va2khia3la2 ta:31 va2khia3la2 na:32 xwa2jña1la3 ge1jyo2 ku3va3 mba'2a2 i2ni:2 xu1ku3 i2tha2 rwa1ni:2 ge1jyo'2 xta:32 mba:32 xu1ku3 tsi3 mbi'2yu:2xla3ju:3 bo1lo1ne1 a3 ma1go:2 ma1ra1thu:n13 tan3 a1ngwin'1 ge1jyo2 di3 na2ndo:n3 mu1nu'1vi:n2 xu1ku3 tsi3gi1 a3 na2gwi:2 ma1ra1thu:n13 i2khi:n2 na3 xta:32 xu1ku3 tsi3gi1 nu3mba1 gu1ma:2 xu1ku3 tsi3gi1 dia3ju:n2 ma3ja:n'3 i'2ni2 xu1ku3 tsi3gi1 a3 na2jma:2 na'2ni2 tha2na2xu1ku3 tsi3gi1 ta'3 a3 ma1go:2 ma1ra1than1 tan3 la3fi:n32 ra3 a2jan'3 ma1go:2 *este porque** xu1ku'3 xu1ku3 tha2na2 ña2ju:n2 re1 i2kha:2 re1 na2xna3 re1 *este** mba3 na1gu1mi:2 *curar** ra1bu1 tsi3 di3 kue3nto:32 la2xi:3 kue3nto:32 i2xndu3 ma2ña'2 ...khwen1 ma2nda'2a1la2 go2mo:2 a2da2 mi1khu1 i2tha2 ru1 [ra1bu1] *porque** xu1ku3 tha2na2 ña2ju:n2 i2kha:2 ni2jmu:2 xi'1ñu3 xi'1ña3la3 ni'2khu:21 a1do1 ni'2khu:21 ...jma:13 go2mo:2 ru1 [ra1bu1] ...khwen1 *porque** nda:1 xu2vi'2 va2jyu:32 pue3 a2jan'3 na3 vi'2thi:n32 xu1ku3 tsi3gi1 ta'3 a2vu:n32 a2vu:n32 ...xi2 ska2 a2vu:n32 i2tsi3 a'1khwen1 a'1khwen1 gu1mi:21 pue3 a2vu:n32 i2xi2 ska2 a2vu:n32 i2tsi3 ...khwen1 vi'2thi:n32 xku'3 [xu1ku'3] xka'3ni:2 ge'3do:2 kia2xu:n13 xu1ku3 tsi3gi1 du'3khwi:n32 gi'2thu:n3 bo1lo1ne1 ra3 a2jan3 ga2khwa:32 ga2khwa:32 *como** xa3bi3 a2phu:21 ve3 a2jan3 ga2khwa:32 mba3 a2phu:2 re1 mba3 a2vu:n32 re1 tsi2lu:2 re1 ji2ma:2 ra1bu1 ra1bu1 ja2gu2 ja2gu2 tsi2lu:2 xu1ku'3 ...kwin3 tha:n31 ri3 *como** xi3 ga2ti2 kha'1ni2 ri3 mba3 ri'1i1 mba3 ri'1i1 ni2va2nu:31 xwa'3ni:2 pue3 tsi2lu:2 re1 a2vu:n32 re1 a2phu:2 re1 ga2khwa:32 mi'2xa3 ru'3khwin3 i2tha:n31 ri3 xu1ku3 gu:n2 xtia3ju:3 bo1lo1ne1 ña2ju:n21 ve3 mi'2xa3 ga2khwa:32 a2phu:2 re1 mi'2xa3 ma3 tsu1du:1 re1 tsi2lu:2 re1 xka'3ni2 i'2ni2 xu1ku3 tsi3gi1 mbe2kha'1 di3 nda'2yo:2 mba:32 ra1bu1 nu2mba:2 ra3 na2mi3ñu:32 xu1ku'3 o1 na2vi2ji1 xu1ku'3 dxe'1 na1ngwa:32 na1ngwa3 *tanto** mi3ñu:32 re1 i2kha:2 xi3 kha1ma:21 xto:32 i2tsi3 ra3 i2tsi3 ...khwen1 ra3 na2gi'2ya:31 mba3 mba3 i2xi2 pue3 ti2xpra3ma:3 xto:31 ra3 i2kha2 ru'3khwi:n32 na2kha3ñu:31 ra3 na'2ni:21 tha2na2 pue3 a2jan'3 o1 xi3 ri3 *de lejos** ri3 ra1bu1 tsi3 *punto** i2du:2 ra3 ni2xnu:31 ra3 mbo:3 i2tsi3 ndi2yi:31 ra3 i2kha2 ru'3khwin3 *hasta hasta** ne2te2go2jo:13 xu1ku'3 *porque porque** gu:n2 xu1ku3 tha2na2 ña2ju:n2 re1 i2kha:2 re1 ma'1ni2 tha2nu:2 la2xi:3 i2kha:2 re1 ma'1ni2 tha2nu:2 i2xndu3 ri3 ma2ña'2 i2xndu3 ma2ña'2 ...khwen1 a2jan'3 xu1ku3 *remedio** ña2ju:n2 ge'3do:2 tha2na2 a3 ge'3do:2 i2tsu:21 xu1ku3 tsi3gi1 mbe2kha'1 di3 na2 na2gwi:21 na2phu:n3 ra1bu1 ra3 o1 na1ngwa3 ge'3do:2 i2tsu:21 xu1ku3 ge'3do:2 re1 la3fi:n32 nu2ma3 ri3 va2ba'2 i2tsu:21 re1 va2ba'2 i2tsu:21 re1 xi3 ra1bu1 tsi3 a1sndo1 ndo1 i2tsu:21 me'1tso2 xi3 ri3 na2nda:2 ri3 me'1tso2 *pero como** tsi3 la2ki:n2 ra3 *puro** xu2vi'2 i'2phu2 tsi3 la2ki:n2 a2jan2 a3 va2ba'2 xto:32 xu1ku3 tsi3gi1 go'3ya:3 a3 mi2xi3ni'3 xto:32 xu1ku3 tsi3gi1 ra3 a2jan3 xi3ni'2 va3 xto:32 re1 a2jan2 *pero** i2kha:2 va2ba'2 ña2ju:n2 ña2van3la3 mu1mbri'3i:21 ña2van3la3 mu'1ni1 ma3ja:n32 re1 xka'3ni2 va3va:32 ni2tri2gi:n12 xi'1ñu3 xi'1ña3la3 nde2ya:3 di3 dia3pu3 gi'3ma:2 nu2mu:2 xu1ku3 tsi3gi1 mi2tha2na:2 ta'3 *pues** i2kha:2 i2kha:2 ndi'2ya:32 ri3 di3 gi3na3 *porque** ga2khi:21 nu2mu:2 tha2na2 ra3 na1ngwa3 tha2na2 na1ngwa3 ri3 xu1ku3 gi3ni:32 pue3 xu1ku3 gi3ni:32 ra3 nu2ni2 tha2na2 *hasta** i2na3 ra3mbu1 ni'2khu2 xi'1ñu3 xi'1ña3la3 i2kha:2 ri3 i2kha:2 ni2mba3yu:32 tha2na2 ji2ma:2 ru'3khwin3 *porque porque** i2na3 ni'2ni2 tha3nu:2 ru1 [ra1bu1] di3 gi'3na2 *porque** na1ngwa3 dia3jun:2 ma'1ni2 ra1bu1 tsi3 *doctor** nda2wi:n12 nu2mba:2 gi3na3 va2jyu:32 a2jan3 xka'3ni2 vi'2thi:n32 xu1ku3 tsi3gi1 i2nu:2 nu2mba:2 ra3 na2vi'2thi:n32 xu1ku3 a2vu:n32 i2xndu3 na1gu1mi:2 xu1ku3 o1 va3jndi2 xi3 gu1mi:2 e'1ve:n32 xu1ku3 xa'3ni:2 *puede ser como** xi3 i2kha:2 kue3nto:32 xka1ni3 *porque** ge'3do:2 ge'3do:2 i2xndu:32 xka1ni3 gwa3 ge'3do:2 i2xndu:32 ma3 khi2ma:2 re1 *porque** i2kha:2 ma3 a2vu:n32 i2ña:3 a2vu:n32 i2ña:3 ...khwen1 gu1ma2 xndu:31 ra3 na2vi'2thi:n32 *porque** na'2ni2 mba'2a:2 khi2ma:2 ru1 [ra1bu1] gwa3tha3 ju3ba3 ma1ta1ño:n13 ru1 [ra1bu1] tsi3 gu:n2 bo1lo1ne1 ge1 xi3 ra1bu1 tsi3 na1ka1 ju3ba3 i2khi:n2 re1 ma1ta1ño:n13 na:32 xto:32 i2tsi3 i2khi:n2 re1 ma1ta1ya:12 na:32 gu3jmi:2 xto:32 i2xi2 ri3ga3 i2xndu:n3 re1 rwa1ni:2 gu:n2 tsi3gu2 xtia3ju:3 ge:1 ri3ga3 i2xndu:32 xka1ni3 ri3ga3 i2xndu:32 xtia3ju:3 ri3ga3 i2xndu:32 ...kha:2 ru1 na1ngwa3 ...kho:2 la2ki:n2 la2ka'2 i2xndu3 pue3 la2ka'2 la2ka'2 i2xndu3 *como** xi3 mba3 *cosa** di3 gu:n2 *medio** *relajo** va:32 ndi2yu:2 i2xndu:31 *porque porque ** xkwa'3ni:2 ni2vi'2thi:n31 ru1 [ra1bu1] xwa'3ni:2 ni1gu1mi:2 ru1 [ra1bu1] i2nu:2 nu2mba:2 pue3 u1jun1 a2jan3 ri3ga3 xndu:n3 xku'3 [xu1ku3] na1ngwa3 e2kho:2 mi'1khu:1 mba:32 ra1bu1 xla3ju:3 bo1lo1ne1 na1ngwa3 na1ngwa3 mi2ga'2mi:32 na1ngwa3 na1ngwa3 ni2mba3 diu3 ge'3do:2 re3 *bueno** nu3ma1la2 ta3ta:32 nu3ma1la2 di3 ni2tra2xna3 khu1ma1 di3gi1 a2jan3 a3 ma1go:2 ma1ra1tha'n1 ta:n32 mbi'2ya:2 ga1jma:13 na:32 xwa2jña:2 ta'3 a2jan3 *este** Lamberto Guzman Galvez tsi3 ra'1kha1 sma3ji:n3 xwa2jñu'2 nu3ma1la2 ta3ta3 i2khu:n3 mbi'2yu'2 Gregorio Tiburcio Cano xta:3 na1mba1yu3 jmu:2 ma1gi1xi1la'2 a'2va3la'2 i2kha:n32la'2 tsi3 na1ma1ña2la2 nde1ya:12 dia3jun2 khi2na3 tha2na2 nde1ya:12 dia3jun2 khi2na3 xu1ku3 ku3va3 xwa2jña1la3 ge1jyo2 ...tso2 ma1ta'1a1la'2 a2vu:n32 mba3 gu'2va3 ña2jun'2 ra3 gu'2va3 ña2jun'2 a'1khwen1 ra3 ma2ta2nga2la2 mba1ju:32 ña2jun'2 ma'1kha1la2 mu2ni2 ga2jma:21 i1jian'1la'3 na:32 xwa2jin2 me'1pha:1 ge1jyo2 a2jan3 di3 nu3ma'1la'2 *pues** xi3 di3 ma1ta1ni1 *favor** ma1ta1mba1ñu:3 a1ngun'1la3 *porque** na1ngwa:32 ni2mba:32 ru1 tsi3 na'2khu2 ro'1o:1 ri3 mu1ku1va2 i2nu:2 nu2mba:2 xu'3khwi:n32 ta3ta3