Ejemplar cuarenta mil doscientos, parásita frutos, familia Loranthaceae o Santalaceae y frutos verdes y rojos cuando madura, están parasitando un árbol de guazuma ulmifolia. Entrevistado don Filomeno Encarnación. Yo'4o4 xi4ka3=ndu2 ka4ya2=ndu1 ndu1u4 ji'4in4 ña4 sa'4an4 yo'4o4, nda'3a4 tun4 ti1nu'4u4 ka1a3 ji13ni2=ndu1 i4yo2 ti1xa'1a1 tan3 ka1a3 ki13nda2a2=ndu(1)=a1, ko14o3 ña1 ba'1a3 bi4=a2 ba'1a3 ja4xi24 ki3ti4 ja4xi24 ti1xu'4u4 ba3 ja4xi24 bu4rru2 ba(3)=e2 na4 ko4yo13=a2 ñu'3u4 ndu1u4=run4 ja4xi24 sa3a2 ba3, ya1 kan4 ba3 ba'1a(3)=e3, ko14o3 i3nga2 nda4a2 ya1 ba'1a3 bi4=a2 ndi4 ya1 kan4 ba'1a(3)=e3, Don Constantino Teodoro. Ya1 ti1xa'1a1 ni1-ki3nda2a2=e4 yo'4o4 ndi4 ti1xa'1a1 nda'3a4 i3tun4 ba42 yo'4o4 nda1 nda4a2 ka1 i3tun4 xi4yo13=a2 nda'3a4 tan3 na4 tun4 la4xa2 xi4yo13=a2 nda'3a4 ndi4 ba'1a3=ni42 sa4-i1chi(1)=a1=run4 tan3 ko14o(3)=a2 ba'1a3 bi4=a2 ka3chi2=o4 nda4a2 ka1 i3in3 chi3ñu3 jo4ndo13 bi4=a2 ndi4 ba'1a3=e2 ka3xi4, yu1ku(1)=a1 ndi4 ja4xi24 ti1xu'4u4 ba(3)=e2, tan3 ndi4 na4 ni1-xi'1nu3=a2 nda'3a4 i3tun4 tan3 ja143 ndi4 sa4-i1chi1 ba(3)=e2 i3tun4 mi4i4 ba42 i4yo(2)=a2 tan3 ndi4 ko14o3 i3nga2 ka1 ya1 ba'1a3 bi4=a2 ndi4 ti1xa'1a1 sa3kan4 na3ni4 ba(3)=e3, tan3 ndi4 su14u3 i3nda14=e2 yo'4o4 ba42 i4yo2 ndi4 i4yo2 ka1 i3nga2 nu14u(3)=a2 tan3 nda4a2 mi4i4 ku3ta'3an2 tu3ku(3)=e4=e2 i3kan4, i3kan4 ku3ni2=ndo4 sa1a3 i4in(4)=a2 an4 ko14o3 ku3ni2=o4 sa1a3 i4xa(3)=e2 kan4 tan3 na'1a(1)=e4 ya1 ki4nda2a2=e4 yo'4o4 tan3 ku3ni2=o4 nda4chu3 jo4ndo13=a2 nda4a(2)=e2 ba42 ba'1a3=e2 nda4a(2)=e2 ba42 tan3 ndi4 ya1 ti1xa'1a1 ni1-ki3nda2a2=e4 yo'4o4 ndi4 ti1xa'1a1, i3ta(2)=e2 ndi4 i3ta2 kwa4an2 ku4u4 i3ta2 ba4li4 chi'4i2 xi4yo13 nda'3a4=e2 tan3, ndu1u4=a2 ndi4 a1su3 ja1 su3u3 ku4u(4)=a2 ji4to(3)=e4 nu14u3 yo'4o4 ba3 ndi4 ndu1u4 ba4li4 sa3kan4 xi4yo13 nda'3a4 ba(3)=e3. ni3 ko14o3 i3nga2 ya1 ba'1a3 bi4=a2 ndi4 ti1xa'1a1 sa3kan4 ti4 ku4u4 ba(3)=e3. Mi4i4 ti4 ba42 i4yo(2)=a2 yo'4o4 bi3tin3 mi4i4 ki13nda2a2=e4=e2 yo'4o4 ndi4 ya1 ta'4bi4 yu'3u4 i3chi4 ka'4nu3 ya1 ti1xin3 ku3rra42 ta1 ta4u3ni2 Francisco Florentino i3kan4 ba42 nde4ta(3)=e4 yo'4o4 i3kan4 ba42 ki4nda2a2=e4=e2 tan3 ya1 kan4 jo13ndo(3)=a3. Esteban Guadalupe. Ya1 ku4u4 ya1 ndi13-kwi3so(3)=e4 yo'4o4 ndi4 ti1xa'1a1 ba3 na3ni4=a2 yo'4o4, nda'3a4 i3tun4 ba1 xi4yo13=a2 tan3 ni3 ko14o3 na1 chi'4i4 bi4=a2 ndi4 tan42 i4yo2 kwe'1e1 nda'3a4 i3tun4 ba3 i4yo(2)=a2, ja4..., o4ra2 chi4chi13 ndu1u4=a2 tan3 ja4xi24 sa3a2 tan3 ta4ta4=ri4 nda'3a4 i3tun4 tan3 ti4in13 ndu1u4 ja1ta4 i3tun4 tan3 ja1 ña1a4 ka4na3 ba(3)=e3, an4 tun4 ta3ta2 tu3 ku4u4=run4 [tan3] ka4na(3)=e2, ndu4..., ka4na(3)=e2 nda'3a4=run4 ndi4 kwe'1e1 ba3=run4 ba42 ndi4 na4 ja1 ni1-xi'1nu3=a2 nu14u3=run4 tan3 i1xa43 i4chi1 ba3=run4 ndi4 ko14o3 nda4a(2)=e2 ba'1a3 bi4=a2 ndi4 tan42 i4yo2 *parásito** ba3 sa3kan4 i4yo(2)=a2.