I2na3 ri3gi'1 mbi'2yu:2 na3ñu:2 ju3ba1 na3ñu:2 ju3ba1 ri3gi'1 na2jma:2 na:2..., na'2ga:1 xu1ku3 tsi3 nu2tha:n3 xa1bu1 xtwa3jin2 na:2..., na2jndo'2ma:2 xtwa3jin2 mba3 mbi'2i2, a1jma1 mbi'2i2, a2jndo2 a2tsu3 mbi'1i2 na2jma:2 i2na3 ri3gi'1 na'2ga:1 xtwa3jin2 bwe3na1 nda2sko'1 xu2wyu:2 xtwa3jin2 i'2ni2 a1jma1 i2ni:2 i2na3 re:'32 ri3ga1 mba3 ri3 na3ñu:1 ri3 ju3ba1; i2kha:2 ...ju:n2 ri3 ja1ya1 ge1jyo:'2 i1mba1 ri3 nu2tha:n31 i2na3 xti3ñu2 i2kha:2 ña2ju:n2 na'2ga:1 xu2wyu:2 tso1to:n2, xu2wyu:2 xe2de1. na1n..., xu2wi2 ri3 ni2jndo:2 a'1khwen1 i2jma:2 xu2wi2, *este** i2na3 ri3 na3ñu:1; *digo este**, i2na3 xti3ñu2 a1jan'2 i2na3 xti3ñu2 ru'3kho1 ...ju:n2 a1jma1 i2ni:2 ne1 ta:n2 na'2phu1 ma3 xa1bu1 i2na3 ri3 gi3da'1 ña2wun'3 gi1jyo'2 mi3 na'2phu1 ma3 xa1bu1 i2na3 ri3, *este** xti3ñu2 ri3 ri3ga1 mba:2 mi2ko:2 mba:2 mi2ka2 i2jma:1 ri3 i2na3 xti3ñu2 nda:1 ne1 ju3ba1, i1ndo:13 ri3gi'1 ri3 ri3ga1 ju3ba1 *pero** na'2pho1 tso1to:n2, na'2pho1 i2na3 ri3 gi3da'1 ña2wun'3 gi1jyo'2. i2na3 ri3ge'1 ri3 nu2tha:n3 xa1bu1 na3ñu:1 gi1jyo'2, xu1ku3 tsi3 mbi'2yu:2 ga:'13. na2xti'2i:2 ga:'13 na2ga3jnu:2 cha3mbo:32 i2kha:2 ña2ju:n2 na2khwa:32 a2wu:n32 tsi3 xu1ku3 tsu'3khwi1 i2kha:2 ...ju:n2 i2na3 ri3gi'1 i2kha:2 ...ju:n2 na'2..., na2ga3jnu:2 xu2wi2 *medio** mi2ga'1 wa:32 i'2ni2 mi2ga'1 xu2wi2, na:3 nu2mu:2 ra3 *este** na1nda1wo:1 na2ju'2wi:32 i2yo:2 ri3 na'2ga:1 tsi3 xu1ku3 ga:'13; na2khwa:32 a2wu:n32 da:n2 na3ñu:1 ju3ba1 na3ñu:1 ju3ba1 na3ñu:1 ju3ba1 Rodrigo Sánchez Morán I2na3 ri3 mi'2ñu:2 ri'1yu:1 gi1jyo'2 na2jma:2 na'2ga:1 xu1ku3 tsi3 i1tha:n13 xu'1 *conejo** ja2mi3 xkwa'2ni:2 x..., mbi'2yu:21 xtwa3jin2 ri3 me'1pha:1, *conejo** i2tha:n31 ri3 xti3lo:1; mi3 xu'3khwen1 ju3wa1 i'1wi:n32 xu1ku3 tsi3 ñu'1wun1 tsi3 mba'1wu:n12 ...'wun1 tsi3 ju3wa'1 i'2thu:n31 dru2bi2 ñu'1wun1 tsi3 i2thu:n31 go1yo'1 ñu'1wun1 tsi3 mba'1wu:n12 i2thu:n31 ngo2lo2 tsu'3khwen1 ña2ju:n2 na'2ne2 mba'2i:n21 ra3, a2tsu:n32 a2kho:n12 e'2ne2 xi3 i1mba:1 *familia, pues; este** ...kwa'2ni:2 na'2..., na'2gi:n21 mba'2i:n21 ka2jngo:32 na2wa'2ya3 i2na3 ri3ge'1 na2ga2ta:2 mba3mba3 mba3mba3 i2nu:32 na2gwa2nu:32 xku3yo:1 ne1 ka2jngo3 ri3 i2nu:32 ne1 ge1jyo2 ...ju:n2 ri3 na2xna3 *sabor** *ya sea** ma'1ni2 ne1 ru2xkun2 *ya sea** ma'1ni2 ne1 *caldo, pero** i2na3 ri3gi'1 ña2ju:n2 ri3 na2khwa:32 tsu1du:n13 xu1ku3 tsu'3khwe1 *pues, este** ri3 ma1than1 na3ngi:32 ra3 tsi3 ña2ju:n2 ñu'1wun1, tsi3 ña2ju:n2 tsu3ya:32, tsi3 ña2ju:n2 *este** ñu'1wun1 ngo2lo2, ñu'1wun1 *este** xpe3jwan'1 tsi3 xta:32 ju3ba1; xu1ku3 tsi3 mba'1wu:n12, tsu'3kho1 ...ju:n3 tsi3 na'2gi:n12 ga1jma:13 i2na3 ri3ge'1. Na'2ni2 ne1 ru2xkun2 i1than1 lo'1, na'2ni2 ne1 *este caldo** jngo3 a'1kho1 ri3 na'2ni2 nda2sko'1 *comida** na'2pho1 xa1bwa2nu: i2kha:2 ...ju:n2 ju1ya1 ma2nga:n'32 xo'1 na2kwa3 xo'1 xo:3 xu3ge'1 ri3. Xi3 ni2ku2jma:2 xu1ku3 tsu'3khwe1 ra3 xu1ku3..., i2na3 ri3gi'1 i2khwa:32 tsu1du:1 jngo3 na'2ni2 nda2sko'1 mba3 xkwa'2ni:2 ña2ju:n2, ña2jun2 i2na3 ri3ge'1 na3ñu1 i2na3ñu1 na3ñu1 Ri3 ri3ga1 ju3ba1. Juan Morán Arellano Ejemplar 42020, Familia Melastomataceae Yerba sufrutice de 60 c.m. Con flor morada.