<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="XXyyzz" audio_filename="Zilca_Zoolo_MCE706-GTC660_Nyu1jmba71-Lombriz-de-tierra_2025-01-29-e" version="2" version_date="251030">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Gregorio Tiburcio Cano" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Maximino Cano Escamilla" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="364.728">
<Turn startTime="0" endTime="3.4" speaker="spk1">
<Sync time="0"/>
va2tsa'2la3 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="3.4" endTime="5.396">
<Sync time="3.4"/>
va2tsa'2la3 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="5.396" endTime="12.66">
<Sync time="5.396"/>
xi3gi1 a3 ma1go:2 ma1tra1than1la2 ta:n32 la3fi:n32
<Comment desc="quiso decir la3jwi:n32"/>
 nu2mu:3
<Sync time="8.325"/>
ñu1jmba'1 tsi3 ku3va3 ma3 na:32 xwa2jña1la2 ge1jyo2 thi:n21
<Comment desc="quiso decir i2thi:n21"/>
 ta'3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="12.66" endTime="114.46">
<Sync time="12.66"/>
ma1go:2 ma1than1 mba3 la3fi:n32
<Comment desc="quiso decir la3jwi:n32"/>

<Sync time="16.642"/>
tsi3 ñu1jmba'1 khwen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>
 ra3 xu1ku3 na1gu1mi:2 
<Sync time="19.42"/>
a2vu:n32 nu2mba:2 ju:n3
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n3"/>
 tsu3kwi:n32
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwi:n32"/>

<Sync time="21.664"/>
xu1ku3 na'2phu2 ju1ba'1 ju:n3
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n3"/>
 tsu3kwi:n32
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwi:n32"/>
 na1ngwa3 ria3ju:n2 i'2phu2
<Sync time="26.004"/>
xku3
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 ri3 *porque** a2vu:n32 nu2mba:2 ga2chu:n3
<Sync time="28.025"/>
*ahora** xu1ku3 tsu'3khwin3 ra3 ku3va3 a1jma1 ni:2
<Comment desc="quiso decir i2ni:2"/>
 ji2mi:2 tsu3kwi:n32
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwi:n32"/>

<Sync time="31.844"/>
mba3 i2ni:2 tsi3 mi2xta3 a2vu:n3
<Sync time="33.956"/>
mba3 i2ni:2 tsi3 mba'1vi:n12 *ya** na'2khu:n2 *como**
<Sync time="36.907"/>
*forma** xu1ku3 tsi3 i'2thu:n3 jan3la3
<Comment desc="quiso decir i2khan3la3"/>
 a1bun'1 ja'2ni:2 ti2khwi:n2
<Sync time="40.167"/>
a1ndo1 ga3xu3van'2 xta2ñu:3 di3
<Sync time="42.589"/>
mba3 thu2nga2 sku2ni'2 ra3 a3 nu2mu:2 ri3 na'2khwi:21 ju1ba'1 khwen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>
 ra3 mba3 thu2nga2 ma2ña'2
<Sync time="48.423"/>
*como** xi3 di3 na1ki:1 ra3
<Sync time="50.474"/>
*como** xi3 na'2ni2 na1gi1xtu2ri1ga1 i'2ni2 ka1
<Comment desc="quiere decir i1ka1"/>
 ndri3ga:1 xu1ku3 tsu3kwi:n32
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwi:n32"/>

<Sync time="54.637"/>
*pero** ju1ba'1 i'2khu2 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 ra3 tsu'3khwin3 ra3 tsi'3ni2 *daño** tsu3kwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>

<Sync time="59.155"/>
*ahora** nu2mu:2 ri3 nu1xa1jnga:2 xu1ku3 tsi3 nu'2thu:n3 khan3la3
<Comment desc="quiso decir i2khan3la3"/>
 xtila3
<Sync time="64.387"/>
tsu3kwi:n32
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwi:n32"/>
 ña2ju:n3 nu1ra1vi:n32 na:32 mu'1 na:32 
<Sync time="68.237"/>
xti'2thi'2 na:32 na1ji1di:3 i2ya'2 na:32 na2jnu'2 i2ya'2 va3di'2 na:32
<Sync time="73.255"/>
na1ji1di:3 i2ya'2 a'1khwen1
<Sync time="75.552"/>
gu1ma:2 xu1ku3 tsu3kwi:n32
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwi:n32"/>
 *pero** mba'2a:2
<Sync time="78.237"/>
a1jndo1 i2kha:n3la3 ji2ma3la3 
<Comment desc="quiso decir khi2ma3la3"/>

<Sync time="80.287"/>
ga'2mi:32
<Sync time="81.597"/>
di3 nu2ru2gwa1 ju1ba'1 ra3 xi3 tsi3ni3xa'2la2 mo1po'2tso2 ra3
<Sync time="85.952"/>
mu'1di:n2 ji2ma3la3 
<Comment desc="quiso decir khi2ma3la3"/>
 xu1ku3 tsu3kwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 *porque** i2xndu3 ju:n2
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n2"/>

<Sync time="89.557"/>
ga'1ni2
<Comment desc="quiso decir kha'1ni2"/>
 ri3 na1gu1mi:2 xku3
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 i2kha2 ma3 i2xndu3 gu1mi:2 ji2mi:2
<Comment desc="quiso decir khi2mi:2"/>

<Sync time="92.61"/>
xku3
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 a2vu:n32 ju2ba'1
<Sync time="93.918"/>
*ahora** xti3la3 tsi3 gwa2ja:21 ra3 
<Sync time="96.586"/>
na2gu2vi:n32 ra3 mu1phu:n13 i1ji:n13
<Sync time="99.501"/>
i1ji:n12 ri1 tsi3 la2ki:n2 khwen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>

<Sync time="101.567"/>
tsu3kwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 mbu2ya2 ta'2a'1 ma1kha1ñu:3 xu1ku3 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>

<Sync time="105.368"/>
i2khi:n2 ma3 xu1ku3 *como** xi3 nu2xna2 na2ndi:2
<Sync time="108.452"/>
*entre** jmi:3
<Comment desc="quiso decir ga2jmi:3"/>
 xu1ku3 tsi3 ga2jmi:3 ga3jnu:2 a2jnga:32 ra3
<Sync time="111.51"/>
xwa'3ni:2 gu1mi:2 xu1ku3 tsi3 ñu1jmba1 khwen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>
 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="114.46" endTime="117.56">
<Sync time="114.46"/>
xi3 mba:32 a'2da3 xti3la3 i'2khu:21 ra3 ga'2mi:32 ma1kha1ñu:32 
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="117.56" endTime="148.091">
<Sync time="117.56"/>
ga'2mi:32 ma1ja1ñu:32 ta'2a'1 i2xnu:32 xu1ku'3 nda2jyu:32 ji2ma:2 mba3 mbi'2i2 a1jma1 mbi'2i2
<Sync time="123.112"/>
a2jan'3 na2ma3tra'2a2 ra2kho:32 
<Sync time="124.724"/>
ji2ma:2 *como** xi3 i'2ni2 ja:n3
<Comment desc="quiso decir i2khan3la3"/>
 tsi3 ra1bu1 fan2la3
<Comment desc="quiso decir ña2jwan2la3"/>
 na2xna3la3 ta'1a'1
<Sync time="127.477"/>
xwa'3ni:2 i'2ni2 ta'2a'1 i2ya2 ju2ya2 xu1ku3 tsu3kwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 di3 
<Sync time="130.393"/>
na2ga3jnu:3 na:32 a2vu:n32 ju1ba'1 i2ka2 i1than'1 di3
<Sync time="132.702"/>
nda2wi:n12 na:32 me2xo:2 xu1ku3 skwi:n32
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwi:n32"/>
 ñu1jmba'1 khwen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>
 ri3
<Sync time="136.026"/>
xu1ku3 ga2chu:n3 a2vu:n32 ju1ba'1 na:32 mu'1 na:32 xti'2thi'2
<Sync time="139.804"/>
na:32 na1ma'2 na:32 ju1ba'1 di3 ra2kha2 u:32
<Sync time="142.742"/>
*tiempo** di3 ru'2va2 ra3 ga2chu:n3 *cualquier lugar**
<Sync time="145.923"/>
*cualquier lugar**
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="148.091" endTime="156.962">
<Sync time="148.091"/>
xi3 mba:32 xti3la3 
<Sync time="151.255"/>
gu3mba:32 i'2khu:21 di3 ñu1jmba'1 jyo2
<Comment desc="quiso decir ge1jyo2"/>
 o mba:32 va1xta3 i'2khu:21 tsi3 ñu1jmba'1 jyo2
<Comment desc="quiso decir ge1jyo2"/>

<Sync time="155.565"/>
dia3jun2 di3 gi'1ni:31 ra3 ta'1
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="156.962" endTime="189.004">
<Sync time="156.962"/>
na1ngwa3 ri3 mu2gi'3ni:3 tsi3 va2ni:2
<Sync time="158.904"/>
na'2ngo:n13 tsi3 va2ni:2
<Sync time="160.79"/>
tsi3 la2ki:n2 tsu'3khwin3 tsi3 *o sera porque todovia** la2ki:n2 ra3
<Sync time="165.172"/>
na1ngwa:32 *fuerza** gwa'3da:3 *o quien sabe o** na'2phu:n13 mba'2a:2 *pues**
<Sync time="169.739"/>
a2jan'3 na'2phu:n13 mba'2a:2 *porque** na2gu2vi:n32 xu1ku3 tsi3 va2ja:21 na3 ga2chu:n3 ra3
<Sync time="174.718"/>
ga2fin'2
<Comment desc="quiso decir ga2jwin'2"/>
 nu2xa1jnga:2 khi:n2
<Comment desc="quiso decir i2khi:n2"/>
 xku'3
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>

<Sync time="176.257"/>
*como** mi'2si'2 i2du:n3 xu1ku3 tsi3 la2ki:n2 khwen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>
 ra3
<Sync time="178.639"/>
ti2ma2 va'3vi:32 e2dxo:n13 ra3 ti2ma3tu2fi:n32 *como chicle**
<Sync time="182.593"/>
ti2ma3tu2fi:n32 ra3 *fuerte** i2dxu:n3 i2khi:n2 i1mba:1 i'1phi:13 i1mba:1 i'1phi:13 ra3
<Sync time="186.213"/>
*pero mientras** ra3 na1gu1ma:2 na2ndi:2
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="189.004" endTime="197.351">
<Sync time="189.004"/>
a3 khu1ma1la2 i2kha:n32la2 di3 
<Sync time="191.186"/>
xu1ku3 tsi3 ñu1jmba'1 ge1jyo2 i2nu:3 i2khi:n2 xti3la3 ra3
<Sync time="193.945"/>
xu1ku3 mi2nsda2skwi:n12 i2ya:3 xti3la3 du'3khwi:n32 gi'2tsu:n3 ra3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="197.351" endTime="235.561">
<Sync time="197.351"/>
*pues mas o menos como** mba3 *alimento para** i2kha:21 *es como** a'1bu2 
<Sync time="202.753"/>
tia:3
<Comment desc="quiso decir a2ta2ya:3"/>
 a'1bu2 ma1ra3no3jngo:2 i2nu:2 xti3la3 tsi3 jmi:32 
<Comment desc="quiso decir ga2jmi:32"/>
 i1ji:n12 
<Sync time="205.574"/>
ni2 ru2ndu:3 ni2 xku3
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 tsi3 na2ga3jnu:3
<Sync time="207.775"/>
na2vi'2thi:n32 tsi3 la2ki:n2 khwen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>
 ri3
<Sync time="209.673"/>
na1ka1 gwa3ti:n2 xu1ku3 tsi3 gu3mba:32 ra3 ja2ya:32 i'1kha1 jma:13
<Comment desc="quiso decir ga1jma:13"/>
 ra3
<Sync time="212.779"/>
na2ti2ga:1 i2nu:2 tsi3 la3fi:n32 ra3 mi1khu:1
<Sync time="215.359"/>
xwa'3ni:2 i2ni:21 *mas o menos**
<Sync time="217.329"/>
gwa3 xu2vi'2 i2tha2 i2khi:n21 ri3 na1than1 i2khu:n3 rkwin3
<Comment desc="quiso decir ru'3khwin3"/>
 *porque**
<Sync time="220.15"/>
tia:3
<Comment desc="quiso decir a2ta2ya:3"/>
 a1ndo1 xti3la3 *bueno** mi1khu1 xu2vi'2 
<Sync time="222.566"/>
e'2ño:21 xu2vi'2 xi3 ri3 na2po2 jan3la3
<Comment desc="quiso decir i2khan3la3"/>
 jyo2
<Comment desc="quiso decir ge1jyo2"/>

<Sync time="224.812"/>
o1 xi3 na:32 ni2ja3ñu:32 xe2de2 na2ja3ñu:32 su1tu:n2
<Sync time="227.683"/>
vi3ji3 khra'1a1 xti3la3 *bueno** i'2khu2 xti3la3 xu2vi'2 ji2ma:2
<Sync time="231.021"/>
gwa3 ru3kwin3
<Comment desc="quiso decir ru'3khwi:n32"/>
 e'2yo:21 ri3 na1than1 jun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 ka'1ni2
<Comment desc="quiso decir kha'1ni2"/>
 na'2kwi:21
<Sync time="233.818"/>
ju:n2
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n2"/>
 e'2yo:2 ja:
<Comment desc="quiso decir i2kha:2"/>
 jmi:32 
<Comment desc="quiso decir ga2jmi:32"/>
 i1ji:n12 ta'3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="235.561" endTime="247.18">
<Sync time="235.561"/>
ku3va3 ra1bu1 tsi3 nu2tha2 di3
<Sync time="237.611"/>
xi3 xti3la3 gu3mba:32
<Sync time="239.93"/>
i'2khu:21 tsi3 ñu1jmba'1 ge1jyo2 ra3
<Sync time="242.76"/>
dia3pu3 ma3ja:n'3 mba'2a2 i2xndu3 xna3 i2tha2 ru1
<Comment desc="quiso decir ra1bu1"/>

<Sync time="245.99"/>
a3 jmbu2 go'3ya:3 ra3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="247.18" endTime="299.393">
<Sync time="247.18"/>
*a lo mejor**
<Sync time="248.781"/>
ndo:13 ru3kwin3
<Comment desc="quiso decir ru'3khwin3"/>
 ra3 na1ngwa3 ni1ñu:1 *alcanzar** kun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 *porque**
<Sync time="251.47"/>
xu1ku3 na'2ni2 i2xndu3 ju:n2
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n2"/>

<Sync time="253.13"/>
tsi3gwi3tha3 i2xndu3 ge'3do:2 ri3 mbe3kha:3 kha:2
<Comment desc="quiso decir i2kha:2"/>
 a2vu:n32 ju1ba'1 khwen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>

<Sync time="256.942"/>
i2xndu3 ru3kwi:n32
<Comment desc="quiso decir ru'3khwi:n32"/>
 va1 
<Sync time="258.189"/>
na2ku2jma:2 i2xndu3 rkwin3
<Comment desc="quiso decir ru'3khwin3"/>
 mbo'1ya:3 khan3la3
<Comment desc="quiso decir i2khan3la3"/>
 xi3 ra1bu1 tsi3
<Sync time="260.807"/>
na'2ndi:2 me1jno'1 fan2la3
<Comment desc="quiso decir ña2jwan2la3"/>
 *por ejemplo** ra1bu1 tsi3 na2gu2vi:32 
<Sync time="264.341"/>
ga'3khu3 i'2tha:n3 ja:n3la3
<Comment desc="quiso decir i2kha:n3la3"/>
 *adobe** khwe:n1
<Comment desc="quiso decir a'1khwe:n1"/>

<Sync time="266.826"/>
na2ga3jnu:2 ru3kwi:n32
<Comment desc="quiso decir ru'3khwi:n32"/>

<Sync time="268.038"/>
a'1khwen1 tra'2a1 chi'3gin'3 chi'3gin'3 ja'1ni2 ja'3ni:2 xu2vi'2 ja'2ni:2 nu3jndu3
<Sync time="272.2"/>
tra'2a1 a2vu:n32 ju1ba'1
<Sync time="273.595"/>
i2kha:2 ru'3khwin3 i'2thu:n32 di3 i2xndu:32 ñu1jmba'1 ju:n2
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n2"/>

<Sync time="277.038"/>
a2jan'3 *a lo mejor** xi3 na'2khu:21 xti3la3 tsi3 gu3mba:32 ra3 a3 na'2ni2 i2xndu3 *porque**
<Sync time="282.302"/>
di3 na1than1 i2khu:n3 ru'3kwi3 ri3 
<Sync time="284.033"/>
*suerte** ju:n2
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n2"/>
 rkwin3
<Comment desc="quiso decir ru'3khwin3"/>
 *porque** gwa2nu3 ku3va3 xti3la3 tsi3 nu2ni2 *veinte**
<Sync time="288.311"/>
*veinticinco** i2xndu3 i2tha2 ra1bu1
<Sync time="290.555"/>
xta:32 ma3 i2xndu3 xti3la3 tsi3 na'2ni2 *diez doce quince**
<Sync time="294.576"/>
ni2xta:32 na2mbe3yo:32 xti3la3 a2jan'3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="299.393" endTime="302.907">
<Sync time="299.393"/>
ma3ja:n'3 di3 nu3ma1la'2 ni2tri3gu2 a2jnga:32 mu'1dxu:n2 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="302.907" endTime="304.52">
<Sync time="302.907"/>
a:n2 xwa'3ni:2 ju:n2
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n2"/>

</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="304.52" endTime="307.837">
<Sync time="304.52"/>
a3 ma1go:2 ma1ra1than1 mbi'2ya:'2 ta:n32 ga1jma:13 xwa2jña:2 mu'1dxu:n2 ta'3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="307.837" endTime="330.369">
<Sync time="307.837"/>
ma1go:2 ta3ta3 i2khu:n3 mbi'2yu'2 Maximino Cano Escamilla
<Sync time="312.892"/>
xwa2jñu'2 ra3 sma3ji:n3
<Sync time="315.852"/>
i2tha2 xa1bu1
<Comment desc="quiso decir ra1bu1"/>
 *como** ma3 xi3 i1than1 jun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 ri3
<Sync time="317.964"/>
ni2ri'2khwa'2la'2 ra3 mbi'2yu:2 xwa2jin2 ri3 va2jyu:32 ra3
<Sync time="320.864"/>
mba3 xi3 i1ka1 mbi'2yu:2 xwa2jin2 di3 va2jyu:32 ri3
<Sync time="323.633"/>
tsi3 ra'1kha1 ma3ji:n3 mbi'2yu:2 ra3 *como** xi3gi1 ra3 ni1gu1ma:2 *corregir** ra3 
<Sync time="327.361"/>
a3 ni1gu1ma2 jmbu2la2 mbi'2yu:2 xwa2jin2 ju3ma'1 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="330.369" endTime="344.194">
<Sync time="330.369"/>
ma3ja:n3 ta3ta3
<Sync time="332.62"/>
i2khu:n3 mbi'2yu'2 Gregorio Tiburcio Cano na1mba1yu3 jmu:2 ma3 ma1gi1xi1la'2 a2jnga:32 di3
<Sync time="336.82"/>
mu2da2 ma2gon'3la2 a1ngun'1la3 ge1jyo2 ra3
<Sync time="339.31"/>
du'3khwi:n32 ma1ta1nga:2 ma'1kha1la2 i1mba1 ju:32 ma1ge1sngo:n3 i1jian1la3 na:32 xwa2jña1la3 me'1pha:1 ge:1
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="344.194" endTime="361.099">
<Sync time="344.194"/>
xwa'3ni:2 ju:n2
<Comment desc="quiso decir ña2ju:n2"/>
 *porque** i1jin1 tsi3 la2ki:n2 ra3 na'1kha1
<Sync time="348.094"/>
tsi'3khu2ro'1o:n13 *ya puro español** i2tha2 i1jin1 tsi3 la2ki:n2 na3ngwa3 i2than2 i1jin1 me'1pha:1 ri3
<Sync time="354.099"/>
na2mbu2mu:2 a2da2 ja'2yo:2 me'1pha:1 
<Sync time="356.112"/>
*cualquira cosa** di3 na'2tha3 ru1du:32 a2da2 tsi'3khu2ro'1o:1 di3 na'2tha3 ju3ma'1 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="361.099" endTime="364.728">
<Sync time="361.099"/>
xu'3khwin3 ta3ta3
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
