<Sync time="1602.747"/>
Jate'ntėn jė majjää'tyėjk 'yatsjujky'ättė, jate'ntėn ja myooj jate'n ja xyėjk 'yity, tsuj tyėėmėtė, tsuj.
<Sync time="1609.35"/>
Tėė jyääktyimyyėk'ijxy ku tėė nmutsk'aty.Ja ääy ja ujts, ja miny: ojts kyaxi'iky ja poopminy.
<Sync time="1616.392"/>
Minyėn ja xyėėw'ajtypy, tukmääyjyoojt ttooktė
<Sync time="1620.038"/>
*pėrėj** ėxyäm yyėkjää'myetsy, män n'ukpėjkna'ėnt. Tėė kyutėkėy.
<Sync time="1624.742"/>
Tumjuy ėxyäm yyėkpätnė ja jii'kyxynyė.
<Sync time="1627.454"/>
Tėėtėn ja jya'atsyėkyu'uy jya'atsyėktuny, tėts[ė]n ja nnėyuwė nnėtunė, tėts[ė]n ja n'ijxy paty yyėkjää'myetsy.
<Sync time="1634.946"/>
Jootėp ja ääy ja ujts ku nnėyuu'ėnt ku nnėtuu'nėnt.
<Sync time="1638.665"/>
Tėts 'yamäätyäkkėjxnė, ėxyämnė, ėxaatėn yėte'n ja *tyėmppė** yyė'ėyy *tyėmppė** nyäjxnė.
<Sync time="1644.46"/>
Ka'ap ukjate'nnė sän ja majjää'tyėjk 'yats'ettė: jaaj ääy jaaj ujts, jaaj ja jii'kyxy.
<Sync time="1649.652"/>
Jate'ntsėn jė *tyėmppė** tyėkatsy jate'nts ja yėkjujky'äjtpė ..., nėtu'uk nėtu'uk ja yėkjujky'äjtpė x[t]uu'nyėntė.
<Sync time="1657.25"/>
Ėxyämtsėn yyėk'ijxy yyėkpääty ku yėte'n ja jotmay [ku] yėte'n ja wėnmää'ny.
<Sync time="1660.688"/>
Ėxaanė ja wijy'äjtėn. Tiij yä'ät ėxaaj jate'n yyėkmatyäkp? 
<Sync time="1663.746"/>
*Pės** ja'ate'n jayėktsojkp ja wijy'äjtėn sutsooj tsyopäätt sutsooj tyė'ėt ja tut..., ja wėnmää'ny mėti'ij ja majjää'tyėjk ojts jate'n tjayėktäntė.
<Sync time="1672.398"/>
Paty jate'n [ė]xyäm ja yėkjujky'äjtpė ntejėn nay[ė]te'n ..., 
<Sync time="1676.157"/>
*pės** mėjwėnmää'ny yė'ėj ujk mėjts ja yėjkjuky'äjtpė nmėjpėktääjkėnt ku nnamyėėjyėnt ja ääw ayuujk yä'ät. 
<Sync time="1682.518"/>
Ku jate'n nyėktsoo'ntääjkėnt sän ja majjää'tyėjk ja tsyėnää'yėntė ujk säts ja xaamkėjxpėt ja tsyėnää'yėntė.
<Sync time="1688.558"/>
Jate'nts yä'ät ja matyä'äky ujk jate'nts yä'ät ja natyukmatowė.
<Sync time="1692.441"/>
Ėxyäm tsyoo'ntä'äky ja ayuujk, [ė]xyäm yä'ät nmatyääjkyėntė: ee'px'änp ja keej *octubre**.
<Sync time="1704.129"/>
Jate'nts mėku'uk yė ayuujk ėxaaj tsyoo'ntä'äky *pės** wantėn ttuu'yė'ėyy jate'n,
<Sync time="1709.745"/>
*pės** wa'aj yė tänp ja jää'myajtspat jėts awä'äts, jėts myėjėt jėts kyajaa'ėt.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1718.553" endTime="1728.174">
<Sync time="1718.553"/>
Yėte'nts teety njaakyėktėėjėnpetwä'äny?
<Sync time="1721.276"/>
Ujk [...] njaak'ukmatyääjkėnt, ujk njaakwa'ėm ..., njaak'uk[yėk']awėtejtėm yė ääw ayuujk
<Comment desc="V. Vįsquez produce njaak'uk-'yawtejtėm, pero en la lengua no existe ese tipo de vocabulario"/>
.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1728.174" endTime="1739.363">
<Sync time="1728.174"/>
<Who nb="1"/>
Eej .... Tijatyėntėn ja '[y]ijty? Ti'ujtsėntėn ja'aj mėtitėn xeny..., xeny'äjtp kun ja ja jėėn tėjk yyėkxenyė? 
<Who nb="2"/>
njėjėj, jėė', yė'ėj yė'ėj, njėė, njėė'.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="1739.363" endTime="1741.691">
<Sync time="1739.363"/>
Tiij .... Tikipy ti'ujtsėn jaaj tunp?
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1741.691" endTime="1756.462">
<Sync time="1741.691"/>
<Who nb="1"/>
Jėts ku yė ja kujkäp, ja tėjkkujkäp, nayė tikipy?
<Who nb="2"/>
Njėjėj, Njėjėj 
<Comment desc="G. Jiménez estį usando nasales como una afirmación y respuesta de la interrogante cuando en el habla mixe no se registra este tipo de producciones"/>

<Sync time="1747.419"/>
<Who nb="1"/>
Jaxėn ja n'a'ejxė kawėnäjėėjp jatsėn ja n'a'ejxė nay[ė]te'n wė'ijxy wėtėkatsy. Pė ka'axė ja nukooj ėy mėti kipy, nuko oy mėti ujts tyuny, jėė.
<Who nb="2"/>
*Wenė** .... Ka'ap
<Comment desc="G. Jiménez aquķ la negación lo pronuncia  como kä'äp,  cuando su producción normal es ka'ap"/>
 uu'nk, ka'aj.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1756.462" endTime="1824.667">
<Sync time="1756.462"/>
Yė'ėtėn iiy ..., yė'ėxėn..., naayjyaxėn nyėktsoo'n[ėnt] nkäjpxėnt, säm ėxaaj ntejėn .... Patyxėn jate'n ja ayuujk 'yawėtity.
<Sync time="1762.151"/>
Ku yė jėėn yė tėjk, *pės** ja'atėn 'yijty ja majjää'tyėjk nyėyėktuntėp: tsenkipy. Tumtsenkipy mėti tiy. Jėts yė xeny: xoj.
<Sync time="1772.777"/>
Xojkipy, yė'ėtėn ..., jėnts yė jawaanė. Jate'ntėn ja t'ayuujk'ättė.
<Sync time="1776.164"/>
Xojėn yyėkpootp, yė'ėtėn nxeny'äjtėm jėts yė tseen exaaj tiy, yė'ėj nkujkäp'äjtėm.
<Sync time="1781.164"/>
Nayė'ėts nwa'ėm ntemypyė'äjtėm, nayė tseen.
<Sync time="1785.405"/>
Ujk pėnė japts ja xoj ti[y]pyė, oyts ja ntenypyė'äjtėnt. Jate'n.
<Sync time="1789.752"/>
Tits npäx'äjtėm? Kapy, kapy'ėtėn pyäx'äjtėp, kapy.
<Sync time="1796.328"/>
Ja'atėn päx nėjkxp. [...[ Kuts ja pyäjxkėxtė jatsėtėn ja tsen'ääy ttanėjkuuptė.
<Sync time="1803.738"/>
*Ora**, jėts ja ..., kuts[ė]n ja wa'aj ja tėjk tnawääptė, 
<Sync time="1809.029"/>
*pės** pėn[ė] jajp ja tsenkipy may jėts ja tsaj..., [t]tsa'kxtė, ėy ja ė sääj tyėkwä'kxtė, ja'atsėn tyanawää'ptėp ja tėjk, nayė tseen.
<Sync time="1818.216"/>
Pėnė japts ja xoj nayėte'n mėjtiypyė, ja'astėn ja iiy jyanysty'uktanamää'kx'oo“ktėp, jate'ntėn ja iiy ė säjaty pėn tyapyääty
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1824.667" endTime="1829.161">
<Sync time="1824.667"/>
<Who nb="1"/>
Tum..., tumyė'ėpė
<Who nb="2"/>
*Pėr** tumyė'ėpė, yė xoj jėts yė tseen. Jėė' yė'ėpė.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1829.161" endTime="1853.341">
<Sync time="1829.161"/>
Paktsek muum nay[ė]te'n pėnė ėy jyäwė t'ejxėwtė ja xeny, nayjya'aj xyėny'äjtėp: paktsek, *pėr** tyimyjya'ayėxeny ja'amė ntejn. Ka'ap jė päx ka'ap jė kujkkäp, ka'ap ja tyiyė ėy. Njėė', kipy'äjtp ja jate'n.
<Sync time="1841.65"/>
Yė xoj [ė]xaaj muum tėėp, tiy kyaxi'iky ujk yė tseen nay[ė]te'n, yė'ėtsėtėn tenypyė yė'ėtsėn kujkäp. Jate'ntėn yė tseen tyunkpääty, tumyė'ėpė, tumyė'ėpė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1853.341" endTime="1864.756">
<Sync time="1853.341"/>
<Who nb="1"/>
Jėts yė ..., ku yė yė ..., yė tseentė yė ..., yė xojtė. Oy mėti tseen oy mėti xoj? Pė jaaxė yė nay[ė]te'n kawėnäkjėėjp.
<Who nb="2"/>
Jamts uu'nk.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1864.756" endTime="1952.631">
<Sync time="1864.756"/>
Jaaj, myė'ėx..., wa'atėn nyėyjaaaktiy muum yyėktijy yė xo'mkipy, xo'mx, yė xojxo'mx.
<Sync time="1872.36"/>
Ėxaaj näxxoj [ė]xaaj jė jėnko'on, ka'apm yė ėy wye'ey ..., ka'ap yė ėy tmėwä'äntė.
<Sync time="1878.534"/>
Nayė'ėj 'yijty jyä'äxy'äjtėp ėy: yė xo'mx jėts jė näxxoj. Jate'n.
<Sync time="1884.612"/>

<Comment desc="Estį tosiendo el hablante"/>

<Sync time="1887.15"/>
Jėts jė .... Jėts ja wa'amė jatu'uk: apyuum, ka'ap ja määj tyiy'aty. Tumnukė ..., jaj'awäj [jaj']axeeny ja yyėny'yėėky
<Comment desc="La pronunciación correcta de este verbo,  debe ser yyon'ėėky."/>
. Ja'ayė tjä'äxy'ättė ja'aj. Jate'n ja'amė.
<Sync time="1899.708"/>
Tits ja apyuum wyänmė? Jaaktyimyjyajp yė'ėj jė jya'aj, ja jatu'uk jė xojmė: pääky ja ttejtė, ja pääkyxyoj.
<Sync time="1906.851"/>
Ja'ats 'yijty 'yaktėp. Ja'atsėn 'yijty jė mėjknėėj tyuktapėtsėmėtėp. Jate'n jė jya'aj ja'amė mėti pääky tyejtėp.
<Sync time="1915.905"/>
Jate'n t'ėx[ä'ätė] määj majpyxy muum tyanė ja kipy, 'yėxaatyėp ja'aj muum tseptujpy pėnė määj tpäättė jėts ja twė'aaktė ja kipy'äk.
<Sync time="1923.619"/>
Ja'ats[ė] ja ja jo'kxpė
<Comment desc="Esta palabra signifca 'el caliente', pero en este contexto, el hablante se refiere a 'el mezcal'"/>
 tyuktajkėjputstėp 
<Comment desc="G. Jiménez quiso pronunciar tyuktakujputstėp, o bien, tyuktajputstėp."/>
. Ja'aj tyuktajputstėp.
<Sync time="1929.635"/>
Ja'aj ntejėn jajp kyujpėjkėtėp awėnyjyėtypy jėts[ė]n ja tsätskė'ėj twoptė jėts ja jajp
<Comment desc="G. Jiménez produce una contracción de jajp ja formando un pa"/>
 mėėt t'apėk'ėtė.
<Sync time="1934.531"/>
Jėts ja .... Tėė tnėjäwėtė wėnäkxėėw tyėk'ettė jėts ja yikxon nyė'ėė'tspiky keetsyėn.
<Sync time="1940.134"/>
Tėts[ė]n ja wėnaty tsyeky. Mämts
<Comment desc="Inaudible o incongruente"/>
 ja tėė tyėkpattėpyėktė jėts ja jajp tjėnpatpėk'ė, nayė tu'ujts jėts ja nyė'ėė'tspiky.
<Sync time="1947.277"/>
Ja'atsėn wä'ätspė pėtsėmp. Jate'ntėn ja tyėktunkpäättė ja xoj'äk.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="1952.631" endTime="1956.457">
<Sync time="1952.631"/>
<Who nb="1"/>
Jėė', *pėr** ja'apė ja'aj: pääky, pääkyxyoj.
<Who nb="2"/>
Pääkyxyoj.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="1956.457" endTime="2023.514">
<Sync time="1956.457"/>
Jate'ntėn ja yyėkxėmė'ėy.
<Sync time="1958.67"/>
Ka'atsėtėn n'ijxy määj yė ..., wyė'aktėpėk yė äpyuum nay[ė]te'n *pėr** pė sääj, ka'aj ntejėn yikxon ntyimynėjäwė. *Pėrėj** ja pääky, ja'aj, ja'aj jate'n ntejėn yyėktunkpättėp.
<Sync time="1969.551"/>
Ja'atėn pėtsėmp, ja'apė.
<Sync time="1971.822"/>
Kun ja tpattsunäxtė, wėne'n ja wyätskixy ja tsätskė'ėj,
<Sync time="1976.435"/>
*pėr** ja'atsėtėn tunkpätp, yėkwėputstėp ja xoj'äk. Ja'apėj, pääkykyipy pääkyxyoj. Jate'n ja txėmo'otė.
<Sync time="1985.079"/>
Jate'ntsėn yė xoj tyėkatsy, yė'ėpėjxoj.
<Sync time="1988.331"/>
[Ė]xaaj yė jėnko'n, ka'ap yė ėy tyiyė jėts ja nxė'n..., wa'aj ..., näjx..., näjxxoj.
<Sync time="1994.695"/>
Jate'ntėn yė iiy tyun'ooktė ku muum wye'ey *este** ..., [...] jääktyimyjajp yė'ėmė: tyajyuutėp yė'ėj.
<Sync time="2001.79"/>
_Wa'atėn n'atspo'ojtėm näxxojyuu'n, yė'ėtėn jėnts. Jate'n.
<Sync time="2006.618"/>
_Yė'ėj ntajyuu'ėm, yė'ėj jyäwė ėxaaj jyäwė yä'ät tsuj, yė'ėtėn ntyimypyo'ojtėm, ėyts yė t[y]i'itsy jėts yikxon yyėkpääjt: jate'n ja majjää'tyėjk t'ayuujk'ättė.
<Sync time="2014.431"/>
Jate'nėn ja .... Patki'ijy ja tpoottė. Tyėktė'ėtstė. Jėtsėn ja .... Pėnė juunė ja tpääjtė. Jėts[ė]n ja ttajyu'utė. Jate'n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2023.514" endTime="2027.155">
<Sync time="2023.514"/>
<Who nb="1"/>
Jėts tii'....
<Who nb="2"/>
Jėts yė xo'mx mėti tiy
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2027.155" endTime="2065.874">
<Sync time="2027.155"/>
Ujk jajpts muum ja naxxoj tiy. Wėne'nėn ja tteem'ättė mėti'ij ntejn teem ku yyu'utė.
<Sync time="2033.257"/>
Ja .... Jate'ntėn ja iiy ..., tumwė'ijxy ij[ty] tpoottė, jate'n. Ja'atėn ja yyu'n'äjtėp. Jate'ntėn ja tyėktuntė.
<Sync time="2039.924"/>
Ka'aj yė .... Nayė ka'aj ėy yė xo'mx. Wa'akėntėn yė'ėj jė yyuu'nmė: yuu'nk, ku *klääpės** ttamėjwop'ėtė ja *märkėsut**: kėė'tsp.
<Sync time="2048.511"/>
Jate'n'amypy yė ka'ap ėy ntejėn, näxxojėtėn juun.
<Sync time="2052.207"/>
Jajp jatu'ukmė, nay[ė] ka'ap ja yääj ėy yääj apä'ättuujy 'yity, yuk'apijyts ja ttejmėtė, [ė]xem ja tun'akė'm.
<Sync time="2058.303"/>
Jam iiy muum nay[ė]te'n t'ėxä'atė, ja'atsėn yyuu'n'äjtėp.
<Sync time="2061.894"/>
Jate'ntėn ja majjää'tyėjk t'ėxä'ätė ja tyunpajt, ja'apė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2065.874" endTime="2071.514">
<Sync time="2065.874"/>
<Who nb="1"/>
Ka'ats ja tyėjk..., ėėj..., tyėjkxeny'aty tyėjknėjpėk'aty. Ka'ap ja tyėjkpäx'aty.
<Who nb="2"/>
Ka'ats ja tyėjkė. N'ėj'ėėj
<Comment desc="Una producción nasalizada para negación que no existe en el habla mixe."/>
. Njėė' 
<Comment desc="Una producción nasalizada para  afirmación que no existe en el habla mixe."/>
. Ka'aj.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2071.514" endTime="2175.731">
<Sync time="2071.514"/>
Wa'atėn 'yijty [ė]xejp Kojpkwinypy, [ė]xam tunjėxki'py [ė]xyämnė.
<Sync time="2075.731"/>
ka'apėtėn ėy t[ėė] yyėkwėn'ijxy ja yukkipy. 
<Sync time="2079.044"/>
Yukkipy, tumja'atėn ja majjää'tyėjk 'yijty jyaakwėn'ejxtėp kun ojts yė Nėėpaa'ajpy yė ..., xeej 1940.
<Sync time="2086.088"/>
Kun ojts tsyeptuntė Nėė..., Nėėpää'ämėt mėėt.
<Sync time="2089.29"/>
Jatsėn ja 'yijty ja yukkipy jajp, *pėr** tumnėpää'ämėt ja yyoktėp. Tumyukkipy jajp 'yijty puknaapy kun ojts yė käm jajp yyėkpiky tijy. Jate'n ėėts ja nteetyu'nk tnėkajpyxy.
<Sync time="2098.186"/>
Ja'atsėtėn kyėė'tstėp ja'atėn xyeny'äjtėp jajp'amypy.
<Sync time="2101.972"/>
*Kumė** tum'uu'nkpėjyėtėn yė jajp 'yijty, tumyukkipytyė'ėts jajp 'yijty kun ojts yė nääjx tpėktė.
<Sync time="2107.373"/>
Ja'atsėn xyeny'äjtėp, jaa'amypy, ja'apė.
<Sync time="2111.297"/>
Jėts jatu'ukmė, kėjpyky tejtė, kėjpykykyipy, *pėrėj** jaak'ėxan ja muum jyääk..., *pėrėj** jaa'mypy, Tunjėxki'ijytso'amypy.
<Sync time="2119.507"/>
Kojpkkėjxp, jam ja iiy jyäwė ja kėjpk muum. Ja'atsėtėn ja xyeny'äjtėp. Jate'n ja t'ėxä'ätė. Jatė'n tyėjkxeny'äjtėp.
<Sync time="2127.113"/>
Jėts jate'n o sääj ääy ujts ttanatseetstė, määj ja kipy kya'ity. 
<Sync time="2131.004"/>
Ja'ats ntejn ja tėjk tyanatsee'tswėtejttėp. Jate'nts ja tmėtsum[ė] tmėwėėnėtė oy o sääj, kämwiiny kämjėėjty tyėk'äyėtė, jaats[o]'amypy. Jate'ntėn ja mäjjää'tyėjk tyėjkkojtė.
<Sync time="2140.262"/>
Ėxaaj muum tsep..., tseptujpy, tyimyjyääk..., *mäsėjtsepwiiny** .... 
<Sync time="2144.992"/>
Ja yuk'any ttejtė: ja'ats ja 'tyatstsujktėp, ja'ats ja tyėjk tyanėjkiityėp. Ėmts ja tsujkonė 'yėyė *pėr** ka'ėmts ja tyimyjyėky.
<Sync time="2152.536"/>
Tyimyjya'ayė yii'nėm ntėjk'äjtėnt. Kuyėx[ė] nkayėktuu'nėnt jėts ja kė'm ja'ayė xyakajtkėjxnė. Tėė nyėwätskixy ja tėjk.
<Sync time="2159.509"/>
Ka'ap ja tyimyjyėk ja'apajtsääjts.
<Sync time="2161.794"/>
Jate'n ja o sääj kämjėėjty ja tėjk 'yijty 'yėyė. ja'apė.
<Sync time="2166.122"/>
Jaaxėn ja wa'apėj ėy tyik'ėyėtė mätėn myėjtsėėnė ejxėm yämėn n'ukkäjpxėnt.
<Sync time="2170.94"/>
Jats[ė]n ja kipy'äktėjk, jats[ė]n ja *tejėmanilė**, ja wa'aj ja kipykyiitsytyėjk.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2175.731" endTime="2179.153">
<Sync time="2175.731"/>
<Who nb="1"/>
Ja päjpk ..., ja päjpk'äk.
<Who nb="2"/>
Jaaj ja tyėkėytyė, ja ja päjpk ..., njėė', mjėė', jaaj.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2179.153" endTime="2228.918">
<Sync time="2179.153"/>
Jate'nėn ja'aj, Tėjk'äm ja myėjtsėėnėtė.
<Sync time="2181.537"/>
Mäts ntejnė kämwiiny kämjėėjty. Jate'n ja oy o sääj ja yuk'anyu'nk t'atstajėjkė'ėtė ja tyėjk.
<Sync time="2186.87"/>
Ujk pi'nytsy, pi'nytsy ttanėjtseetstė. Ja'aj ku pi'nytsytyėjk: kutsė'ėkė, wėjtėėpy.
<Sync time="2193.27"/>
Tėė ėėtsėn ntyimyjyaty kė'm paty yyėkjää'myetsy. Tėjtsėn Tunjėxki'py jė ntėjk wėjtsä'äy.
<Sync time="2198.858"/>
Yämts ja jėėn nyėkmėjė, tėė ja pi'nytsy myatsy'ė, [tėė] tyėpyiky.
<Sync time="2202.146"/>
Moojk päät jajp ..., mo[oj]k ojts nyėjtate'nė....
<Sync time="2205.356"/>
Ja nteety ja myoojk may ttsejkmuktė, amuk'ė; ja'aj ku 'yijty ja majjää'tyėjk amuk'ė yyu'utė 
<Sync time="2211.042"/>
jėts ja wye'ey ..., ku ja ttsekmuktė ja myoojk jėts ja tyėkwä'kxtė.
<Sync time="2217.055"/>
Wėnetts ja tėjk oj tyėpyiky, ka'anėm ja moojk wya'kyxy. Ojts ja moojk yikxon wyėjtėy.
<Sync time="2222.778"/>
Jate'ntsėn yė 'yayoo'nė [yė] pi'nytsytyėjk, patytsėtėn ja wa'aj ėy yyėkkajpyxy ja ėypyėjtėjk, ja päjpk'äk.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2228.918" endTime="2234.046">
<Sync time="2228.918"/>
<Who nb="1"/>
Ka'ap ja nukė jyėnmatsy'ė.

<Who nb="2"/>
Jėts ja kipykyiitsy mėti kipykyiitsy. Kė'm tėė tkėėtstė jate'n.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2234.046" endTime="2260.232">
<Sync time="2234.046"/>
Ka'ap nukė ..., ka'ap ja tyimyjyate'n. Kėjxp ja [...], ka'ap ja ääyėn tyimytyėpiky, kėjxpxė ja'aj.
<Sync time="2239.251"/>
Ja'aj kuxė ja pi'nytsy..., pi'nytsytyėjk,
<Sync time="2241.458"/>
tsananp ja ääpyu'xk äätyė'ėts jats pojėn jyėnmatsy'ė ku jėėn nyėkmėja'ėnt.
<Sync time="2246.059"/>
Pė tėxėn kė'm ja tėjk ntyimywyėjtsä'äy, mutykyė, Tunjėxki'py. Patyx[ė]n ja njää'myetsy jate'n.
<Sync time="2251.055"/>
Jate'n'amypytsėtėn ja ntejn amääy ja tėjknėjpėk.
<Sync time="2255.301"/>
Oy ja ė sääj ntejėn t'atsyėk'ėė'yėy'ooktė, jate'nyė. Jate'nts yė'ėj.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2260.232" endTime="2282.527">
<Sync time="2260.232"/>
<Who nb="1"/>
Jėtsėmts yė tseen? Tėts yė xoj. Jaxė yė kawėnäkpiky. [...] Jate'n ėxaaj jyayėk'ijxy jyayėkkėy kė'm. Ujk nayėte'nts tėė ..., [ė]xaaj ėė nayėte'n npawėtity, npanaxy npatėk'ė, ujk nayėte'n tėė yyėktuny yyėkpiky, ujk tėė yyėkjä'äxy tėė tėė yyėkpatsimy. 
<Who nb="2"/>
Njėė'. Jate'n uu'nk. Njėė'. Jate'n uu'nk jate'n uu'nk. [...]
<Sync time="2276.128"/>
<Who nb="1"/>
Kuts yė tseenmė, pė jats yė jyäwė nay[ė]te'nmė kawėnäkpiky. Pė mėti'ij jatytsėn yė jaaj? Jaaxėn ....
<Who nb="2"/>
Yė poop ..., yė poop ..., yė pooptseen.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2282.527" endTime="2288.321">
<Sync time="2282.527"/>
Jėts apä'äjttsėėn yė yääj ttejmėtė, yää'amypy apatki'ijy mėti'ij yė tėjk..., tyėjk'äjtėp ja majjää'y.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2288.321" endTime="2299.966">
<Sync time="2288.321"/>
<Who nb="1"/>
Yė'ėtėn ėy ku tyėjknėjpėk'aty ujk ėy mėtijtsen'ääytėn ėy?
<Who nb="2"/>
[...] Apä'äjttseen ttejtė. Njėė', yė'ėj, yė'ėj uu'nk. Ka'ap uu'nk. Ėjxėm yė'ėj [ė]xem anėjkėjxp yė pooptseen, ka'ap yė 'yėyė.
<Sync time="2297.54"/>
<Who nb="1"/>
Ka'ap yė 'yėyė?
<Who nb="2"/>
Ka'ap yė 'yėyė. Pojėn tyimytyėnė'ėkė.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2299.966" endTime="2339.254">
<Sync time="2299.966"/>
Jėė', pojėn tyyimytyėnė'ėkė, ka'ap yė jyeky. Kėtyimyjyajkp yė'ėj.
<Sync time="2303.807"/>
Tyimyjyayė nukė tsujkonė pėnė tėėj nyėjtukkixy, tyimyjyaayė. Ja'ayė xnėwä'ktu'utt, mwėnpett, tėėj [...] pyu'tkėjxnė.
<Sync time="2310.644"/>
Tumtėnė'ėknė jajp, yėte'n wyėko'ojnėpėjk[ėnyė]. Jate'nts yė ka'aj 'yėyė.
<Sync time="2314.657"/>
Tiij yė ja'ayė wyä'äny?. *Mtablajėėtp**, jate'n yė tyunkpääty yė'ėmė.
<Sync time="2319.507"/>
Jajtunp ka'aj kyajtuny *pėr** tumpu'uyn pyėtysė'mt, päxnė 
<Comment desc="entre pu'uyn y päxn es posible que presentan una contracción de pu'uyėnet, päxėnet"/>
jė pyėtsė'mt pėnė tiijaty,
<Sync time="2325.041"/>
*polinės** pėnė tiij, may'amypy. Jate'n'amypy yė'ėmė. Ka'aj ntej ntyimy..., ntyimykyäjpxėnt ku ka'aj tyuny.
<Sync time="2332.365"/>
Janay[ė]te'nxėn yė apä'äjttseen määj muum tiy, kuwänė *biikės* tjėėttė. Jate'n.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2339.254" endTime="2343.756">
<Sync time="2339.254"/>
<Who nb="1"/>
yė'ėj. Yė'ėj ėy.
<Who nb="2"/>
*Pėrėj** yė ääy, yė'ėj ..., tunp yė'ėj: ntajtėjknėjpėjkėnt. Njėė'. Yė'ėj ėy.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2343.756" endTime="2351.13">
<Sync time="2343.756"/>
Yė'ėtėn yääj ėė ntėjk'aty. Yää'amypy, yäjp jė ntsėėny *Guadalupe**.
<Sync time="2347.084"/>
Jam ėj tėė nyeeky 
<Sync time="2349.238"/>
*pėrėj** ja'aj jam majjää'tyėjk'äjtp.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="2351.13" endTime="2354.888">
<Sync time="2351.13"/>
Jėts jampäät[ė]n ja xja'atspatsėmtė, wa'aj apä'äjt?
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2354.888" endTime="2357.908">
<Sync time="2354.888"/>
<Who nb="1"/>
Mää'amypyėn ja x'atspatsėmtė? Jaaj ja yääyė?
<Who nb="2"/>
Kä'äp
<Comment desc="Deberķa de ser ka'ap la producción."/>
, pė ėxaaj ja yääj, ėxaaj ja yääj.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2357.908" endTime="2386.263">
<Sync time="2357.908"/>
Ėxaaj ja tseen, nayė ka'axė ja ėxam apatkė'm määj ėynyė.
<Sync time="2361.299"/>
Tyimy'amääy jam yė tseen jyäwė, määj 'ijty ja tsenu'nk jam. *Pėr** ka'aj yäm pėn t'uktėjk'äjt[nė], tėtėn nyaxy. Pu
<Comment desc="Deberķa de ser pė la producción."/>
 wantsėn y'ijty ja majjää'tyėjk tėjk'ättė mätėn ja jam 'yijty tpät'ooktė. Jate'n. 
<Sync time="2372.992"/>
Nayė [ė]xyääyėtėn yė tseen mėti'ėn ėxaaj nmatyakypy, [ė]xyääyė apatki'ijy. 
<Sync time="2377.236"/>
Jaayė, nayė ka'aj yė määpäät jyakamė, mm..., määpäät kajaaj ntejn 'yawėtity.
<Sync time="2381.792"/>
Jaayė [ė]xyääj apatki'ijy, yė'ėj nyijkyxy jaayė: yė'ėpėjtsen'ääy.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2386.263" endTime="2393.048">
<Sync time="2386.263"/>
<Who nb="1"/>
Poopwa'aj ..., apä'äjttseen. Tukjėėjpy'ė yė'ėj ujk jaatėn yė majtsk tėkėkjėėjp, nay[ė]te'n?
<Who nb="2"/>
[...] Apä'äjttseen; jėė', apä'äjttseen. Njėė'. Tuk....
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2393.048" endTime="2404.451">
<Sync time="2393.048"/>
*Buenė** jajjaaj, *pu buenė**, ka'apts yikxon jatu'uk nnėjäwė, nukė ttejtė, nukė te'nytsy, te'nytsytsyeen ja jyäwė ttejtė
<Sync time="2401.095"/>
*pėr** ka'ap ja 'yėyė ja 'yääy ku ja tėjk ja ntanėjpėjkėnt.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2404.451" endTime="2406.726">
<Sync time="2404.451"/>
<Who nb="1"/>
Nay'apä'ättseen?
<Who nb="2"/>
Nay'apä'ättseen
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2406.726" endTime="2468.047">
<Sync time="2406.726"/>
Ka'ap ja 'yėyė
<Sync time="2408.268"/>
Timė mėti'ij jatu'uk, nay'apä'äjttseen ja ntyimytyejėnt, *pėrėj** ja'aj jė 'yääy jėnts.
<Sync time="2412.762"/>
Kun ja ntyimytyajtsėnää'yėnt, yikxon ja jok ja myäjtsnėyė, yikxonts ja 'yėė'tsnė ja jok mėėt. 
<Sync time="2418.0"/>
Oy ja tėė jyajjėptujktutnė nėjkijxypy, ka'ap ja tsyuny. 
<Sync time="2422.033"/>
Jėė', jėnts, tė'ėts ja yikxon 'yity.
<Sync time="2424.949"/>
Jate'ntėn ja kipyu'nk ja 'yääy. Jate'ntsėn tyėkatsy.
<Sync time="2428.873"/>
Ejxėm ėxėm jėkojkpkėjxp yė pooptseen, yuu'nk jė 'yääy. Pojėn tyyimytsyėnė'ėkė. ka'aj 'yėyė.
<Sync time="2435.98"/>
Jate'ntsėn nyėktuu'nėnt: pu'uy, päx. Jate'n. Jate'n tyun'ėėky yė'ėj.
<Sync time="2441.839"/>
Jate'nts yė kipy tyėkatsy, kawėnäkjėėjp ntejnmė. Ka'aj tu'ukyė tumjate'n ja 'yääy. Jate'n'amypy.
<Sync time="2449.479"/>
Yė'ėj, [...] kojpktseen: yė'ėj ėy tyimypyu'uy pėtsėmp.
<Sync time="2453.12"/>
Mėti apä'äjttseen, yė'ėj tum[...], japėtsėmp ja pu'uy *pėr** tumwėnmutsyky, tumwėnmutsyky. Ka'ap yyeeky mėj.
<Sync time="2460.048"/>
Ka'aj ntyimynyėė'mėnt ku nukė ntejnė ja muum kyatyimy'ėyė, ka'aj, kipy'äjtpėn jate'n. Kipy'äjt'oo'kp jate'n.
<Sync time="2466.107"/>
Jate'nts yė tseentė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2468.047" endTime="2475.276">
<Sync time="2468.047"/>
<Who nb="1"/>
Yė'ėtsėn tukpiky'ė, [ė]xam yė pooptseen, apä'äjttseen, te'nytsyee...tsyeen.
<Who nb="2"/>
Jėts apä'äjttseen, jėė', njėė'
<Comment desc="Producción nasalizada)"/>
.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2475.276" endTime="2522.01">
<Sync time="2475.276"/>
Pė jėts jatu'kmė, tum'ujktėp. Pė .... Määj yė apä'äjttseen, nayė ujkp, uky, tyimy'ukytsyeen, tyimy'ukytsyeen.
<Sync time="2482.732"/>
Jėts jė .... Nayė pooptseen kėjxmė, nayė ujkp nay[ė]te'n. Ja'ayėn ja majjää'tyėjk 'yijty muum tsyenpoottė kojpkkėjxp, muum tpää....
<Sync time="2489.548"/>
Nukė jä'äxėn t'atsyėkwojtė, ja'ayė ttsa'kxtė jä'äxyėn *pėrė** jukytsyeen.
<Sync time="2493.696"/>
Tumjate'nėn ja majjää'tyėjk 'yijty tsyenpoottė, tumtseen. Ka'ap yėte'n sääj ėxyäm.
<Sync time="2498.763"/>
*Pejtrol** ojts jyä't'ukwä'äny, ėypyėn ja'aj. Ja'aj ku jyanytyimywyiixy.
<Sync time="2502.842"/>
Tėts ja jyaaktyimykyutėkėy, [ė]xats yä'ät tėė kyaxė'knė. Tėtsėnet tyėkatsy.
<Sync time="2506.793"/>
[Ė]xats ja ääy kipy tėė kyutėkėy, yä'äts ėxaaj jäj'äjtnėp.
<Sync time="2510.884"/>
Jate'ntsėn yė et tyėkatsy *tyėmppė** tyėkatsy.
<Sync time="2514.563"/>
Jate'ntėn yė ääy ujts tyuny ujk jate'nts[ė]n yė tseen tyėkatsy, ujk jate'nts yė tseen, tumjajp ja tyunktė. Ka'aj ntejnė meti'ipė kyatyimytyuny.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2522.01" endTime="2579.572">
<Sync time="2522.01"/>
<Who nb="1"/>
Majtskpikytsėtėn yė jyatytyuntėjė ku yė jėėn tėjk 'yėyė, yė xee' yė xoj jėts yė tseen. Yė'ėj.
<Who nb="2"/>
Jate'n yė'ėj, jėė', jate'n. Jate'n, jėė', yė'ėj tuntėp. Jėė', yė'ėj, yė tseen, päx, wa'aj ..., kujkäp, tenypyė.
<Sync time="2536.555"/>
<Who nb="1"/>
Jėts tijaty'ėtėn yė tėjk wya'aj y..., tyeky'ajtypy, yė kyipy'ajtypy. Määj .... Tijaty yė xyėėw? Tėxė ėxaaj yyėkkäjpxpėtsimy ku xeny, kujkäp, tenypyė, päx.
<Who nb="2"/>
Njėė'.
<Sync time="2549.707"/>
<Who nb="1"/>
Eej, mėti'its jė ...,? Ja ..., jajjaaxė nnatsjäwė xyėėw. Tijaty yė xyėėw mėti'ėn yė kyuwets'äjtėp? ujk eej, määj yė nyatsyak'ėtė määj yė nya..., nya..., nyay'axojtsmuky'ėtė yė kipy?.
<Who nb="2"/>
N'ėėj, N'ėė. Wa'ėmts uu'nk yė'ėj, kun jate'n ntejėn määj yė..., 
<Sync time="2566.001"/>
<Who nb="1"/>
Ja'aj
<Who nb="2"/>
ku jate'n t'axojtsmuktė, tu'uk *suleerė** txėmo'otė, *suleerė** jėts jatu'uk tajwets'ė mėti kujk'ääjy yėte'n yyėknäjxtėp jėts ntejn yäjp tjėyo'otstė jėts ja t'awoo'nmuky, tajwets'ė.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2579.572" endTime="2587.524">
<Sync time="2579.572"/>
Njėė', jate'n ja txėmo'otė jėts yėte'n muum pää'äm, nay[ė]te'nėm ja ttakujkapy jėts nay[ė]te'n tjėyė'ėtsy, ja'ats *suleerė** tyejtėp.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2587.524" endTime="2593.787">
<Sync time="2587.524"/>
<Who nb="1"/>
Kuts ayuujk?, ayuuujk[ė]n ja...?
<Who nb="2"/>
Pė tim, pė sėm?
<Comment desc="Un vocabulario raro, producido por el hablante. Es probable que sea una contracción de Pė tiijėmts pė sääjėmts?"/>
 Pė ayuujkxė ja majjää'tyėjk ja t..., *suleere** txėmė'ėy.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2593.787" endTime="2672.386">
<Sync time="2593.787"/>
Pė sutsė ja ntejn tyėk'ayukpėtsėm[tė] *pėrėj** jate'n. Jėė', *suleere** txėmo'otė.
<Sync time="2598.51"/>
Tumja'axėtsėn nukė ntyimyyėk'ayu..., pė nuk[ė] kujwets, kujwets. Ja'axė nukė njää'myejtsypy ku kuk'ääjy tpėktä'äky, tajwets'ėts ja xyėėw. Jate'ntsėn ja txėmo'otė tajwets'ė. *Pėrėj** jyėyo'tstėp ja yäjp jėts ja t'awoo'nmuky.
<Sync time="2613.778"/>
Jate'ntsėn yė ..., yė'ėpė ..., jyė..., wa'ats jė ....
<Sync time="2618.421"/>
Jääkjajpxėnėt yė'ėj, [ė]xaaj yė'ėj .... [Ė]xaxė yė pu'uy[ė]n ja jya'aj pyäätyė ku yė pu'uy ja ntijy. 
<Sync time="2623.198"/>
Ku tėėj ja jėėn ja tėjk 'yėė'yėnyė tyėkäjtsnė, [ė]xaaj muutsytyėjknė [ė]xaaj tiinė jėts jate'n ntejn ja ja pėtsyu'nk 'yėė'yėnyė. Muutsypyėtsynyė, tėė tyėkäjtsnė ja *tyėmppė**.
<Sync time="2632.416"/>
Jėts ja .... Jats[ė]n ja wėnmää'nymyė, *kumė** ka'ap ja jė'ėjt jate'n sätėn ėxyäm yė jė'ėjt jaanė, *mottėsyeerėnė**.
<Sync time="2638.911"/>
Kėjė'm[ė]n ja jyėėtt[ė] ujk ja'ayė twėntsatstė o sääj tmėtapyäättė jėts[ė]n jate'n ntejn tpatkäp'ėtė.
<Sync time="2645.394"/>
Jėts ja pu'uyėte'n ..., nay[ė]te'n ja tsetsy ė sääj ja pu'uy, kė'm tėė twėntsatstė.
<Sync time="2649.743"/>
Ja'atsėn yė tyakujkiy'oo'ktėp jajp tėjkjėtypy, jajpts ja myoojk tkėxko'omėtė, ja majjää'tyėjk.
<Sync time="2655.346"/>
Kėx'ääwmoojk, jėts nyėmkojmė; kėx'ääwmoojk jajp tėė yyėkkėxko'otė. Tėė ja tpu'uypyatkiyėtė.
<Sync time="2661.886"/>
Jajpts ja myook jate'n tjakyaptė, ja myoojk tyėk'ettė jate'n, tpatjoktė ja'aj, [ė]xajp ja jėėn, [ė]xajp [ė]xajp yėte'n ja moojk t..., tėjkkijxypy, patkiyė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2672.386" endTime="2679.399">
<Sync time="2672.386"/>
<Who nb="1"/>
Äjtskmėėt ujk tsiky? Njėė.
<Who nb="2"/>
Ka'aj, tyimytsyikyxėtėn ja'aj, wä'ätstsiky. Ja'atėn jajp jate'n tėė tpėjkjė'ktė, t'ajko'ojėtė jajp. Jėė', jate'n.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2679.399" endTime="2700.716">
<Sync time="2679.399"/>
Jate'ntsėn ja pu'uy tyuny, ttsajtstėwtė; ė sääj kasätėn ja tmėtapyäättė.
<Sync time="2684.255"/>
Na..., namyėtuujnėpxėn ja'atė kun jate'n ja pyu'uy ttsatstė jėts[ė]n jate'n tpakiyėtė ja myoojk, tyėktė'ėts'ettė.
<Sync time="2691.4"/>
Jate'ntsėn yė yė tiypyėjtseen tyuny ujk pooptseen tyuny. Jate'n tts..., ttsajtswėntėwtė, tkėėtstė ė sääj 'yijty ttuntė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2700.716" endTime="2737.803">
<Sync time="2700.716"/>
<Who nb="1"/>
Jate'ntsėn yė kipyu'nk jam'amypy anėjkėjxp tyėktunkpäättė. Jėė'.
<Who nb="2"/>
Jate'n teety.
<Sync time="2709.394"/>
<Who nb="1"/>
Ots jė 'yuk'atspoo'kxt. O n'uk'atspoo'kxėm jėts yė 'yukkäjpxmėtėt 'yukmatyäkmėtėt yė ..., [ė]xaaj yė ntääktė. Jėė'. Jėts jė .... [Ė]xajp yė may yė ääw yė ayuujk, ėyts yė jate'n säm ėxaaj yė ääw yė ayuujk yyė'ėyy ujk säm tėė xnėmatyä'äky, eej ..., ka'pyxyts hyė yyėknėmatėy ujk ää'tsptsėtėn ja ayuujk ää'tsptsėtėn ja wėnmää'ny nay[ė]te'n
<Who nb="2"/>
Jey? Oyėp pė tiij yė'ėj. Jate'n uu'nk.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2737.803" endTime="2748.557">
<Sync time="2737.803"/>
Eej, japtsėnet jaak..., njaakyėktėėjėmpetwä'äny ujk nay[ė]te'n njaakė'amėto'ot njaakpėjktso'ot mėti ėxaaj tėė yyėkkäjpxpėtsimy. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2748.557" endTime="2778.965">
<Sync time="2748.557"/>
<Who nb="1"/>
Eej. Pėnė säts mejts? Ėtsėn njaakyėktuu'yė'yėm.
 Jėė', jėė', ots yė ..., ots yė njaakyėktuu'yė'yėm 
<Comment desc="El hablante V. Vįsquez omite la producción de marca de persona dependiente, asķ que la producción de la palabra debe ser njaakyėktuu'yė'yėnt"/>

<Who nb="2"/>
 Tyimykyė'm, pė tėxė yyėknėwä'äkė
<Sync time="2757.755"/>
<Who nb="1"/>
Yė wa'aj yė ..., yė päjpk nay[ė]te'n jėts yė'ėj tėė xkäjpxpääty ku yė tyėjknėjpėk'aty, ku yė yyėk..., yyėk.... Ja kipyxėtėn yyėkpoo'tp, ja päjpk, sutsėtėn ja 'yėyė, suts[ė]n ja ...,?
<Who nb="2"/>
Pė tanaapyxėn ja'aj, Ja'ayėxėte'n kutėn ja jam tyanė pėnė tėė ja yyėk'ejxiy ku ja wa'aj..., kun ja..., ja'apė npootwää'nėm 
<Comment desc="El hablante G. Jiménez omite la producción de marca de persona dependiente, asķ que la producción de la palabra debe ser npootwää'nėnt"/>
.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2778.965" endTime="2805.883">
<Sync time="2778.965"/>
Tumja'apėxė pyawėtejtėp mėti yikxon tiy, ka'aj 'yawäjmėėtė jėts ja t'apoo'ttuktė *kumė* tanaapy ja kipy.
<Sync time="2785.848"/>
Tėė yikxon t'apoo'ttuktė ėx'ajpy jėts kupäjkp, wėne'n ja yyėny'ätt ja kipy'äk.
<Sync time="2791.027"/>
Kuts jate'n tėė tyikwojkėxtė yėte'n, tnapoo't'awėtettė atsow atuuk ėx'ajpy, tpapajtėjk'ėtė. 
<Sync time="2796.935"/>
Jėtsėn yėn'amypy yääj t'ajtsa'kxpäktė, yääj yääj, jėts yėtėn'amypy ja'ayė tnėjantu'uttė, jėts[ė]n ja ja'ayė tyėktėwtė yėte'n. Jate'nts ja ttėjk'ättė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2805.883" endTime="2812.937">
<Sync time="2805.883"/>
<Who nb="1"/>
Ja 'yäk ja'ayė ujk nay ja .... Ka'ap ja tyėkkėtäwtė.
<Who nb="2"/>
Ja 'yäk ja'ayė, ka'ap ja ka'ap ja tyėkkėtäwtė. Ka'ap ja tyėkkėtäwtė, tyimyjya'ayė ja tanė t'aaktė.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2812.937" endTime="2833.414">
<Sync time="2812.937"/>
Jėė', ejxts ja nwä'äny, yäjp ėx'ajpy tėė tnapoo't'awėtettė, tėė ja yäjp wyojkixy jėts wėne'nėn yyėny'ätt jėts yääj nay[ė]te'n tyėkwėjy jėts ja'ayė yėte'n tėė t'ajpoo'tpäktė ja 'yäk yääj tanė.
<Sync time="2822.0"/>
Jėts ja ja'ayė tnėjkityu'uttė, tanaapy ja kipy, tanaapy ja'aj.
<Sync time="2826.961"/>
Jate'n ja tpawėtettė, määjaty ja tsuj ja kipy, tiy. Jate'n, jate'n ja t'aaktė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2833.414" endTime="2845.648">
<Sync time="2833.414"/>
<Who nb="1"/>
Jajkptsėtėn ja n..., n'a'ejx[ė] jeky ja wa'aj ..., ja ja'apėjtėjnėjpėk, njėė'.
<Who nb="2"/>
Jajkpėmts uu'nk ja'aj. Jajkp ja'aj. Njėė, jajkpxėn ja'aj. Tumja'aj jė yukpėt 'yijty tyėjk'äjtėp. Tėxė ėėts ja nwėn'ijxy. tumja'apė tyėjk'äjtėp.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2845.648" endTime="2866.508">
<Sync time="2845.648"/>
*Byenė** 'yijty tnė'oojtė ku muum yė Xaam Kujtsää'yjyė'm 'yats..., 'atskipy'aktsoontė Yukpėt kyämjėtypy 'yetjėtypy.
<Sync time="2852.072"/>
Ku ka.... Janytsy tiy ja kipy, ejxk'atyėm ja n'ajkoo'n[a'ė]nt poyjyi'iky. Jate'n.
<Sync time="2857.418"/>
Jėts yė Yukpėt ja tku'änpėktė ku ja Xaam jajp 'yatswėtėttė.
<Sync time="2861.547"/>
Jate'ntsėn ja kipyu'nk tėė tyuny, jate'ntė ja ..., *pėr** tumtiypyė mėti tiykyonė tsdujkonė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2866.508" endTime="2881.071">
<Sync time="2866.508"/>
<Who nb="1"/>

Jėts tuktėnyė ja tkuy'akkėxtė ja 'yujts ukj waajnjaty? Määpäät tiy, janytsy jate'nxėn ja'aj. Jėė', ka'ap ja'aj.
<Who nb="2"/>
Määpäät ..., määpäät tiy, määpäät .... Mėti awäjmėėt, ka'ap ja'aj. Pė tumjutxė ja tyänkėjxnė ja awäj. Ku awäj nwėpo'ojtėnt, kuts ja x'aaktėnet, pė tumtajut ja tyänė. Tsunp ja'anė.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2881.071" endTime="2884.707">
<Sync time="2881.071"/>
Tumja'apė mėti tiy, tum'amuum yikxon tyany, yikxon tnėjjupy. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2884.707" endTime="2908.43">
<Sync time="2884.707"/>
<Who nb="1"/>
Tyimytyum ja 'yäk ja'ayė, ka'aj, ja ka'ax[ė] ja kyipy.
<Who nb="2"/>
Jate'nėn ja ..., [...]. Tyimytyum'äk. Kä'äp jė kipy, juu', ka'ap jė kipy, n'ė'ėėj
<Comment desc="Producción nasalizada"/>
. Tanėxė ja ja'ayė tyimy'atsyėknė'eeky ja kipy, tanė. Jate'n ja tpawėtettė.
<Sync time="2896.293"/>
<Who nb="1"/>
Ja'ayėtėn ja ..., ku ja kyanėėnaxyė; ja'ayėtėn ja nyėjkujk tyėk'ėyėtė, sutsėntėn ja ttanėjkojtė, nyėyjkya'ayė? Njėė' 
<Comment desc="Producción nasalizada"/>
. 
<Who nb="2"/>
Nyėyjya'ayė, nyėyjya'ayė; wėne'n ja nėėj jate'n kye'eky yėte'n, tumyėte'n. Jate'n yikxon ttajėkė'ėtė atsow atuuk.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2908.43" endTime="2920.421">
<Sync time="2908.43"/>
*Byeen** tsujkonė, jajkpxėn ya yikxon ja kipyu'nk. Patyxė ja tpawėtettė mėti mäj..., majpyxy ja 'yäk muum. Jate'nts ja tpajtsėmtė.
<Sync time="2916.814"/>
Jate'n ja tyėktunkpäättė *pėrėj** tum ja tiypyė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2920.421" endTime="2929.461">
<Sync time="2920.421"/>
<Who nb="1"/>
Jėts jaaj yė nyėxėėw nyė'et yė'ėj, juunėtėn yė yyėkpėėty yyėktsetsy, yyėkki'..., yyėkjiity yė kipy yė ujts?
<Who nb="2"/>
Pėnė juun ja kipyu'nk, patyxėn ja twė'ejxtė mėti mėj.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2929.461" endTime="2949.34">
<Sync time="2929.461"/>
Mėti mėween yikxon yėte'n aya'ppäjkp, tu'uk ja kipy'äk yėnne'n, jatu'uk nay[ėte'n]; pojėnts ja tuktėjk kya'pyxy.
<Sync time="2935.702"/>
Jėė', patyxė ja twė'ėjxtė, mėti mutsykyunä'äjk muum, mutsykykyonėts ja iiy yėte'nėn wėnkuj..., wėnmutsykyėt ja 'yäk ja wyėnaky
<Sync time="2943.849"/>
Pė tum ja'axė ja pyawėtejtėp mėti yikxon yėnnė'nėn aya'ppäjkp, mėj ja kipy. Ja'ats ja 'yaktėp..
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2949.34" endTime="2955.305">
<Sync time="2949.34"/>
<Who nb="1"/>
Mutsy tsawäk, Sutsėn ja ttanėjkė'ėtė ja tyėjk? Tummutsy
<Who nb="2"/>
Ka'aj, mutsy, tummutsy. Jėė'.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2955.305" endTime="2960.787">
<Sync time="2955.305"/>
*Byėnė** janytsy tsujėm, tsė'ėtsykyonė tėjkjoojt npat'ejxėnt. Jate'n ja tyėk'ėyėtė
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="2960.787" endTime="2963.023">
<Sync time="2960.787"/>
Ja'apėxėn jatėkoojk ukyėktanė'ejxp.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2963.023" endTime="2965.166">
<Sync time="2963.023"/>
Jamts kya'ėyė ku ja kipy jaaj?
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="2965.166" endTime="2969.135">
<Sync time="2965.166"/>
<Who nb="1"/>
Pė jatsėn jam nnėjkxėmė Yukp kyämjotp
<Who nb="2"/>
Jėtsxėtėn ja ..., njėė.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="2969.135" endTime="3030.336">
<Sync time="2969.135"/>
Pė nay[ė]te'nėmts uu'nk jam tėė kyutėkėėnyė. [...] Ka'axė määnė ja kipy nay[ė]te'n.
<Sync time="2973.858"/>
Tėxė ėxaaj tyyimytyėjäjtskėjxnė, kux[ė]n jate'n muum ja kipy [...] Kujtsääyjyė'm.
<Sync time="2978.648"/>
Jate'n muum yyėk'eeky ja kipy, ja tyėtsnė janytsy tiy ja kipy muum.
<Sync time="2982.532"/>
Jėts ja Yukpėt ja tpo'ojtjė'ėktė jėts ja yikxon tu'mts .... *Kumė** tumkė'äm ttsatstė jėts ja *biikės** ja ttsatstė.
<Sync time="2991.282"/>
Tyėk'ėyėtė ja kipyu'nk tsujkonė, tnėwetstė ja'aj, pėnė sutsė ja tmėtapyäättė ja Yukpėt. Jėts ja Mikyėjxp tmėnėnjxtė jamts ja ttoo'kmėtė. Mikxėjxpėt ja yyėktamėtoo'kp.
<Sync time="3001.021"/>
Ja tėtėn ja tyyimyyėkpääty tyyimyyėk'ijxy jate'n kun jate'ntėn Mikyėjxp tėė nyė'ėmyė. 
<Sync time="3006.213"/>
Jate'n ja tmėnėjkxtė jam mää'..., määy'ejxpė, kipy 't'atstooktė. Jate'n jam ja ttunk'ättė, yyėk'ėxänėp nay[ė]te'n, yyėkpawä'äny. "Jaaj mejts jė nja'aj tsajtsėt jaaj mėjts jė nja'aj xyėkkėtä'akt," nėmp ja Mikyėjxpėt jamė.
<Sync time="3018.034"/>
Jate'ntėn ė sääjaty ja jujky'äjtk nyaxy. Jate'ntsėn ja tyėktunkpäättė ja kipy ku ja muum tyėtsnė mėti tiy. Jate'n.
<Sync time="3026.226"/>
Jėts tukjėėjpyė yė tseen ujk jan yė nay[ė]te'n majtsk tėkėkjėėjp?
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3030.336" endTime="3045.76">
<Sync time="3030.336"/>
<Who nb="1"/>
Yė ..., yė tseen, yė wa'aj yė päjpk? Yė..., wėnääjkjėejpėn yė 'tujts'aty?
<Who nb="2"/>
Yė tseen? Yė päjpk? Majtykyėx[ė]n yė ja'ayė, ja'aj kun ja ..., mėtits ja ntijpy ja jaaj, ja wa'aj..., ja o'ojtskipy, ja pääky,
<Comment desc="G. Jiménez no estį dando la respuesta correcta, el o'ojtskipy se llama waaky y no pääky"/>
 pääkykyipy, majtskjėėjp *pėr** tyimynyayėjpäjpkėnx[ė] ja kyaxi'iky, tyimynyayėjpäjpk
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3045.76" endTime="3061.197">
<Sync time="3045.76"/>
Pė tunpts ja nay[ė]te'n pėnė sääj ja'amė, kum..., pėnė määj ja majpyxy pyėtsimy. Ja'aj ku ka'ap ėy yyonmė ja'aj,tėxts ja ntyimyjyawėn'ejxmė ja'aj. ka'ap ja kėjxp ėy mäpäät tyimyyėny.
<Sync time="3055.693"/>
Ja'ay[ė] kun ja jate'n muum tėė tyėtsnėmė, mutsk *pėrėj** mutsk tyanė, mutsk.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3061.197" endTime="3071.811">
<Sync time="3061.197"/>
<Who nb="1"/>
Ja'atsėtėn o'ojtskapy, o'ojtskipyėn ja txėmo'otė kutėn ja tyėkwėkė'ėtė tyėkwė.... Nayė jajpäjpk ja'aj, ja'aj kutėn tėkatsy. Ka'axė yė päjpk 'yuupy, ka'uu'ppxėn yė päjpk.
<Who nb="2"/>
Nayė päjpkxėn jaja'aj?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3071.811" endTime="3080.999">
<Sync time="3071.811"/>
Uu'ppxėtėn ja'aj kutėn ja njėnpėjk[a'ė]nt, yikxoon uu'pykyėn nyėwėxa'kxnėpėk'ė. Jate'nts[ė]n ja tyėkäjtsmė, jan'amypy ja tyėkatsy.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="3080.999" endTime="3086.146">
<Sync time="3080.999"/>
Jėts yė päjpk, ka'ap yė ėy tyėjkxeny'äjtmė tyėjkpäx'äjtmė?
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3086.146" endTime="3103.896">
<Sync time="3086.146"/>
*wenė**, pė sääj uu'nk yė tiij? Ja'aj kuxėn yė yääj ka'ap yääj, ka'aj määj yė päjpk yääj. Yukpėt 'yetjotpxėtėn yė'ėmė.
<Sync time="3093.95"/>
Pė tiij yė xyėny'äjtėp? Yė päjpk? Ujk tunkpätp yė jam'amypyėj? *Wenė**, ka'ats yė Yukpėt nnėjäwė. Pė tiij yė xyeny'äjttėp? Jate'n'amypy ka'aj yyėknėjää'wėmyė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3103.896" endTime="3117.967">
<Sync time="3103.896"/>
<Who nb="1"/>
Jėts kun ja kipy'äktėjkmė, tseenxė ja xijy yėktunypy? Ja'ayėn ja jate'n ttsa'kxtė, jä'äxėn? Ja'ayė nyėmyėweenjaty?
<Who nb="2"/>
Tseenėmts ja'aj, tseenxė ja'aj. Ja'ayėxė ja yikxon ttsa'kxtė ja jä'äxy. Ja'ayė ja tummėweenjaty pyėtsimy, patyx[ė]n ja yikxon tėė tnė'ejxtė ku'ejxtė mėti tiy, mėween ja wyėye'epy.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3117.967" endTime="3128.427">
<Sync time="3117.967"/>
Mėti'its *ajpenė** kyėė'tstėp, wėnmutsyky[ė]n ja ..., yikxon ja tnėw..., tnėjkäjppattė, [...] nėjpat, yėte'n ja tyėkkojtė. Ja'atsėte'n..., *eso si**, ja'atėn tiij janytsy jėkujk jėts ja nėėj ja kyukye'ekyė
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3128.427" endTime="3140.753">
<Sync time="3128.427"/>
<Who nb="1"/>
Jate'n yė yyėkkajpyxy jėkujk kun yė ...,? 
<Who nb="2"/>
Jate'n, jėė. Jėkujk yėte'n, jėkujk, jėkujk yėte'n.
<Sync time="3133.619"/>
<Who nb="1"/>
Yė wa'aj ntejn ..., nyėjkyėjxpxėn ja tyanė?
<Who nb="2"/>
Mėti'itsėn nukė ..., nukė yėte'n, yė'ėtsėn nukė nä'k, nä'ktėjk. Jate'n. Wėne'n ja nėė'u'nk iiy kye'eky. 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3140.753" endTime="3149.405">
<Sync time="3140.753"/>
Meti'itsėn jėkujky, jėkujkyts[ė]n ja yėte'n, jėė'. Tėts[ė]n ja yyėk'a'ejxė, wėne'nėn ja tyėjk'ätt jajp. Jate'nėn ja tyėk'ėyėtė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3149.405" endTime="3159.262">
<Sync time="3149.405"/>
<Who nb="1"/>
Oy mėti tseents ja'aj ujk nayė wė'ijxėn ja'aj, yė pooptseen?
<Who nb="2"/>
Pooptseenxėte'n
<Sync time="3154.686"/>
<Who nb="1"/>
Ka'ap yė apä'äjttseen
<Who nb="2"/>
Yė'ėxėn jate'n tyuntėp, ka'ap yė apä'äjttseen. Ja'aj kux[ė] yė ka'aj yyeeky jatė'ne'n
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3159.262" endTime="3168.541">
<Sync time="3159.262"/>
Jan'amypyx[ė] yė mėjpė yė jam ..., ku mėj muum [...] jėts ja jate'n tkėėtstė, jan'amypy. Jate'ntsėn yė jamėt tsen'u'nk tyun'ėėky.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="3168.541" endTime="3184.082">
<Sync time="3168.541"/>
Ė[y]ts yė .... Ė[y]ts yė apä'äjttseen njaaktyimy'ukwa'aj..., yė tseen, njaaktyimy'ukpayė'yėn[t]. Wėnäkjėėjpėtėn yė yääj yyėk'ejxkapy?
<Sync time="3176.278"/>
Tėx[ė] ja'aj ja tu'uk yyėkkäjpxpėtsimy ku kojpktseen, pooptseen, eej apä'äjtyseen, 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3184.082" endTime="3194.679">
<Sync time="3184.082"/>
<Who nb="1"/>
jėts jė ..., yė'ėyėtėn tseen'äjtp? Jaxė jyäwė nay[ė]te'n ja yuktseen ujk tsäjptstseen. Tiij ttejtė?
<Who nb="2"/>
Yuktseen, yuktseenėmts uu'nk.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3194.679" endTime="3238.982">
<Sync time="3194.679"/>
Ėxamts yė'ėmė, *puruu** ..., pė nayė jaj'ėė'yė'oo'kptsėn yė'ėj, ja'aj kun yė jyäwė ka'aj määj ė nnėjäwė. Ja'aj kun yė ka'aj muum y'ukmė yääj, pė sääj yė'ėmė?
<Sync time="3205.317"/>
Yėte'nxė yė'ėj jė jya'amė, uu'p yė muumė kė'm, tyimy'uu'p yikxon, nėjtuky ntejn 'yuu'[p]mė. [...] Mujkp yėte'n muum ja uu'pyky jam kipykyėjxp.
<Sync time="3215.442"/>
Ja'ats wyėkonmėtėp, tsenpoom ja ttejtė, tsenpoom.
<Sync time="3221.513"/>
Tits ja tsenpoom wyä'äny? Wa'axė ja tyėkwä'änntė: ku jė tsiiy pyu'uy, tu'ujts pyu'uy, muum tėė jyujtnė jėts ja tta'atsayėtė.
<Sync time="3229.428"/>
Ja'aj, ja wa'aj ..., ja mėtitėn wyėkontėp, ja tsenpoom. Ja'aj tya'a'o'ojtsėptėp määj tėė jyutnė ja tu'ujts. Yyėk'atujkypytsėtėn ja'aj.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3238.982" endTime="3246.571">
<Sync time="3238.982"/>
<Who nb="1"/>
Tyimyjyate'n ja'ayė t'ats..., 'yatsyėkpakėny jėts nayjya'aj yyėkta'a..., yyėkta'ajiiny.
<Who nb="2"/>
Tuu'.... Jėė', ja'ayėxėn ja t'atspakontė.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3246.571" endTime="3265.915">
<Sync time="3246.571"/>
Jajpts wėnääkėn, pėntėn jawaanė nyėjäwėp, pėnė sun ja jyäwė kyaj'atuky kyajtä'tspiky jėts tyėk'ėėtstė. Tu'tspu'jotp ja tkukonėtė jėts ja 'yänpiky jėts ja yikxon nyė'ėė'tspiky. Jėts ja waanė xyeemy jėts ja tta'a'ootsėtė määtėn jyut'ė ja tu'ujts. Jate'n. Jate'nts[ė]n ja tyėktunkpäättė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3265.915" endTime="3271.925">
<Sync time="3265.915"/>
<Who nb="1"/>
Tunpxėn ja'aj. Jajpxėn ja tyunk nay[ė]te'n.
<Who nb="2"/>
Tunpxėn ja'aj. Jėts[ė]n ja 'yatuky ja tu'utsjut ja tu'tspu'uj jėts ja jate'n ttanėkonėtė.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3271.925" endTime="3279.639">
<Sync time="3271.925"/>
*Pėr** jatėn'amypy ja iiy tyuny, ntanėkoo'n[a'ėm]; *para** jėnjotp tsojk ja tyėnyäjxnėt ja'aj, pė jaty'ėxė jėėn ja myatsy'ė ku ja jyo'kxė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3279.639" endTime="3294.282">
<Sync time="3279.639"/>
<Who nb="1"/>
Nay[ė] tsen, tsen , tsenkipy'a'ėnxė
<Who nb="2"/>
Jėts jati'inyė wyė..., wyėjė'ėkyėjxnė. Jate'n ja jyaty.
<Sync time="3284.171"/>
<Who nb="1"/>
Ku nyėjkyom 'yuupy? Nyėjkyomxėn yė jyäwė nyėj'uu'ppajtmė, jėė'. 
Patyx[ė]n ja jate'n tyuny 
<Who nb="2"/>
Komxėn yė 'yuupy, jėė'. Komxėtėn yė 'yuupy, jėė', jėė'. Patyx[ė]n ja jate'n ja twėkontė. Jate'nts[ė]n ja 'yijty tyėktuntė
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3294.282" endTime="3305.099">
<Sync time="3294.282"/>
Tu'ujts ja tya'apojtsėtėp tu'ujts ja tya'a'o'ojtsėtėp. Awėėny pyu'uy, tsiiy nėkoo'n'ii'ny pyu'uy. Ja'ats[ė]n ja tya'apojtsėtėp. Jate'ntsėn ja tyėktuntė ja'apė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="3305.099" endTime="3309.331">
<Sync time="3305.099"/>
Jėtsėmts yė wa'aj .... Jats jyäwė may[ė]te'n ttejmėtė wätsyeen. 
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3309.331" endTime="3326.596">
<Sync time="3309.331"/>
<Who nb="1"/>
Pu m'ejxkajpypy mejts ja'aj? Jate'nts jė tėė nmatėy muum txėmo'otė tseen. Pė mėti'ipėtsėn ja'aj? Nukėts jė njanėj'ijxy njaku'ijxy ja kipy tu'uk tu'uk. Ka'ats ėjts[ė]n ja n'ejxkapy pė mėti'itėn ja'aj?
<Who nb="2"/>
Ka'ats ja ėxaaj, jėė'. Yė wa'ats ja x..., yuktseenėnts uu'nk ja kyaxi'iky, yuktseenėn; *pėr** ka'ap ja yääj määj.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3326.596" endTime="3337.324">
<Sync time="3326.596"/>
[Ė]xem ėjts ja'apė nwėn'ijxy [ėx]xemtso'amypy Jėkykyupäjkpėt 'yetjotp, jam'amypy ja'apėjtseen. Janytsy jate'n ja txėmo'otė: wätsyeen; tyimy..., pė tyimytsyuu'kyxy jė 'yääy, yuu'nkkonė.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3337.324" endTime="3366.54">
<Sync time="3337.324"/>
<Who nb="1"/>
Paty[ė]n ja jate'n ttejtėė? Wääyx[ė]n ja ntejn ja 'yääy, jate'nxėn ja'aj.
<Who nb="2"/>
Jate'n ja'a[pė]tsee[n]. Njėė', wätsyeen, jėė'. Tyimyjyate'n, tyimyjyayuu'nkkonė ja 'yääyu'nk, *pėr** jam'amypy ja'aj.
<Sync time="3344.846"/>
<Who nb="1"/>
Ka'ap ja yää'et 'yity. Mäts ėjts ja npätnėt? [...] Yääyėts ėj n'ejxwėtity.
<Who nb="2"/>
Ka'ap ja yääj määj, xa..., ka'ap ja yääj määj. *Ni** apä'äjt, nėmääj. Mäts ja npääjtėnt, jėė', jėė'
<Sync time="3351.654"/>
<Who nb="1"/>
Jėė'. Jate'n teety.
<Who nb="2"/>
Jate'nts uu'nk. Jate'nts yė ėxaaj.
<Sync time="3355.79"/>
<Who nb="1"/>
Ka'aj, tėts yė jyäwė [ė]xaaj nyėyjyaakjayėknėmatėy yė jėėn yė tėjk. Sutsėtėn yė tyuny? Tijaty ääy ujts jijaty kipy eej tunp?
<Who nb="2"/>
Ka'ap ja'apė määj yääj. Yė'ėtėn ėxaaj ....
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="3366.54" endTime="3374.883">
<Sync time="3366.54"/>
O[y]ts yė n'uk'atspoo'kxėm[t].
<Sync time="3369.752"/>
Mets ja mxėėw mnėkäjpxp ku ėxaaj tėė nmatyääjkyėm, tėė nkajpyxyėm tėė nmatyääjkyėm.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3374.883" endTime="3387.355">
<Sync time="3374.883"/>
<Who nb="1"/>
Jate'nėnet yė tu'uk tu'ukėnet 'yatukt yė kajpyxy yė nmatyä'äky. Ku .... Tėxė yä'ät nyėyjyėpkixy. [Ė]xaaj yė jėėn tėjk tėė nnėmatyääjkyėm.
<Who nb="2"/>
[...] Jate'n uu'nk, njėjėj.
<Sync time="3382.346"/>
<Who nb="1"/>
Nyėjtyėtsėn yė 'yapėtsimy. Patyts yė myėtukpiky myėtukpat 'yuk..., 'yuk'atukt.
<Who nb="2"/>
Jate'n uu'nk.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="3387.355" endTime="3395.955">
<Sync time="3387.355"/>
Mejtsts jė mxėėw mnėkäjpxp jėts ėjts nay[ė]te'n.
<Sync time="3390.855"/>
Kutsėnet jatėkoojk eej nmatyääjkėm. Jatėkoojkėnet ja ääw ayuujk 'yawėtett.
</Turn>
<Turn speaker="spk2 spk2" startTime="3395.955" endTime="3419.011">
<Sync time="3395.955"/>
<Who nb="1"/>
Na[y]ėte'ntsėnet ja nxėėw nnėkäjpxkojma'ėm. Jėtsėn yė tu'uk tu'uk yyėknėmatėy uk tu'uk tu'uk yyėknėjäwė pėnjaty jajp tėė kyajpyxy tėė myatyä'äky 
<Who nb="2"/>
Nay[ė]te'n uu'nk, nay[ė]te'n kėjmyė.
<Sync time="3404.064"/>
<Who nb="1"/>
Ja'aj kux[ė] yė tu'ukjaty tu'ukjaty yyėkpėjkjė'ėkwä'äny jajp yė wa'aj ..., yė ääw ayuujk, jėė'. Mejts jė mxėėw m'uknėkäjpxp. *Dyoskujuyėp**, tėė nkajpyxyėm tėė nmatyääjkyėm. Tėė yäm ja m'ääw m'ayuujk xkėyaky. Tėts nay[ė]te'n ėėts yäm eej npatmatėy.
<Who nb="2"/>
Jate'n uu'nk. Jate'n uu'nk, jate'n uu'nk. Ka'ap uu'nk. Ka'ap ja .... Jate'n uu'nk.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3419.011" endTime="3444.996">
<Sync time="3419.011"/>
*Pės**, meets mėku'uktėjktė, jate'n ntejn [ė]xaaj yė ääw ayuujk nkėyaky, ėxaaj tėė nnėmatyä'äky ujk [ė]xats yėte'n *estee** yė matyä'äky tėė xmatowtė. 
<Sync time="3429.812"/>
*Pės** jate'ntėn yė ääy kipy tsyopääty. Jate'nts yė jėėn tėjkėtėn 'yėyė pyäätė. Ja majjää'tyėjk tėė 'yatsjujky'ättė.
<Sync time="3435.217"/>
*Pė** mee nmėėpy *dyėskujuyėp**, pėnjaty määjaty tėė xmatowtė. Pėn ėxyääj käjpxp pėn ėxyääj matyäkp ujk tėė tnėmatyä'äky, *pės** ja'aj yė xyėėw yė *seńor** Gildardo Jiménez.
</Turn>
<Turn speaker="spk1 spk2" startTime="3444.996" endTime="3449.136">
<Sync time="3444.996"/>
<Who nb="1"/>
*Dyėskujuyėp** teety.
<Who nb="2"/>
*Dyėskujuyėp** meets, tėė xmatowtė, säts ..., tėėj.
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3449.136" endTime="3459.963">
<Sync time="3449.136"/>
*Dyėskujuyėp** mėku'uktėjktė, tėė nnėkajpyxy ja nxėėw. Gildardo Jiménez, ja'aj jė nxėėw.
<Sync time="3454.019"/>
Paty yääj jate'n mee ntukmatėy *estee** jėts jate'n xjää'tyäntė ujk jate'nts xnėmato'otėt. *Dyėskujuyėp**.
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="3459.963" endTime="3474.077">
<Sync time="3459.963"/>
*Dyėskujuyėp* teety. Ėjts jė nxėėw, meets mėku'uktėjktė pėn yäm tėė kyäjpxtė tėė myatyä'äktė eem Victorino Vįsquez Martķnez.
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
