Na3xa3 gu3mba:1 mbi'2yu:2 i2na3 ri3ge'1, ni2phu1 bwa2nu:2 xi'1ña3 xu'1 wa2jyu:3; ...ste'1 tsya3ngwa3 xa'3ni2 ndi2ya:31 ri3 ma3jan3 i2na3 ri3gi'2 mu1phi:11. *pero** I2kha:2 ...ju:n2 ni2go:n3 ro2sngo:n31 i1ji:n31 i1jin3 xi3ñi:31 ri3 mo1pho1, i2kha:2 ...ju:n2 ju1ya1 ra2kwa3 xo'1, i2kha:2 nu1xnu:13 i1jña:'1 xo'1 na'2pho1 a1jndo1 xu3ge'1, na:3 nu2mu:2 ra3; *sino que** ri3, pu3 nda2sko'1 ne1 xi3 na'2ga1 ga1jma:13 ya2ja2 cha'3wun2, na'2ga1 ga1jma:13. A1jma1 i2ni:2 na3xa3 ri3ge'1: mba3, mba3 na3xa3 ri3 nu1tha:n13 xo'1 na3xa3 tsi3ga2, i1mba1 ri3 nu1tha:n13 xu'1 na3xa3 gu3mba:1; i2kha:2 ...ju:n2 na3xa3 ri3 gi3da'1 ña2wun'3 [...] xu3gi'1 gun'3 gi1jyo'2. Na:3 nu2mu:2 ra3, *porque** na2..., nda'2yo3 ma1gi1xi:12 a2jnga:32 ra2wa:n'12 xo'1, xu3gi:3 ri3 ne2pho3 xo'1 wa2jyu:3 ne2ne1 xa1bwa2nu:2 dri3ga'1 xo'1; *a lo mejor** ma1gi1da'1 mba:32 a2da1 tsi3 ma1rma'3a:n32 a1kwi:n12, ri3gi'1 ne2kho2 lo'1 wa2jyu:3 ne'2ne2 ta3ti'1, na3ni'1; ga'3the:n31 i1mba1 mbi'3i2. Na3xa3 gu3mba:1 mbi'2yu:2 ri3ge'1, na3xa3 gu3mba:1 mbi'2yu:2 ri3ge'1, na3xa3 gu3mba:1 mbi'2yu:2 ri3ge'1. Rodrigo Sánchez Morán. Ya'1wu1 ri3gi'1 mbi'2yu:2 na3xa3, na3xa3 mba'1wu1 i2than2 bwa2nu:2; a1jma1 i2ni:2 ri3 na3xa3 ...jyo2 ri3ga1: na3xa3 ri3 mba'1wu1 ...jyo2 na2jma:1 na3 mba:2 mi2ka2, na3xa3 ri3 la3ki:n2 ra3, na2jma:1 na3 ju3ba1 na:3 ngu3wan'3; *entonces** na3jma1 ma3 ne1 na2ndo:2 na:32 na2pho2 lo'3. I2kha:2 ma3 ne1 na'2ne2 [...] na'2ni2 mu3ju:n32 na2pho2 lo'3 ga1jma:13 gu2ma2, nda2ya3 mbi'2ya'2 lo'3 ri3 na:32 ri3 ju3ba1 gi1jyo'2. Na1ngwa3 ma3 xi3 ra1ma3jan3 ne1 ri3, ma3jan3 nda2sko'1 ne1, i2kha:2 jngo:32 na2mba3ya3 lo'3 ne1 xi3 ne2tso2 ne1 mi'2cha'1, a:n2 wa2kha'1 ra3, na2tso2 ma3 ne1 mbu1jwa:'32; nda:1 ma3 ri3 i'2ña:'2 ne1 ri3 *cosa** ri3 ja2ya3 mbi'2ya2 lo'3 ña2ju:n2 ne1, ja'2ni:2 ra3 ma3; ri3 ne'2pho1 ma3 ne1 a2na'1 lo'3 xi'1ña3 lo'3 ma2ngi:n22 ra3, jngo3 kwa'2ni:2 ju'2ya3 ra2pho2 ma2nga:n3 lo'3 na2mba3ya:3 lo'3 ne1 mba:1 ma3 mbi'2i2 mba3ya'3 lo'3 ne1. na3xa3, na3xa3 mbi'2yu:2 ne1, na3xa3 ...ju:n2. Eufracia Estrada Sánchez. Ejemplar 42004. Familia apocynaceae. Genero Gonolobus; bejuco de fruto verde con látex.