<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<!DOCTYPE Trans SYSTEM "trans-14.dtd">
<Trans scribe="XXyyzz" audio_filename="Zilca_Zoolo_JCC705-GTC660_Nyuu1gi2ga2-Gusano-de-milpa_2025-01-29-a" version="3" version_date="251010">
<Speakers>
<Speaker id="spk1" name="Juana Cano Casarrubias" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
<Speaker id="spk2" name="Gregorio Tiburcio Cano" check="no" dialect="native" accent="" scope="local"/>
</Speakers>
<Episode>
<Section type="report" startTime="0" endTime="397.335">
<Turn startTime="0" endTime="3.415" speaker="spk2">
<Sync time="0"/>
va2tsa'2la2 na3na3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="3.415" endTime="5.603">
<Sync time="3.415"/>
va2tsa'2la2 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="5.603" endTime="32.465">
<Sync time="5.603"/>
a1ngwin'1 ge1jyo2 na2ndo:n3
<Sync time="7.424"/>
mu1ya1xi3la'2 la3fi:n32
<Comment desc="quiso decir la3jwi:n32"/>
 a2jnga:'32 di3 na2ta2ya:3 di3 ri3ga3 xwa2jņa1la3 ge1jyo2
<Sync time="11.799"/>
nu2than2 rwa1ni:2 di3
<Sync time="14.032"/>
ku3va3 mba'2i:n2 xu1ku3 tsi3 ga2chu:n3
<Sync time="16.233"/>
i2nu:2 nu2mba:2 ku3va3 xu1ku3 tsi3 ga2chu:n3 ma2jņu:21 
<Sync time="19.442"/>
ju1ba'1 ku3va3 xku:'13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>

<Sync time="20.688"/>
tsi3 na2ti2xi:n13
<Sync time="22.206"/>
xi3gi1 ra3 na2nda1la2 i2kha:n32la2 mbo1ya:13
<Sync time="24.505"/>
tsa3 ņa2ju:n2 xu1ku3 tsi3 nagi'2tha:n3 ņu:1 gi2ga2
<Sync time="27.943"/>
du'3khwin3 na2ndo:n3 i2khi:n2 a1ngwin'1 ge1jyo2 mbo2ya:3 na3na3 
<Sync time="30.153"/>
a3 ma1go:2 ma1tri3gu2 ta:n32 la3fi:n32
<Comment desc="quiso decir la3jwi:n32"/>
 mu2dxu:n2 ra1bu1 la1
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="32.465" endTime="88.802">
<Sync time="32.465"/>
ma3ja:n'3 ma1than1 ta3ta3 ma1than1 di3 gu:n2
<Sync time="35.88"/>
xi3 na2ndo:n3 a1ngun'1la3 mu2dxu:n2 di3 na1ngwa3 ri3 ma'1ņu:2 ma1than1
<Sync time="39.273"/>
di3 i2kha:2 gu:n2
<Sync time="42.175"/>
xu1ku'3 tsi3 ņu:1 gi2ga2 fen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>
 ra3
<Sync time="45.925"/>
na2vi'2tha:32 a2vu:n32 mba:2
<Sync time="48.671"/>
*pero** i2xn a2vu:n32 i2xndu3 ju:n2
<Comment desc="quiso decir ņa2ju:n2"/>
 vi'2tha3 ma'3a:n32 xku:'13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>

<Sync time="53.394"/>
gu:n2 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 tsi3 gu:n2 ņu:1 gi2ga2 fen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>

<Sync time="56.631"/>
ni2thu2ra3ma:2 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 ri3 ma'1ni2 *daņo**
<Sync time="59.234"/>
na'2ni2 *daņo** xku:'13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 ka2ja2 *daņo** i2ni2 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>

<Sync time="62.819"/>
na'2ņu:2 xto:1
<Sync time="64.663"/>
na'2khu2 re1 a1jndo1 a2jmu:21 xto:1
<Sync time="66.953"/>
na2gi2van'1la2 re1 a1jndo1 i2nu:2 xto:1
<Sync time="69.989"/>
*casi** na'2ņu:2 re1 *echar a perder** na2ti3ga1 nu2mu:2 xu3gwi'3 xto:1 i'2ni2 re1
<Sync time="74.489"/>
na3ngwa:32 gi'2i'1la2 xto:1 na3ngwa:32 vi2ji'1la2 xto:1
<Sync time="77.86"/>
na2rgo2jndo:2 re1 xto:1
<Sync time="79.948"/>
na'2khu2 re1 ni3mi:12 na'2khu2 re1 a2jmu:21 na'2khu2 re1
<Sync time="83.588"/>
nu3tu'2 na'2ni2 ti3ga1 *vida** di3 re3ga1la'3 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="88.802" endTime="96.124">
<Sync time="88.802"/>
mbe2kha'1 di3 na2to'2o:1 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 tsi3gi1 na:32 ni3mi:12 xto:1 gu'3than3 
<Sync time="91.981"/>
dia3jun2 khi2na3 i'2ņu:21 xto:1 ra3 xo:3 nda'2ya2la2 xto:1 du'3khwin3 ra3 o1 na3ngwa3 i'2ya2la2 xto:1 du'3khwin3 na'3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="96.124" endTime="103.012">
<Sync time="96.124"/>
na3ngwa:32 ta3ta3 na3ngwa:32 na2ti3ga1 nu2mu:2 xto:1
<Sync time="99.887"/>
na2ti3ga1 nu2mu:2 xto:1 i'2ni2 xku'3
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>

</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="103.012" endTime="106.338">
<Sync time="103.012"/>
xka'3ni2 go'3ya:3 di3 i2kha:2 ra'1a:21 a'1khwen1 ra3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="106.338" endTime="131.344">
<Sync time="106.338"/>
*tiene que** ri3 u:n2 ma1ta1xi1mbi:32 a2vu:n32 xto:1 ma1ta1ya:13 ri3 i2kha:21 *pues**
<Sync time="110.937"/>
i2kha:2 re1 gu:n2 ma2xa:2
<Sync time="114.857"/>
i2kha:2 re1 gu:n2 ka2fe:32
<Sync time="118.687"/>
a2jan'3 i2kha:2 re1 gi2di:2
<Sync time="122.861"/>
gi2di:2 re1 ka2fe:32 re1 ma2xa:2 re1
<Sync time="128.33"/>
a2tsu3 *color** ge'3do:2 xku13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>

</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="131.344" endTime="138.849">
<Sync time="131.344"/>
xka'3ni2 ma3 i2ni2 rwa1ni:2 mbe2kha'1 di3 ndo2ya:3 di3
<Sync time="134.929"/>
khwa'1a:n1 xku13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 a2vu:n32 a2vu:n32 xto:1 na'2ni2 ma2chu:32 na'3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="138.849" endTime="235.575">
<Sync time="138.849"/>
*mas que nada** di3 ni1gi'3nu'2 yo:1
<Comment desc="quiso decir e1yo:1"/>

<Sync time="142.769"/>
di3 nde1yo:1 khu:n3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 ru'3khwi:n32 ņa2ju:n2 gi3van'3 ni3mi'1 ri3 ni1gi'3nu'2
<Sync time="146.689"/>
gu:n2 na3mbo'3 ni1ņa1jun'2 ya2xtu'2 ta3ta3 *bueno** ni1ņa1jun'2 ya2xtu2
<Sync time="151.725"/>
ne'2kha'2la'2 jmi:3
<Comment desc="quiso decir ga2jmi:3"/>
 i1jin1 *escuela para** ma1ta'1an'1la2 gu:n2
<Sync time="155.511"/>
*escuela** ra3 *bueno** ni'1ņu:32 mi'2si'2 mi'2si'2 ni'1ņu:32 xto:1
<Sync time="160.078"/>
khwe:n1
<Comment desc="quiso decir a'1khwe:n1"/>
 ne'2kha'2la2 ra3
<Sync time="162.569"/>
*como** mba3 ta3ta3 tsi3 jmu'1
<Comment desc="quiso decir ga1jmu'1"/>
 ra3 *medio** mi2gi3na:32 va:32 ni3mi:12 ra3
<Sync time="165.681"/>
na1ngwa3 xnu:32 mia3jun'2
<Comment desc="quiso decir gu2mia3jun'2"/>
 nu2mu:2
<Sync time="167.703"/>
*este** xto:1 ma2xnu:32 mia3jun'2
<Comment desc="quiso decir gu2mia3jun'2"/>
 nu2mu:2 *trabajo** go'2vo:32 ri3 na1ngwa3 i'2tha3 va:32 ta3ta3 tsi3 jmu'1
<Comment desc="quiso decir ga1jmu'1"/>
 ra3
<Sync time="173.35"/>
na2dxu'2 jun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 di3 ni1ņa1jun'2 ra3 ne'2kha'2la2 go'2vo'3 ra3
<Sync time="177.859"/>
a'1khwe:n1 e2ka'2la2 ma1xpra'3a'2la2 gun'1 *septiembre** ju:n2
<Comment desc="quiso decir ņa2ju:n2"/>

<Sync time="181.788"/>
*agosto** ju:n2
<Comment desc="quiso decir ņa2ju:n2"/>
 ni2ya3mbo'3 ru'3khwin3 la:31
<Sync time="183.922"/>
*septiembre** ju:n2
<Comment desc="quiso decir ņa2ju:n2"/>
 e2ka'2la2 gu:n2 ma1xpra'3a'2la2 ju'3 i2na3 i1than1 jun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>

<Sync time="188.4"/>
*Dios mio** ni2ga3nu3 *ya** ni2ti3ga1 nu2mu:2 a'1ni2
<Comment desc="quiso decir ja'1ni2"/>
 ta3ta3
<Sync time="192.855"/>
ni2ti3ga1 nu2mu:2 *efectivo** mba3 xwi'2tha3
<Sync time="197.029"/>
ni'2phu2 xu1ku'3
<Sync time="199.864"/>
i2kha:2 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 mi1khu1 i2nu:32 xto:1 na3xni2 
<Sync time="203.356"/>
i2kha:2 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 mu1jngu:n32 a2vu:n32 i2nu:2 xto:1
<Sync time="206.704"/>
i2kha:2 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 mi1khu1 na2ku:32 xto:1
<Sync time="209.418"/>
a2jan'3 xu1ku'3 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>

<Sync time="213.427"/>
na'2khu2 re1 na2ku:32 xto:1
<Sync time="216.074"/>
na'2ni2 va2ti3ga1 re1 di3 na'2khu2 re1 a1sto1
<Comment desc="quiso decir a1sndo1"/>
 na2ku:32 fen1
<Comment desc="quiso decir a'1khwen1"/>
 *ya** ni2mbi3xi:1 xto:1
<Sync time="219.735"/>
*ya** ni2ja3ņu:32 na2jngu:n32 re1 i2nu:2 xto:1
<Sync time="222.815"/>
ni2ti3ga1 nu2mu:2 na'2khu2 re1 ņa2vu:32 xto:1 *ya**
<Sync time="226.856"/>
xu1ku3 na'2ni2 vi2ti3ga1 *vida** xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 ta3ta3
<Sync time="231.802"/>
a2jan'3 xu1ku3 *daņoso** ņa2ju:n2 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>

</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="235.575" endTime="240.767">
<Sync time="235.575"/>
dia3ju:n2 di3 i2ni2 ru1
<Comment desc="quiso decir ra1bu1"/>
 du'3khwi:n32 na3ngwa:32 ma1xta:32 
<Sync time="237.763"/>
xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 a2vu:n32 
<Sync time="239.035"/>
a2vu:n32 xto:1 gu'3than3 ra3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="240.767" endTime="292.448">
<Sync time="240.767"/>
diu3ma3
<Comment desc="quiso decir dia3jun2 ma3"/>
 gu'3than3 xi3gi1 di3 gu:n2 i2kha:2 ņa2ju:n2 di3 u:n2
<Sync time="244.687"/>
xi3 vi2phi2 ni2ta2ya:3 ra3 ni2 ti2mba3 ma3 dia2jma2 u:n2 xto:1 ru'3khwi:n32 u:n2
<Sync time="249.544"/>
ge'3do:2 *manchado**
<Sync time="251.754"/>
gi3van'3 a2mbo:32 xku:'13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 a1ndo1 xi3gi1 xpa3vi:32 ndo1
<Sync time="254.477"/>
ka2fe:32 a2mbo:32 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 xpa3vi:32 i2nu:2 xto:1
<Sync time="256.879"/>
xi3 ri3ga3 di3 a1jma1 di3 a2tsu3 ru'3khwin3 ra3
<Sync time="259.803"/>
ma1to'1o:1 *furadan**
<Sync time="263.397"/>
ma1vi1ji1 *definitivo** ma'1ni2 ma3jan'3la2 xto:1 a2jan'3 ma'1ni2 ma3jan'3 xto:1
<Sync time="270.955"/>
*pero** xi3 na1ngwa:32 ra3 ga1mbo1ma:2 *ya** ma'1ni2 va2ti3ga1 re1 xu3gwi'3
<Sync time="276.736"/>
u2jun'3 mbo:3 mbru'2un2 vi'2thi:n32 gu2fi:n32
<Comment desc="quiso decir gu2jwi:n32"/>
 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 ta3ta3
<Sync time="281.736"/>
mbru'2un2 ņa2jun'2 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 a2jan'3 mbru'2un2 
<Sync time="287.205"/>
mbi'1i2la2 ga3tsi:3 ra3 ndo:13 xu:21
<Comment desc="quiso decir i2xu:21"/>
 xto:1 va3jun2 a2jan'3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="292.448" endTime="298.153">
<Sync time="292.448"/>
a3 xu1ku3 na2vi'2thi:n32 a2vu:n32 i2kha:2 ma3 xto:1 a'1khwe:n1 ra3 
<Sync time="295.386"/>
xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 na2vi'2thi:n32 a2vu:n32 nu2mba:2 nu3mba:1 vi'2thi:n32 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 go'3ya:3 na'3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="298.153" endTime="324.721">
<Sync time="298.153"/>
a2vu:n32 nu2mba:2 go'3ya:3 ta3ta3 a2vu:n32 nu2mba:2 go'3ya:3
<Sync time="301.97"/>
a2vu:n32 nu2mba:2 ra3 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
  *daņoso**
<Sync time="304.671"/>
a2jan'3 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
  *daņoso** a2vu:n32 nu2mba:2
<Sync time="308.377"/>
*porque** a1jndo1 ta2ki:n2
<Comment desc="quiso decir la2ki:n2"/>
 a1jndo1 va2ni:2 xto:1
<Sync time="311.56"/>
a2jan'3 *hasta reciente** gu1ma:2 *hasta** na2ya2ni:2 xto:1
<Sync time="315.712"/>
u2jun'2 a2vu:n32 nu2mba:2 nu3mba:1 ga'3kha3 ri1yu:32 ma1vi'1tha:32 i2nu:2 xto:1 di3 la3fi:n32 ra3
<Sync time="320.859"/>
i2kha:2 xu1ku3 a2vu:n32 nu2mba:2 vi'2tha:32 xku:'13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>

</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="324.721" endTime="327.547">
<Sync time="324.721"/>
xi3 xu1ku3 tsu3 gu3tu3vi:n2 ra3 a3 mi'1khwa'1la3 xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
 skwin3
<Comment desc="quiso decir tsu'3khwin3"/>
 na'3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="327.547" endTime="340.735">
<Sync time="327.547"/>
na1ngwa:32
<Sync time="329.279"/>
na1chi1tu3 ri1ga1 re1 ņa2vun3 va2phu:n3 jun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>

<Sync time="332.94"/>
tsi'3khwa1la3 re1 tsi'3khwa1la3 re1
<Sync time="336.503"/>
tsi'3khwa1la3 yo:1
<Comment desc="quiso decir e1yo:1"/>
 jun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 *porque ya** xta:3 *prevenido** na1rchi1thu3 ri3gu3 a2phu:21 *pues**
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="340.735" endTime="342.923">
<Sync time="340.735"/>
mi2ri'3na3 xto:31la1 o1 xu1ku3 va2ba:2
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="342.923" endTime="349.32">
<Sync time="342.923"/>
xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
  va2ba:2
<Sync time="344.511"/>
xku:13
<Comment desc="quiso decir xu1ku3"/>
  mi2ra3ngi:3 xto:32 na1ngwa3 ri'3na3 a2jan'2
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="349.32" endTime="367.808">
<Sync time="349.32"/>
ma3jan'3 nu3ma1la'2 na3na3
<Sync time="352.421"/>
a3 ma1go:2 ma1ra1than1 mbi'2ya:2 ga1jma:13 xwa2jņa:2 xi3gi1 ra3
<Sync time="354.834"/>
a:n2 ta3ta3 ma1than1 mbi'2yu'2 di3 mbi'2yu'2 khu:n3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 Juana Cano Casarrubias
<Sync time="360.807"/>
*este** mbi'2yu'2 i2thun'2 i1than1 jun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 ge:1
<Sync time="364.87"/>
ra'1kha1 ma3ji:n3 i1than1 jun3
<Comment desc="quiso decir i2khu:n3"/>
 ge1 la:32
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="367.808" endTime="382.067">
<Sync time="367.808"/>
ma3ja:n3 na3na3 nu3ma1la'2 i2khu:n3 mbi'2yu'2 Gregorio Tiburcio Cano
<Sync time="371.442"/>
na1ya1xi3la'2 a2jnga:32 xi3gi1 ma1gi1xi1la2 ra3 di3 ma'1kha1
<Sync time="375.125"/>
me'1sngo:n3 i1jian1la'3
<Sync time="376.732"/>
di3 ga'3ni2 i1ta:n13 mbi'2i2 
<Sync time="378.371"/>
xu3gi:n2 i1jin1 me'1pha:1 ri3 gi'3ma:2 mu1nu'1vi:n2 di3gi1 nu2mu:2 di3 mba'2a2 a2jnga:32 di3gi1 na1ka1 na2ti3ga1
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="382.067" endTime="393.272">
<Sync time="382.067"/>
u:n2 xkwa'3ni:2 i'2ni2 ta3ta3 a2ra'2da:3 mba:1 ni3mia:12 ma3ja:n3 ma3 xkwa'2ni:2 di3
<Sync time="386.397"/>
na2ta2rmba3yi:3 na2ta2rmba3ņu:3 a1ngun'1la3 u:n2
<Sync time="390.178"/>
ma1tri1ya'3la2 me'1pha1la3 *para que** ma1ra3ti3ga:1 ta3ta3
</Turn>
<Turn speaker="spk2" startTime="393.272" endTime="394.442">
<Sync time="393.272"/>
xu'3khwi:n32 na3na3
</Turn>
<Turn speaker="spk1" startTime="394.442" endTime="397.335">
<Sync time="394.442"/>
a2jan'2
</Turn>
</Section>
</Episode>
</Trans>
